غلامحسین کرباسچی که در سالهای دورتر از شاگردان آیتالله سیدموسی شبیری زنجانی بوده، به انصاف نیوز گفت که مهمترین درسی که از او به یاد دارد این است که آقای شبیری زنجانی پیش از اعلام نظر خود نظرات موافق و مخالف دیگران را با دقت و بدون کوچک شمردن برای شاگردانش توضیح میداده و بعد هم آن اشخاص را رد یا تکفیر نمیکرده.
کرباسچی همچنین میگوید شبیری زنجانی به نظرات آیتالله خویی توجه داشته هرچند که از علاقهمندان امام خمینی نیز بوده است. متن کامل این مصاحبه را در ادامه بخوانید.
ردیف پایین از راست: مهدی فرزند شیخ عبّاس طهرانی (کودک)، شیخ عبّاس طهرانی، میرزا محمّدعلی ادیب طهرانی، حاج سیّد احمد زنجانی، حاج آقا عبدالله آل آقا طهرانی، شیخ عبدالحسین فقیهی رشتی، سیّدموسی شبیری زنجانی
انصاف نیوز: چه ویژگی مشخصی از دورانی که سر کلاس درس آیت الله شبیری حضور داشتید به خاطر دارید؟
احتمالا همه کسانی که در کلاسهای درس ایشان حضور داشتهاند در این موضوع اتفاق نظر دارند که ویژگی منحصر به فرد ایشان دقت نظر فوقالعاده بود.
آیتالله شبیری زنجانی در حوزهی علمیهی قم به همین دقت نظر در مباحث علمی و احتیاط در اظهار نظرهای شرعی و فقهی و حتی سیاسی معروف بودند.
ما در درس فقه خدمت ایشان بودیم. زمان تدریس به جوانب مختلف موضوع میپرداختند و به همهی آنچه در آن موضوع گفته شده بود عنایت داشتند.
نکتهی آموزندهای که در رفتار ایشان برای سیاسیون و حتی علما وجود داشت این بود که تلاش میکردند حرف یا نقطه نظر مخالف را دقیق و کامل بفهمند و بعد رد کنند.
متاسفانه بسیاری از علما و غیرعلمای ما اینطور نیستند و بدون اینکه بفهمند طرف مقابلشان چه گفته حرف او را رد میکنند و حتی شروع میکنند به بدگویی و تکفیر آدمها.
در تدریس هم ایشان تلاش میکرد تمام نظرات موافق یا مخالفی که در موضوعی مطرح شده بود را بدون کم و کاست و بدون کوچک شمردن به شاگردانش بفهماند و بعد نظر خودش را اعلام میکرد. این نکته بسیار مهمی است که آدم اول نظرات مخالفین را خوب بفهمد.
دقت و مطالعات عمیق ایشان بخصوص در بحثهای فقهی، بحثهای روایی، اسناد، روایات و متونی که از ائمه نقل شده بود بینظیر بود.
گاهی پیش میآمد به دلیل همین دقت نظر مثلا در یک جلسه به جای چند صفحه فقط دو خط از یک کتاب را تدریس میکردند.
البته نحوه تدریسشان به گونهای بود وقتی با همین روش چند ماه پای درس ایشان مینشستید دیگر مابقی متن کتاب هم قابل استباط و قابل فهم بود. در اصل روش درس خواندن و استنباط را به ما یاد میدادند.
فکر میکنم غالب کسانی که در این ۴۰، ۵۰ سال در قم تحصیل کردهاند پای درس ایشان نشستهاند البته به استثنای نخوانده ملاهایی که خیلی جای صحبت ندارند.
انصاف نیوز: بعضیها احتیاط آقای شبیری زنجانی را محافظهکاری تعبیر میکنند و بعضیها تقوا؛ مثلا در سال ۸۸ خیلیها از ایشان خواستند که موضعگیری کنند اما ظاهرا چنین کاری نکردند. نظر شما چیست؟
آیتالله شبیری زنجانی مجتهد مسلمی بود که بر اساس نظریات و فتواهای علمی خودش که به آن رسیده بود عمل میکرد. همانطور که میدانید میان فقهای شیعه رسم نیست که در بحثهای سیاسی و اینها وارد شوند. خیلیها موضعگیری نمیکنند.
خیلی از فقها و علما بودند که تخصص خاص خودشان در همان بحثهای فقهی و شرعی را حفظ میکردند. حالا یا تابع خط مشی بعضی از فقهایی بودند که ورود به سیاست و مانند آن را تایید نمیکردند یا حداقل در شان خودشان نمیدانستند و بیشتر سعی میکردند همان بحث مسائل شرعی و فقهی خودشان را داشته باشند. مگر آنجا که در مقابل یک ظلم فاحش یا انحرافی احساس وظیفهی شرعی کنند.
آقای شبیری زنجانی علاوه بر اینکه به امام علاقهمند بودند به نظرات مرحوم خویی خیلی توجه داشتند. در واقع سایر مشربهای فقهی و علمی را هم در نظر داشتند و در نهایت در موضوعات مختلف از جمله سیاسی نظر خودشان را داشتند.
در اتفاقاتی که در کشور میافتاد ایشان در موارد خیلی خاصی ورود میکرد مثلا جایی که واقعا احساس میکرد به کسی ظلم فاحشی شده. این کار را هم به شکل تبلیغاتی انجام نمیداد و سعی میکرد بدون حاشیهسازی مسئله را حل کند یا احیانا ظلمی را از سر کسی رفع کند.
آیتالله شبیری زنجانی در همهی اتفاقات بعد از انقلاب، سالهای بعد از جنگ و بعد از امام خط مشی خودشان را داشتند. در همهی مسائلی که پیش میآمد خیلی خیلی کم وارد بحثهای سیاسی میشد. گاهی اوقات خاطرهای از علمای سلف نقل میکردند که میشد از آن خاطره برداشت سیاسی کرد اما بطور مستقیم خیلی کم اظهار نظر میکرند.
انصاف نیوز: دورهای که شما شاگرد ایشان بودید خیلی فضای سیاسیای در حوزه حاکم بوده چطور از موضعگیری سیاسی بر حذر میماندند؟ مثلاً شاگردانشان یا اشخاص دیگری اصرار نمیکردند که موضعگیری کنند یا حمایتی کنند از انقلاب یا شخص امام؟
ایشان از علاقهمندان امام بودند. تا جایی که به خاطر دارم در مورد بعضی از اتفاقاتی که در دوران قبل از انقلاب میافتاد اظهار نظرهایی داشتند ولی اینطور نبود که وارد گود سیاست شوند و مبارزه کنند. ایشان مورد احترام همه شخصیتهای سیاسی در همه دورهها بودند.
انتهای پیام
