سرویس سیاسی انصاف نیوز:
نحوه انتشار شایعه درگذشت آیت‌الله وحید خراسانی، نشانه ضعف عجیب رسانه‌های داخلی در مواجهه با خبری با حساسیت بالا برای بخشی از جامعه است؛ ضعفی که در شرایط حساس، به‌ویژه در حوزه امنیت ملی، می‌تواند خطرساز باشد.
حدود ساعت ۲ بامداد جمعه، خبرگزاری فارس شایعه درگذشت آیت‌الله وحید خراسانی را منتشر کرد. پس از آن، خبرگزاری‌های تسنیم و مهر، که هر کدام چند صد خبرنگار در تهران و سراسر کشور از جمله قم دارند، همین خبر را بازنشر کردند.
در ادامه، رسانه‌های دیگری از جمله انتخاب، جماران، نورنیوز و حتی خبرگزاری ابنا نیز این خبر را منتشر کردند. نورنیوز در دوره دبیری علی شمخانی در شورای عالی امنیت ملی، در رسانه‌ها به‌عنوان رسانه‌ای نزدیک به این شورا شناخته می‌شد و ابنا نیز خبرگزاری زیر نظر مجمع جهانی اهل‌بیت است. برای همین این شایعه بیشتر باورکردنی می‌نمود.
رسانه‌های دیگری هم با مشاهده این حجم از انتشار، خبر را بازنشر کردند.
این خبر در شبکه‌های اجتماعی نیز بازتاب گسترده‌ای داشت و برخی چهره‌ها، از جمله علی‌اکبر رائفی‌پور، درگذشت آیت‌الله وحید خراسانی را تسلیت گفتند.
یک فرد رسانه‌ای به انصاف نیوز می‌گوید نیمه‌شب، از طریق واسطه‌ای با یکی از فرزندان آیت‌الله وحید خراسانی که در حال استراحت بوده، درباره صحت خبر تماس گرفته است؛ او از شنیدن خبر متعجب شده و آن را رد کرده است.
در نهایت، خبرگزاری تسنیم نخستین تکذیبیه را منتشر کرد؛ اما تنها تعدادی از رسانه‌هایی که خبر اولیه را منتشر کرده بودند، در همان ساعات تکذیبیه را نیز بازتاب دادند. حتی برخی رسانه‌های اصلی، از جمله فارس، در بعضی بسترها مانند توییتر تا صبح خبر را حذف نکرده بودند. در مواردی نیز خبر درگذشت تا غروب جمعه همچنان در خروجی رسانه‌ها باقی مانده بود.
حساسیت این خبر به‌حدی بود که رسانه‌های عراقی نیز در همان ساعات پیگیر آن بودند. از جمله رسانه السیاسیه، تکذیبیه خبرگزاری تسنیم را به‌سرعت بازتاب داد.
نکته دیگر اینکه بسیاری از رسانه‌هایی که تکذیبیه را منتشر کردند، هیچ اشاره‌ای به این نکردند که خودشان نیز پیش‌تر خبر نادرست را منتشر کرده بودند.
البته این نخستین بار نیست که شایعه درگذشت چهره‌های شناخته‌شده در رسانه‌های ایران به‌صورت گسترده منتشر می‌شود. در سال‌های اخیر، خبر درگذشت افرادی مانند محمدعلی کشاورز و محمدرضا شجریان نیز چندین بار پیش از درگذشت واقعی‌شان در رسانه‌ها منتشر شده بود؛ اتفاقی که از برخی جهات به ماجرای روز گذشته شباهت دارد.
این میزان ضعف حرفه‌ای، آن هم در شرایطی که حدود ۱۵ هزار رسانه و چند ده هزار نیروی خبری در کشور فعالیت می‌کنند، عجیب و غیرقابل توجیه است. اما مسئله فقط اعتبار رسانه‌ها و اعتماد مخاطبان نیست؛ چنین ضعفی می‌تواند در مقاطع حساس، با انتشار یک خبر دروغ، به بحرانی گسترده و حتی اختلال در امنیت ملی منجر شود.
هیئت نظارت بر مطبوعات نیز عصر جمعه، در واکنش به انتشار اخبار خلاف واقع، درباره این موضوع هشدار داد. با این حال، مشکل انتشار چنین خبرهایی با صدور یک بیانیه حل نمی‌شود. تا زمانی که سازوکارهای حرفه‌ای برای احراز صحت خبر، مسئولیت‌پذیری در بازنشر و اصلاح شفاف اشتباهات جدی گرفته نشود، هیچ تضمینی وجود ندارد که تکرار چنین اتفاقی در شرایطی حساس‌تر، پیامدهای سنگین‌تری به دنبال نداشته باشد.
انتهای پیام
