بازگشت بخشی از ظرفیت تولید گاز پس از آسیب به تاسیسات پارس جنوبی، هنوز نتوانسته نگرانیهای تامین پایدار گاز در زمستان را برطرف کند؛ بهطوریکه با تداوم ناترازی مزمن و باقیماندن بخشی از ظرفیت ازدسترفته، احتمال افزایش کسری گاز کشور در روزهای اوج مصرف به حدود ۴۰۰ تا ۴۳۰ میلیون مترمکعب در روز وجود دارد.
به گزارش ایسنا، زمستان امسال برای شبکه گاز کشور با نگرانیهای بیشتری همراه شده است. از یک سو، ناترازی مزمن گاز که در سالهای گذشته نیز در روزهای اوج مصرف خود را نشان داده، همچنان پابرجاست و از سوی دیگر، آسیب به تاسیسات گازی پارس جنوبی و ازدسترفتن بخشی از ظرفیت تولید، شرایط تأمین این انرژی را دشوارتر کرده است. در چنین وضعیتی، هرچند تلاشها برای بازسازی تأسیسات و بازگرداندن ظرفیت تولید ادامه دارد، اما مدیریت مصرف در بخشهای خانگی و تجاری میتواند نقش تعیینکنندهای در عبور از روزهای سرد سال داشته باشد.
بر اساس اعلام سعید توکلی – مدیرعامل شرکت ملی گاز – در ۲۷ آبان ماه در پی حمله به تاسیسات گازی کشور در ۲۷ اسفند، حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید گاز از دسترس خارج شد که با تلاش مجموعههای عملیاتی و تکیه بر توان داخلی، حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از این ظرفیت در کمتر از شش تا هفت ماه به چرخه تولید بازگشت. با این حال، همچنان حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت ازدسترفته باقی مانده است. از طرف دیگر، ناترازی گاز کشور در روزهای اوج مصرف به حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون مترمکعب در روز میرسد و با در نظر گرفتن ظرفیت تولیدی که هنوز احیا نشده، احتمال دارد کسری گاز در روزهای سخت زمستان به حدود ۴۰۰ تا ۴۳۰ میلیون مترمکعب در روز افزایش یابد؛ رقمی که اهمیت مدیریت مصرف و جلوگیری از هدررفت گاز را بیش از گذشته نشان میدهد.
در کنار برنامههای مدیریت مصرف، بازسازی پالایشگاههای آسیبدیده پارس جنوبی نیز با هدف بازگرداندن ظرفیت فرآورش گاز در دستور کار قرار گرفته است. مسئولیت بازسازی پالایشگاههای چهارم و ششم به شرکت ملی گاز ایران واگذار شده و این عملیات با استفاده از توان سازندگان داخلی، تجهیزات موجود در دیگر پالایشگاهها و تسریع در تأمین اقلام ضروری دنبال میشود.
طبق برنامه اعلامشده، دورهای حدود ۱۸ ماه برای اجرای کل برنامه بازسازی پیشبینی شده است؛ با این حال، قرار نیست راهاندازی واحدهای آماده تا پایان بازسازی سایر بخشها به تعویق بیفتد و هر واحد پس از تکمیل عملیات و اطمینان از آمادگی عملیاتی، بهصورت مرحلهای وارد مدار بهرهبرداری خواهد شد. اجرای طرحهای تولید زودهنگام نیز با هدف بازگشت سریعتر بخشی از ظرفیت ازدسترفته دنبال میشود.
با وجود این اقدامات، بازسازی تاسیسات بهتنهایی نمیتواند پاسخگوی همه نیازهای مصرف در روزهای سرد باشد؛ بهویژه آنکه افزایش مصرف خانگی و تجاری در فصل زمستان، فشار بیشتری بر شبکه گاز وارد میکند. از همین رو، شرکت ملی گاز کاهش ۱۰ تا ۲۰ درصدی مصرف در این بخشها را بهعنوان یکی از اهداف اصلی مدیریت مصرف دنبال میکند.
راهکار تازه برای مهار مصرف گاز
یکی از برنامههای شرکت ملی گاز برای کنترل مصرف، حرکت به سمت هوشمندسازی کنتورها و سامانههای اندازهگیری است. در همین راستا، اجرای آزمایشی طرح هوشمندسازی با همکاری سه شرکت دانشبنیان آغاز شده است؛ طرحی که بر اساس تجربههای ارائهشده، استفاده از کنتورها و سامانههای هوشمند میتواند مصرف گاز را تا ۲۵ درصد کاهش دهد. در این برنامه، علاوه بر کنتورهای خانگی، هوشمندسازی تجهیزات اندازهگیری بزرگتر و توسعه سامانههای پایش و دریافت دادههای قابل اتکا از شبکه نیز مورد توجه قرار گرفته است.
هدف از این طرح، تنها نصب کنتورهای جدید نیست، بلکه ایجاد سامانهای یکپارچه برای پایش و مدیریت مصرف و استفاده از اطلاعات دقیقتر در شبکه گاز کشور است. با توجه به وجود حدود ۲۹ میلیون مشترک، توسعه این تجهیزات میتواند در بلندمدت به شناسایی الگوهای مصرف و کنترل بهتر تقاضا کمک کند.
گاز ادارات پرمصرف قطع میشود
در بخش دیگری از برنامههای مدیریت مصرف، دستگاههای دولتی و اماکن عمومی در اولویت نظارت قرار گرفتهاند. پایش مصرف در این مجموعهها آغاز شده و در مواردی که الگوی تعیینشده رعایت نشده، اخطارهایی صادر شده و حتی گاز برخی دستگاهها و وزارتخانهها نیز قطع شده است.در استان تهران نیز گشتهای ویژه مدیریت مصرف گاز فعالیت خود را آغاز کردهاند. این گروهها بهصورت مستمر دمای محیط، نحوه استفاده از سامانههای گرمایشی و عملکرد موتورخانهها را بررسی میکنند؛ نظارتی که به ساعات اداری محدود نیست و روزهای تعطیل و ساعات غیراداری را نیز در بر میگیرد.
بر اساس دستورالعملهای ابلاغشده، دمای محیط ادارهها و اماکن عمومی باید حداکثر روی ۱۸ درجه سانتیگراد تنظیم شود. همچنین سامانههای گرمایشی باید یک ساعت پیش از آغاز فعالیت اداری روشن و یک ساعت پیش از پایان ساعت کاری خاموش شوند و در روزهای تعطیل نیز فعالیت آنها متوقف شود. استفاده از تجهیزات گرماتابشی در فضاهای باز نیز ممنوع است.
در صورت مشاهده تخلف، ابتدا اخطار کتبی صادر میشود و در صورت تکرار، جریان گاز واحد متخلف قطع خواهد شد. این برخوردها با هدف آن انجام میشود که دستگاههای دولتی پیش از مطالبه صرفهجویی از مردم، خود به الگوی مصرف صحیح تبدیل شوند.
مردم برای عبور از زمستان چه کنند؟
با وجود برنامههای بازسازی، توسعه تجهیزات هوشمند و نظارت بر مصرف دستگاههای دولتی، بخش مهمی از مدیریت شرایط زمستان به رفتار مصرفکنندگان خانگی و تجاری وابسته است. در فصل سرد، سهم بخش خانگی، تجاری و صنایع جز از مصرف گاز افزایش مییابد و کاهش مصرف در این بخشها میتواند به حفظ پایداری شبکه و تأمین گاز مورد نیاز سایر بخشها کمک کند.
بر همین اساس، شرکت ملی گاز از مشترکان خواسته است با اصلاح الگوی مصرف، کاهش دمای وسایل گرمایشی و پرهیز از گرمکردن فضاهای غیرضروری، در مدیریت مصرف مشارکت کنند. رعایت دمای رفاه حداکثر ۲۰ درجه سانتیگراد در منازل، یکی از مهمترین توصیهها در این زمینه است.
علاوه بر این، استفاده از لباس مناسب فصل سرد در محیط خانه، جلوگیری از هدررفت گرما، بستن درها و پنجرههای غیرضروری، سرویس و تنظیم وسایل گرمایشی و خاموشکردن تجهیزات در فضاهایی که استفاده نمیشوند، از اقداماتی است که میتواند بدون ایجاد اختلال جدی در آسایش خانوارها به کاهش مصرف کمک کند.
در این میان، صرفهجویی تنها به گاز محدود نمیشود. حدود ۳۰ تا ۳۳ درصد گاز مصرفی کشور به نیروگاهها و سهمی مشابه به بخش صنعت اختصاص دارد؛ بنابراین مدیریت مصرف برق نیز میتواند با کاهش نیاز نیروگاهها به سوخت، به حفظ منابع گازی کمک کند. واقعیت این است که بازسازی تأسیسات آسیبدیده، افزایش تولید و توسعه فناوریهای هوشمند، اقداماتی ضروری اما زمانبر هستند و نمیتوان انتظار داشت همه آثار آنها در کوتاهمدت نمایان شود. در مقابل، اصلاح رفتار مصرفی و کاهش مصارف غیرضروری میتواند از همین روزها به کاهش فشار بر شبکه گاز کمک کند.
هدفگذاری برای کاهش ۱۰ تا ۲۰ درصدی مصرف در بخش خانگی و تجاری نیز نشان میدهد که عبور از زمستان پیشرو صرفاً به میزان تولید و ظرفیت پالایشگاهها وابسته نیست؛ بلکه همراهی مشترکان و رعایت الگوی مصرف، نقشی اساسی در تأمین پایدار گاز خواهد داشت. در شرایطی که احتمال کسری روزانه صدها میلیون مترمکعبی گاز در روزهای اوج مصرف مطرح است، بیتوجهی به مصارف غیرضروری میتواند فشار بر شبکه را افزایش دهد. از این رو، صرفهجویی دیگر صرفاً یک توصیه عمومی نیست، بلکه ضرورتی برای حفظ پایداری شبکه، تأمین گرمایش خانوارها و جلوگیری از تشدید محدودیت گاز در زمستان به شمار میرود.
انتهای پیام




