سردبیر خبرگزاری برنا با اشاره به سخنان چندی قبل رئیسجمهور دربارهی لزوم بیان صریح واقعیتها توسط رسانهها گفت: تداوم نگاه خاکستری به خبر و پنهانکاری رسانهای مرجعیت و اعتبار رسانههای داخلی را تضعیف کرده و باعث شده بخش مهمی از افکار عمومی اخبار را از منابع بیرونی پیگیری کند.
جلال خوشچهره در گفتوگویی با انصاف نیوز با اشاره به وضعیت رسانهها در شرایط جنگی گفت: از ابتدای دهه ۶۰ تاکنون نوعی هژمونی دیدگاهی در کشور وجود داشته که خبر را الزاماً امر مثبتی نمیداند و معتقد است افکار عمومی نباید از بسیاری از موضوعات مطلع شود. این نگاه شاید پیش از گسترش تکنولوژیهای ارتباطی تا حدی کارکرد داشت، اما امروز که خبر پیش از رسیدن به اتاقهای خبر از طریق فضای مجازی و ماهواره به دست مردم میرسد، ادامه آن یک خطای جدی است.
او گفت: تداوم این نگاه خاکستری باعث شده مرجعیت، مشروعیت و اعتبار رسانههای داخلی به تدریج از بین برود و مردم اعتماد خود را به آنها از دست بدهند.
خوشچهره برای توضیح این مسئله به نمونههایی مانند کرونا، سقوط هواپیمای اوکراینی و وقایع سالهای اخیر اشاره کرد و گفت: در ماجرای هواپیمای اوکراینی، یکی از روزنامههای مهم کشور ناچار شد پس از انتشار خبر نادرست، با تیتر “ما شرمندهایم” از مخاطبان عذرخواهی کند؛ اتفاقی که به نظر من تیر خلاص به اعتبار رسانه بود.
این فعال رسانهای گفت: در دو جنگ اخیر نیز رسانه ملی بارها از مردم خواسته فقط به اخبار رسمی اعتماد کنند، اما انتشار اخبار نادرست و اصلاح آنها پس از ۲۴ یا ۴۸ ساعت، اعتماد عمومی را بیش از پیش کاهش داده است. وقتی مردم میبینند رسانهای یکسویه یا تحریفشده روایت میکند، طبیعی است که به آن اعتماد نکنند.
خوشچهره با تأکید بر تغییر مخاطب امروز گفت: مردم دیگر مخاطبان منفعل نیستند؛ آنها هم زودتر از گذشته از رخدادها مطلع میشوند و هم درباره چرایی و چگونگی اتفاقات تحلیل و قضاوت دارند.
او در ادامه با اشاره به یک اصل شناختهشده در روزنامهنگاری گفت: اعتبار رسانه ذرهذره به دست میآید، اما ممکن است یکباره از دست برود. بازسازی این اعتبار در شرایط کنونی بسیار دشوارتر از گذشته است.
خوشچهره بخش دیگری از مشکل را فقدان آموزش حرفهای در حوزه روزنامهنگاری بحران دانست و گفت: با وجود آنکه کشور طی دهههای گذشته بارها درگیر بحرانهای امنیتی، نظامی و سیاسی بوده، آموزش تخصصی خبرنگاری بحران و روزنامهنگاری جنگ بهطور جدی توسعه پیدا نکرده است.
او توضیح داد که همین ضعف آموزشی باعث میشود رسانهها در زمان بحران یا به اغراق و هیجانزدگی دچار شوند، یا الزامات امنیتی را در نظر نگیرند و در تحلیل موضوعات راهبردی اشتباه کنند. نمونههایی مانند نحوه پرداخت برخی رسانهها به موضوع تنگه هرمز نشان میدهد که فقدان دانش تخصصی میتواند حتی در سطح بینالمللی هزینه ایجاد کند.
این فعال رسانهای در پایان تأکید کرد که رسانههای داخلی زمانی میتوانند دوباره مرجع خبری جامعه شوند که از نقش بلندگوی جریانهای سیاسی فاصله بگیرند و به سمت استقلال حرفهای، شفافیت و روایت مبتنی بر واقعیت حرکت کنند؛ هرچند به گفته او، تحقق این هدف با تداوم نگاه بسته و خاکستری به رسانه، بسیار دشوار خواهد بود.
انتهای پیام
