سال‌هاست مردم سیستان زیر هجوم ریزگردها با تهدید سلامت و دشواری زندگی دست‌وپنجه نرم می‌کنند؛ بحرانی فرساینده که مهار کانون‌های گردوغبار و اجرای راهکارهای عملی برای کاهش آن را به ضرورتی جدی تبدیل کرده است.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، خشکسالی‌های مستمر، خشک‌شدن تالاب هامون و کاهش جریان رودخانه هیرمند، در سال‌های اخیر زمینه تشدید کانون‌های خیزش گردوغبار و افزایش طوفان‌های ریزگرد در سیستان را فراهم کرده است؛ پدیده‌ای که علاوه بر کاهش کیفیت هوا و ایجاد اختلال در زندگی روزمره مردم، پیامدهای جدی برای سلامت عمومی به همراه داشته و موجب افزایش مشکلات تنفسی، قلبی، چشمی و پوستی و همچنین حوادث ناشی از کاهش دید افقی در منطقه شده است.
تداوم طوفان‌ها و ریزگردها در منطقه سیستان، ضرورت آمادگی مردم و دستگاه‌های امدادی برای مواجهه با شرایط بحرانی را دوچندان کرده است؛ شرایطی که در کنار آثار زیست‌محیطی و بهداشتی، می‌تواند موجب بروز حوادث، تخریب منازل و اختلال در تردد شهروندان شود.
تأمین اعتبار؛ شرط مقابله با کانون‌های گردوغبار
فرهاد شهرکی، نماینده مردم سیستان در مجلس شورای اسلامی، در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» با اشاره به تشدید بحران ریزگردها و آثار ناشی از خشک‌شدن تالاب هامون و کاهش جریان رودخانه هیرمند بیان کرد: به‌دلیل خشک‌شدن تالاب هامون و شرایط نامناسب رودخانه هیرمند، هوای منطقه سیستان که یکی از اساسی‌ترین نیازهای زندگی مردم است، با مخاطرات جدی مواجه شده و این منطقه سال‌هاست با بحران آلودگی هوا و ریزگردها دست‌وپنجه نرم می‌کند.
نماینده مردم سیستان در مجلس افزود: در همین راستا، پیگیری‌های مستمری از سوی نمایندگان و دستگاه‌های مسئول انجام شده و جلسات فشرده‌ای با وزیر نیرو برگزار کرده‌ایم و درخواست برگزاری جلسه با دولت افغانستان درباره حقابه رودخانه هیرمند نیز مطرح شده است.
تأمین منابع مالی؛ حلقه مفقوده مقابله با ریزگردها
شهرکی ادامه داد: در حوزه مقابله با ریزگردها نیز جلساتی با مسئولان سازمان حفاظت محیط زیست برگزار شده و یکی از مهم‌ترین مسائل موجود، تأمین منابع مالی برای کنترل کانون‌های گردوغبار و اجرای طرح‌های مقابله با ریزگردهاست.
وی با اشاره به سفر اخیر استاندار سیستان و بلوچستان به منطقه سیستان گفت: در این سفر، موضوع تأمین منابع استانی برای مقابله با ریزگردها مورد بررسی قرار گرفت و مقرر شد کارگروهی زیر نظر استاندار تشکیل شود که دبیرخانه آن در سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان مستقر باشد.
نماینده مردم سیستان در مجلس تصریح کرد: دستگاه‌هایی همچون محیط زیست، منابع طبیعی، جهاد کشاورزی و سایر دستگاه‌های مرتبط در این کارگروه حضور خواهند داشت تا جلسات منظم‌تری برای بررسی و اجرای راهکارهای مقابله با ریزگردها برگزار شود.
دانشگاه زابل بازوی علمی مقابله با کانون‌های گردوغبار
شهرکی دانشگاه زابل را به‌عنوان بازوی علمی این اقدامات عنوان کرد و گفت: دانشگاه زابل می‌تواند با بهره‌گیری از ظرفیت علمی خود، کانون‌های ریزگرد را شناسایی و برای مناطق مختلف سیستان راهکارهای علمی و عملی ارائه کند.
وی خاطرنشان کرد: تلاش ما این است که با استفاده از ظرفیت‌های داخلی و منابع مالی موجود، دست‌کم سکونتگاه‌هایی که بیشتر در معرض ریزگردها قرار دارند، در مرحله نخست با اجرای طرح‌هایی همچون ایجاد بادشکن‌های زنده و غیرزنده، مالچ‌پاشی و سایر روش‌های علمی از شرایط بحرانی و فوق‌بحرانی نجات پیدا کنند.
ضرورت تقویت امکانات امدادی در روزهای طوفانی
نماینده مردم سیستان در مجلس در ادامه با اشاره به عملکرد جمعیت هلال‌احمر در زمان وقوع طوفان‌های گردوغبار اظهار کرد: جمعیت هلال‌احمر سیستان و بلوچستان از مجموعه‌های موفق در ارائه خدمات به مردم است و در منطقه سیستان نیز بارها شاهد حضور نیروهای هلال‌احمر در روستاهای مختلف و ارائه خدمات به مردم بوده‌ایم.
شهرکی افزود: تلاش می‌کنیم حمایت‌های ملی و منابع مالی بیشتری در اختیار جمعیت هلال‌احمر استان قرار گیرد تا این مجموعه بتواند با توجه به ظرفیت و توانمندی خود، خدمات گسترده‌تری به مردم، به‌ویژه ساکنان روستاهایی که در مسیر کریدورهای اصلی طوفان قرار دارند، ارائه کند.
وی تأکید کرد: تقویت امکانات و منابع دستگاه‌های امدادی و خدمات‌رسان در سیستان، با توجه به شرایط ویژه منطقه، از وظایف مهم مسئولان است و این موضوع را در سطح ملی پیگیری خواهیم کرد.
افزایش مراجعات درمانی همزمان با تشدید طوفان‌ها
حسین شهدادی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی زابل، در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» بیان کرد: در شب‌های گذشته به علت طوفان، ۱۵۴ نفر به مراکز بهداشتی و درمانی حوزه سیستان به دلیل شرایط ناشی از طوفان و ریزگردها مراجعه کرده‌اند که ۱۴۱ نفر از این افراد به‌صورت سرپایی درمان شده‌اند.
وی افزود: از ابتدای سال ۱۴۰۵ تاکنون، چهار هزار و ۲۸۲ نفر در بیمارستان‌های حوزه سیستان بر اثر عوارض ناشی از طوفان و ریزگردها مراجعه کرده‌اند که از این تعداد، یک هزار و ۱۹۰ نفر بیماران قلبی، ۶۱ نفر بیماران تنفسی، ۹۹ نفر بیماران پوستی و ۶۴ نفر بیماران چشمی بوده‌اند.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی زابل ادامه داد: همچنین ۲۳۵ مورد حادثه ترافیکی ناشی از طوفان در منطقه سیستان ثبت شده است که افزایش حوادث و مراجعات درمانی در روزهای طوفانی، فشار مضاعفی بر مجموعه بهداشت و درمان منطقه وارد می‌کند.
شهدادی با اشاره به شرایط دشوار فعالیت کادر درمان در روزهای طوفانی گفت: پزشکان، پرستاران و سایر کارکنان حوزه سلامت در شرایط سخت جوی و در مواجهه با حجم قابل توجهی از بیماری‌ها و عوارض ناشی از ریزگردها، همچنان به مردم خدمت‌رسانی می‌کنند.
سلامت مردم سیستان در معرض آسیب ریزگردها
وی با تأکید بر ضرورت توجه جدی مسئولان به منشأ طوفان‌ها و ریزگردها اظهار کرد: سلامت مردم سیستان در معرض آسیب قرار دارد و لازم است برای کنترل و کاهش این پدیده، برنامه‌ریزی اساسی و اقدامات پیشگیرانه در دستور کار قرار گیرد.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی زابل با اشاره به افزایش کانون‌های خیزش گردوغبار در منطقه عنوان کرد: تعداد کریدورهای اصلی خیزش طوفان در سیستان طی سال‌های اخیر افزایش یافته و همین مسئله موجب تشدید میزان آلایندگی و افزایش روزهای همراه با گردوغبار شده است.
شهدادی خاطرنشان کرد: ذرات معلق ناشی از طوفان و ریزگردها، به‌ویژه ذرات بسیار ریز، می‌توانند وارد دستگاه تنفسی شوند و سلامت ریه و سایر بخش‌های بدن را تحت تأثیر قرار دهند؛ موضوعی که برای کودکان و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای اهمیت بیشتری دارد.
وی با اشاره به قرار گرفتن سیستان در مسیر ورود بخشی از آلاینده‌ها از سمت افغانستان گفت: مردم منطقه در معرض انواع آلاینده‌ها قرار دارند و استمرار این شرایط می‌تواند زمینه ابتلا یا تشدید بیماری‌های تنفسی را افزایش دهد.
کنترل منشأ ریزگردها؛ راهکار اصلی کاهش آسیب‌ها
رئیس دانشگاه علوم پزشکی زابل با تأکید بر اهمیت پیشگیری تصریح کرد: پیشگیری بهتر از درمان است و یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که باید مورد توجه مسئولان قرار گیرد، شناسایی و کنترل کانون‌های خیزش ریزگردها و طوفان‌هاست؛ چراکه با کنترل منشأ آلودگی، می‌توان از تحمیل هزینه‌های سنگین درمانی و آسیب به سلامت مردم جلوگیری کرد.
شهدادی افزود: دانشگاه علوم پزشکی زابل در کنار سایر دستگاه‌های مسئول، برای ارائه خدمات درمانی به مردم منطقه آمادگی دارد، اما لازم است چالش ریزگردها از طریق اقدامات ریشه‌ای و پیشگیرانه مدیریت شود تا سلامت مردم بیش از این تحت تأثیر قرار نگیرد.
هلال‌احمر زابل برای آموزش و امدادرسانی در طوفان آماده است
عیسی کاویان‌پور، معاون جمعیت هلال‌احمر شهرستان زابل، در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» بیان کرد: جمعیت هلال‌احمر در مواجهه با حوادث، در سه مرحله پیش از حادثه، حین حادثه و پس از حادثه فعالیت می‌کند و در مرحله پیش از وقوع حادثه، موضوع آموزش و آمادگی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
وی افزود: آموزش‌های امدادی می‌تواند نقش مهمی در افزایش آمادگی مردم برای مواجهه با حوادث داشته باشد و جمعیت هلال‌احمر آمادگی دارد آموزش‌های لازم را به مردم مناطق مختلف ارائه کند.
آموزش، نخستین گام برای مقابله با بحران است
کاویان‌پور ادامه داد: مردم مناطق مستعد طوفان می‌توانند برای دریافت آموزش‌های امدادی به جمعیت هلال‌احمر مراجعه کنند و این آموزش‌ها محدود به مکان خاصی نیست؛ بلکه جمعیت آمادگی دارد در زمان و مکان موردنظر مردم، مربیان خود را برای ارائه آموزش اعزام کند.
معاون جمعیت هلال‌احمر شهرستان زابل تصریح کرد: گروه‌های ۲۰ تا ۳۰ نفره از مردم که علاقه‌مند به دریافت آموزش‌های امدادی هستند، می‌توانند با جمعیت هلال‌احمر هماهنگ کنند تا آموزش‌های مورد نیاز در محل مناسب به آنها ارائه شود.
وی گفت: حتی این ظرفیت وجود دارد که کارشناسان و مربیان جمعیت هلال‌احمر برای ارائه آموزش‌های مورد نیاز مردم در مناطق مختلف اعزام شوند تا شهروندان با نحوه مواجهه با حوادث و بحران‌ها آشنایی بیشتری پیدا کنند.
مردم پیش از طوفان باید آماده باشند
کاویان‌پور با اشاره به ضرورت آمادگی مردم پیش از وقوع طوفان اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین اقدامات، تهیه اقلام ضروری و مواد غذایی مورد نیاز پیش از آغاز طوفان است؛ چراکه در روزهایی که شرایط جوی نامناسب است، تردد در سطح شهر و مراجعه به مراکز مختلف دشوار می‌شود.
وی افزود: مردم باید از طریق اطلاعیه‌ها و هشدارهای هواشناسی، شرایط جوی را از روز قبل دنبال کنند و در صورت پیش‌بینی طوفان، نیازهای روزمره خود را پیش از وقوع آن تهیه کنند.
معاون جمعیت هلال‌احمر شهرستان زابل خاطرنشان کرد: در زمان وقوع طوفان و گردوغبار، مردم تا حد امکان باید از منزل خارج نشوند و تنها در شرایط ضروری اقدام به تردد کنند.
وی استفاده از ماسک را از دیگر اقدامات ضروری در زمان طوفان دانست و گفت: افرادی که به هر دلیل مجبور به خروج از منزل هستند، باید از ماسک استفاده کنند و در صورت نبود ماسک مناسب، پوشاندن دهان و بینی با پارچه نیز می‌تواند تا حدودی از ورود گردوغبار جلوگیری کند.
ایمن‌سازی منازل پیش از طوفان ضروری است
کاویان‌پور با تأکید بر ضرورت بررسی وضعیت منازل پیش از وقوع طوفان گفت: مردم باید درختان خشک و شاخه‌های آسیب‌پذیر اطراف منازل را شناسایی و در صورت امکان نسبت به حذف آنها اقدام کنند تا در اثر وزش باد شدید، خطری برای افراد ایجاد نشود.
وی ادامه داد: درها و پنجره‌های منازل نیز باید به شکل مناسب محکم شوند و وسایل و اشیایی که احتمال سقوط آنها در زمان وزش باد وجود دارد، پیش از وقوع طوفان ایمن‌سازی شوند.
معاون جمعیت هلال‌احمر شهرستان زابل بیان کرد: رعایت همین نکات ساده می‌تواند از بروز بسیاری از حوادث در زمان طوفان جلوگیری کند و خسارت‌های احتمالی را کاهش دهد.
هنگام طوفان از دیوارهای فرسوده فاصله بگیرید
کاویان‌پور درباره اقدامات ضروری هنگام وقوع طوفان گفت: نخستین توصیه به مردم حفظ آرامش است؛ چراکه داشتن آرامش به افراد کمک می‌کند در شرایط بحرانی تصمیم درست‌تری بگیرند.
وی افزود: افرادی که در زمان طوفان داخل منزل هستند باید درها و پنجره‌ها را بسته نگه دارند و از اشیایی که احتمال سقوط دارند فاصله بگیرند.
معاون جمعیت هلال‌احمر شهرستان زابل ادامه داد: اگر فردی در خارج از منزل قرار دارد، باید از دیوارهای فرسوده، ساختمان‌های قدیمی و درختان فاصله بگیرد؛ چراکه در زمان وزش باد شدید احتمال سقوط دیوار، شاخه یا سایر سازه‌های آسیب‌پذیر وجود دارد.
رانندگان در زمان طوفان با احتیاط تردد کنند
کاویان‌پور با اشاره به خطرات طوفان برای رانندگان گفت: اگر فردی در زمان طوفان داخل خودرو قرار دارد، باید با توجه به شدت گردوغبار و کاهش دید، با احتیاط کامل رانندگی کند.
وی افزود: در صورت ادامه حرکت، چراغ خودرو باید روشن باشد و راننده ضمن کاهش سرعت، از خطوط مشخص جاده استفاده کند تا خودرو برای سایر رانندگان قابل مشاهده باشد.
انتهای پیام
