مصطفی زمانیان، عضو هیئت علمی دانشکده حکمرانی دانشگاه تهران و مدیر موسسه ایران آینده، در یادداشتی نوشت:
در بزنگاههای تاریخی، کلام رهبران نه فقط حامل پیام، بلکه بخشی از خود صحنه واقعه است. نخستین پیام رسمی رهبری جدید انقلاب در شرایطی صادر شد که کشور میان دو کشش قدرتمند سوگ فقدان و اضطراب جنگ قرار داشت. این نوشتار با هدف واکاوی لایههای پنهان این پیام، به دنبال تحلیل ظرفیتهای گفتمانی این پیام جهت اثرگذاری در جذب نسلهای نوظهور و جریان ملیگرای وطنی و از سوی دیگر امکانیابی استخراج نقشه راهی است که کشور را از تله بحران به سوی امکانپذیری آیندهای امیدبخش هدایت میکند.
تصویر رهبر صادق: عبارت «از طریق سیمای جمهوری اسلامی از نتیجه رای مطلع شدم»، قدرتمندترین نشانه برای این نسل است. این روراستی، صراحت و صداقت، اولین توجهبخشی برای جلب اعتماد نسلی است که از پنهانکاری بیزار و به دنبال شفافیت حتی در عالیترین سطح حکمرانی است.
همسرنوشتی با مردم: اشاره پر احساس و لطیف به شهادت همسر، خواهر و طفل خردسال، فاصله ذهنی میان وضعیت زیست حاکم و مردم را از بین میبرد و بدان معناست که شخص اول نظام خودش هزینه جنگ را در شخصیترین لایه زندگیاش پرداخته است. این همسرنوشتی، پیوند عاطفی عمیقی با جامعه ایجاد میکند و ایشان را از برای نسلی که دنبال قهرمان است یک مقام رسمی به یک همسنگر تبدیل میکند.
تبدیل شخص رهبر با شبکه رهبری: ایشان با استناد به آیات الهی تاکید میکند که اگر نعمتی سلب شد، نعمتی بزرگتر (حضور آگاهانه مردم) جایگزین شده است. این یعنی در اندیشه سیاسی رهبر جدید، خاستگاه حقیقی قدرت نه فرد حتی در تراز رهبری، بلکه شبکهای از آحاد مردم است که در مقاطعی میتواد سکان اداره کشور در تراز رهبری را در دست بگیرد. این عالیترین سطح آیندهپردازی برای یک نظام اجتماعی و متعالیترین نصاب برای اثبات یک سیستم تابآور است.
عمومیسازی دکترین امنیت ملی: تهدید به گرفتن غرامت مالی از دشمن و تبیین صریح و گام به گام آن در یک پیام عمومی، امنیت و بازدارندگی ملی را از یک مفهوم انتزاعی به یک معادله اقتصادی تبدیل میکند. این پیام قابل فهم توسط عموم جامعه میگوید که هرگونه تجاوز احتمالی به ایران هزینه مالی سنگینی برای دشمن خواهد داشت.
بازتعریف ایران به عنوان خط قرمز مطلق: اشاره صریح به مقابله با توهم تجزیه ایران در بخش مربوط به رزمندگان، مستقیما دغدغههای طیف ملیگرا را هدف قرار میدهد.
دکترین عزت شهروندی: اینکه رهبری جدید اعلام فرمودند هر عضوی از ملت که شهید شود، موضوع مستقلی برای انتقام است، برای جامعه ایرانی با رویکردهای ملیگرایی به معنای توجه ویژه به جان تک تک شهروندان است. تفسیر این پیام آن است که حاکمیت در کنار بقای ایدئولوژیک، خود را موظف به صیانت از جان تکتک شهروندان ایران میداند.
ایران قدرتآفرین در منطقه: در مخاطبه با کشورهای منطقه، تاکید بر اینکه آنها باید از رفتار تحقیرآمیز جبهه کفر رها شوند، با روحیه استقلالطلبی ملیگرایان همخوانی دارد. این پیام را منتقل خواهد کرد که ایران نه به عنوان یک قدرت سلطهگر، بلکه به عنوان لنگرگاه عزت کشورهای منطقه میخواهد
نظر به بازتاب موثر اولین بیانیه رهبری جدید انقلاب، بنظر میرسد پیشنهادهای ذیل در تکمیل زنجیره انتقال پیام و ایجاد حس اثربخشی و کارآمدی در ذهن مخاطب میتواند اثرگذار واقع گردد:
- تعیین دستگاه متولی ارزیابی و پیگیری وعده گرفتن غرامت از دشمن مورد انتظار جامعه است.
- جامعه نیاز دارد بداند این ایستادگی و اقتدار نظامی، چه سرنوشتی دارد و به عبارت دیگر، فردای پس از مقاومت چه تصویری دارد؟ این موضوع باید در ابعاد مختلف مورد توجه و تبیین قرار گیرد.
- فرصت جنگ و تجاوز غیر قابل انکار دشمن به ایران فرصت کمنظیری را فراهم نموده است تا بتوان برای همیشه ضرورت تامین امنیت درونزای ملی به عنوان پیش شرط توسعه را بر همگان به اثبات رساند.
انتهای پیام
دیدگاهتان را بنویسید