یک کارشناس مسائل پاکستان دربارهی گمانهزنیهای مطرح شده پیرامون کنارهگیری پاکستان از میانجیگری میان ایران و آمریکا خبر داده که اسلامآباد از فضای ملتهب فعلی فاصله گرفته است اما این به معنای کنارهگیری از میانجیگری نیست و آنها پس از فروکشکردن نسبی تنشها دوباره نقش میانجی را فعالانه ایفا خواهند کرد.
محمدرضا کمیلی در گفتوگویی با انصاف نیوز درباره کاهش تحرکات دیپلماتیک پاکستان در هفتههای اخیر گفت: اسلامآباد در جریان مذاکرات ایران و آمریکا چند هدف را همزمان دنبال میکرد؛ از کاهش فشارهای داخلی بر دولت و ارتش گرفته تا بهبود روابط با کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و آمریکا. پاکستان از این روند بیش از آنچه تصور میشود سود برده و حتی میتوان آن را برنده پنهان میدان مذاکرات دانست.
او با اشاره به مواضع اخیر مقامات پاکستانی گفت: ظاهر امر نشان میدهد اسلامآباد فاصلهای موقت از فضای پرالتهاب گرفته است. مقامات این کشور، از جمله اسحاق دار وزیر خارجه، در تماس با کشورهای منطقه بر خویشتنداری و حفظ آرامش تاکید کردهاند تا امکان بازگشت به گفتوگوها فراهم شود. این وضعیت صبر استراتژیک است. احتمال دارد پاکستان پس از فروکشکردن تنش اولیه دوباره نقش میانجی را فعالانه ایفا کند.
فیلم این گفتوگو را در کانال انصاف نیوز در یوتیوب [لینک] و آپارات [لینک] ببینید.
این کارشناس مسائل پاکستان درباره اینکه چرا نام پاکستان در کنار عمان به عنوان میانجی مطرح شد، گفت: اسلامآباد برخلاف بسیاری از کشورهای عربی، هم با ایران رابطه تاریخی دارد و هم از اعتماد نسبی آمریکا برخوردار است.
او یادآور شد که پاکستان نخستین کشوری بود که انقلاب اسلامی ایران را به رسمیت شناخت و ایران نیز اولین کشوری بود که استقلال پاکستان را پذیرفت. به گفته کمیلی، همین پیشینه باعث شده دو طرف ظرفیت پاکستان را برای انتقال پیامها و کاهش سوءتفاهمها بپذیرند.
کمیلی در بخش دیگری از گفتوگو به روابط پیچیده اسلامآباد و ریاض پرداخت و گفت: پاکستان با عربستان تفاهمنامه نظامی گستردهای دارد، اما این به معنای آمادگی برای رویارویی با ایران نیست.
او تاکید کرد: رهبران اصلی پاکستان، از فرمانده ارتش تا نخستوزیر و وزیر خارجه، در ماههای اخیر بیشتر بر کاهش تنش تاکید کردهاند تا ورود به درگیری مستقیم. به اعتقاد او، تجربه افغانستان در دهه ۹۰ باعث شده نخبگان پاکستانی نسبت به جنگهای نیابتی و مداخله نظامی بسیار محتاطتر شوند.
او با اشاره به جایگاه ارتش در ساختار قدرت پاکستان توضیح داد: ارتش از زمان استقلال این کشور بازیگر اصلی سیاست بوده و چهار کودتای موفق در تاریخ پاکستان این موضوع را نشان میدهد. با این حال، کمیلی گفت: نباید سیاست پاکستان را صرفاً به ارتش تقلیل داد، هرچند در شرایط کنونی و پس از انتخابات جنجالی اخیر، دولت ائتلافی بیش از گذشته زیر سایه ارتش قرار گرفته است.
کمیلی دربارهی باور برخی پیرامون تصویر منفی پاکستان در افکار عمومی در ایران نیز گفت: این تصویر تا حد زیادی محصول روایتهای رسانهای است که ناامنی، تروریسم و گروههای افراطی را برجسته کردهاند، در حالی که ظرفیتهای فرهنگی و مردمی پاکستان کمتر دیده شده است.
او به پیوند عمیق زبان فارسی با فرهنگ پاکستان اشاره کرد و گفت: سرود ملی این کشور عمدتاً واژگان فارسی دارد و بزرگترین گنجینه نسخ خطی فارسی خارج از ایران در اسلامآباد نگهداری میشود.
او در ادامه به موضوع امنیت مرزهای مشترک پرداخت و گفت: ایران و پاکستان با تهدیدی مشترک به نام تروریسم و گروههای بلوچ مسلح روبهرو هستند. راهحل پایدار این بحران صرفاً امنیتی نیست، بلکه توسعه اقتصادی مناطق مرزی، ایجاد زیرساخت، گسترش تجارت و فراهمکردن منافع واقعی برای ساکنان بلوچستان میتواند زمینه جذب جوانان توسط گروههای افراطی را کاهش دهد.
این کارشناس مسائل پاکستان در پایان تاکید کرد: اگر تهران و اسلامآباد به جای نگاه صرفاً امنیتی، بر همکاری اقتصادی، فرهنگی و مردمی تمرکز کنند، میتوانند نهتنها امنیت مرزها را بهبود دهند، بلکه از شکلگیری سناریویی جلوگیری کنند که دشمنان دو کشور سالها برای آن برنامهریزی کردهاند؛ یعنی تبدیل ایران و پاکستان به دو همسایه درگیر در یک جنگ فرسایشی و پرهزینه است .
انتهای پیام
