صابر گلعنبری، کارشناس سیاست خارجی، در یادداشتی تلگرامی نوشت:
«تحلیل سیاسی بیش از هر چیز به نگاهی واقعبینانه به متن رخدادها و روندهای سیاسی نیاز دارد. در همین چارچوب، پس از شکلگیری پیمان دفاعی میان ترکیه، عربستان و پاکستان، موسوم به پیمان مکه، عدهای همچنان با شور و حرارت خاصی، پیوستن ایران به این ائتلاف را راهکاری منطقی میدانند؛ بیآنکه به میزان امکانپذیری آن توجه کنند.
اگرچه ایجاد یک ائتلاف منطقهای علیه اسرائیل، هدفی مطلوب و ضروری است، اما تصور پیوستن تهران به پیمان مکه برای تحقق این هدف با واقعیتهای موجود همخوانی ندارد. محور اصلی این پیمان، تعهد به دفاع مشترک است؛ به این معنا که حمله به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی میشود.
حتی اگر هم هدف اولیه این ائتلاف، مهار ایران نباشد یا اساسا چنین تنشی میان تهران و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس نیز در کار نباشد، باز پیوستن ایران به این سازوکار در شرایط فعلی امکانپذیر نیست. به این علت که ایران اکنون درگیر جنگ با آمریکا و اسرائیل است و عضویت در این پیمان به این معناست که ترکیه، عربستان و پاکستان عملا پای خود را به قلب این میدان پرمخاطره بکشانند.
این در حالی است که هر سه کشور، از یک سو، متحد ایالات متحده هستند و از دیگر سو، با وجود اختلافات و مشکلاتشان با اسرائیل، نه به دنبال جنگ با آن هستند و نه آمادگی ورود به چنین جنگی را هم دارند. از همین رو، تقریبا غیر ممکن است که با عضویت کشوری موافقت کنند که اکنون درگیر یک جنگ سرنوشتساز است و میتواند خطر ورود آنها به این درگیری را به همراه داشته باشد.
در همین حال هم هر گونه درخواست رسمی ایران برای پیوستن به این پیمان نیز نقض غرض است؛ از این جهت که تهران با تهدید به حمله به زیرساختهای انرژی عربستان و دیگر کشورهای خلیج فارس قسمی بازدارندگی برای مصمون ماندن زیرساختهای نفت و گاز خود ایجاد کرده، حال چطور ممکن است بخواهد عضو توافقی دفاعی شود که این اهرم را از آن در این شرایط سلب کند.
بنابراین باز هم چه یکی از سه کشور پیشنهاد دهد چه ایران خود درخواست کند، صرفا جنبه تبلیغاتی دارد و عملا چنین پیوستنی در شرایط جنگی کنونی ممکن نیست.
بنابراین، در تحلیل مسائل باید از خیالپردازی فاصله گرفت و به دنبال راهکارهای دیگری بود که در دنیای واقعی، قابلیت اجرا و اثربخشی داشته باشند.»
انتهای پیام
