رپورتاژ آگهی
چکیده : مهندس مهدی محمدی، مدیرکل پیشین دفتر طرح‌های ملی مسکن بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و رئیس هیئت‌مدیره شرکت تجهیز محیط، از مدیران باسابقه حوزه مسکن و پروژه‌های عمرانی کشور است. در این مطلب، سوابق مدیریتی، فعالیت در طرح‌های ملی مسکن، نقش در تأمین منابع مالی، نظارت میدانی بر پروژه‌ها و ۴۴ سفر استانی او بررسی شده است.
نام مهندس مهدی محمدی برای فعالان حوزه‌ی مسکن کشور نامی آشناست. مدیرکل پیشین دفتر طرح‌های ملی مسکن بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، سال‌ها در مرکز برنامه‌ریزی، تأمین منابع و نظارت بر اجرای طرح‌های حمایتی مسکن حضور داشته و امروز در جایگاه رئیس هیئت مدیره شرکت تجهیز محیط، این تجربه را به عرصه‌ی پروژه‌های عمرانی آورده است.
مسکن در سال‌های اخیر به یکی از جدی‌ترین دغدغه‌های خانوارهای ایرانی تبدیل شده است. رشد پیوسته‌ی قیمت‌ها، فاصله‌ی روزافزون درآمد با هزینه‌ی خرید خانه و افزایش سهم اجاره در سبد هزینه‌ی خانوار، طرح‌های حمایتی را به مهم‌ترین و گاه تنها مسیر خانه‌دار شدن برای دهک‌های پایین جامعه بدل کرد.
اما موفقیت این طرح‌ها فقط در گرو تصویب قانون و اعلام برنامه نبود. پشت هر واحدی که کلیدش به دست یک خانواده رسید، زنجیره‌ای طولانی از برنامه‌ریزی، تأمین مالی، هماهنگی میان دستگاه‌ها و نظارت مستمر قرار داشت. زنجیره‌ای که اگر یکی از حلقه‌هایش سست می‌شد، پروژه ماه‌ها و گاه سال‌ها متوقف می‌ماند.
مهندس مهدی محمدی در سال‌های گذشته یکی از حلقه‌های اصلی همین زنجیره بوده است.
مهندس مهدی محمدی در جایگاه مدیرکل دفتر طرح‌های ملی مسکن
محمدی در سمت مدیرکل دفتر طرح‌های ملی مسکن بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، مسئولیت برنامه‌ریزی و نظارت بر اجرای پروژه‌های ملی مسکن را بر عهده داشت. این دفتر از واحدهای کلیدی بنیاد به شمار می‌رود؛ جایی که تصمیم‌های کلان در حوزه‌ی مسکن حمایتی به برنامه‌های اجرایی، زمان‌بندی‌شده و قابل پیگیری تبدیل می‌شوند.
یکی از بخش‌های مهم کارنامه‌ی او در این دوره، تنظیم دستورالعمل‌های حوزه‌ی واگذاری پروژه‌های مسکونی شهری، مسکن اقشار کم‌درآمد و محرومین و همچنین مشارکت در تدوین شیوه‌نامه‌های اقدام ملی مسکن است.
اهمیت این اسناد اغلب از چشم افکار عمومی پنهان می‌ماند. دستورالعمل‌ها و شیوه‌نامه‌ها تعیین می‌کنند چه کسی واجد شرایط دریافت واحد است، واگذاری با چه ترتیبی انجام می‌شود، تعهدات مجری و متقاضی چیست و در صورت بروز اختلاف، چه مرجعی تصمیم می‌گیرد. بدون چنین چارچوبی، اجرای یکپارچه و شفاف طرح‌ها در سطح کشور عملاً ممکن نبود و هر استان ناچار بود به سلیقه‌ی خود عمل کند.
حضور مهدی محمدی در شوراها و کارگروه‌های ملی مسکن
بخش قابل توجهی از تصمیم‌های مسکن کشور در شوراها و کارگروه‌های تخصصی گرفته می‌شود. مهندس محمدی به عنوان نماینده‌ی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در کارگروه‌های ملی و تخصصی مدیریت پروژه‌های حمایتی، از جمله مسکن مهر، اقدام ملی مسکن و نهضت ملی مسکن، عضویت داشته است. او همچنین در کارگروه‌های مربوط به مسکن اقشار کم‌درآمد و محرومین در وزارت راه و شهرسازی حضوری فعال داشته است.
افزون بر این، محمدی در شورای مسکن وزارت راه و شهرسازی و شوراهای مسکن استان‌ها شرکت داشته است. این شوراها محل تصمیم‌گیری درباره‌ی تأمین زمین، اولویت‌بندی پروژه‌ها، تخصیص منابع و رفع موانع اجرایی هستند.
حضور همزمان در سطح ملی و استانی، به او این امکان را می‌داد که یک مسئله را از دو زاویه ببیند: از بالا، به عنوان بخشی از یک برنامه‌ی کلان، و از پایین، به عنوان مشکلی مشخص در یک پروژه‌ی مشخص. همین نگاه دوسویه، پیگیری مسائل را از سطح سیاست‌گذاری تا سطح کارگاه ممکن می‌کرد.
تأمین منابع مالی؛ تمرکز مهندس محمدی بر حلقه‌ی گمشده‌ی پروژه‌ها
بسیاری از کارشناسان حوزه‌ی مسکن، کمبود یا تأخیر در تأمین منابع مالی را مهم‌ترین عامل توقف طرح‌های حمایتی می‌دانند. پروژه‌ای که منابعش به‌موقع تأمین نشود، هرچقدر هم خوب طراحی شده باشد، در کارگاه زمین‌گیر می‌شود؛ پیمانکار کار را کند می‌کند، مصالح گران‌تر می‌شود و انتظار متقاضی طولانی‌تر.
در همین زمینه، پیگیری اخذ تسهیلات و تزریق منابع مالی به پروژه‌های مسکن مهر و نهضت ملی مسکن از محورهای اصلی فعالیت محمدی بوده است. او با تعامل مستمر با بانک‌ها و سایر سازمان‌ها، در تأمین منابع پروژه‌های حمایتی و غیرحمایتی نقش داشته است.
این کار در عمل یعنی نشستن پشت میز مذاکره با نظام بانکی، هماهنگ کردن زمان‌بندی پرداخت تسهیلات با پیشرفت فیزیکی پروژه و پیدا کردن راه‌حل برای پروژه‌هایی که به دلیل گره‌های مالی متوقف مانده بودند. نتیجه‌ی این تلاش‌ها مستقیماً در سرعت ساخت و تحویل واحدها دیده می‌شود؛ جایی که ماه‌ها تأخیر می‌تواند به هفته‌ها کاهش پیدا کند.
آماری که مهدی محمدی از تحویل مسکن مهر اعلام کرد
محمدی پیش‌تر اعلام کرده بود که در چارچوب طرح‌های حاکمیتی مسکن، ۳۲۸ هزار واحد مسکن مهر به متقاضیان تحویل داده شده و ۲۱۲ هزار واحد مسکونی نیز در شهرهای مختلف کشور وارد مرحله‌ی اجرا شده است.
این ارقام زمانی معنای واقعی خود را پیدا می‌کنند که به یاد بیاوریم مسکن مهر سال‌ها با مشکلاتی چون تأخیر در تکمیل، کمبود زیرساخت‌های شهری، نبود خدمات عمومی و مسائل مالی دست‌وپنجه نرم می‌کرد. بسیاری از متقاضیان این طرح، سال‌ها پیش ثبت‌نام کرده و قسط پرداخته بودند، اما هنوز خانه‌ای تحویل نگرفته بودند.
به سرانجام رساندن این حجم از واحدها، بدون پیگیری مداوم در سطوح مدیریتی، مالی و اجرایی دست‌یافتنی نبود. پشت هر یک از این ۳۲۸ هزار واحد، خانواده‌ای است که انتظارش به پایان رسید.
نظارت میدانی مهندس مهدی محمدی از کارگاه تا تحویل کلید
آنچه محمدی را از بسیاری از مدیران ستادی متمایز می‌کند، حضور میدانی گسترده‌ی اوست. او در استان‌های مختلف کشور از پروژه‌های مسکن بازدید کرده و روند اجرای طرح‌ها را از مرحله‌ی ساخت تا تحویل به متقاضیان از نزدیک دنبال کرده است.
این بازدیدها به یک یا دو منطقه محدود نبوده است. از استان‌های گرمسیر جنوبی که گرمای طولانی ساعات کاری را محدود می‌کند، تا استان‌های سردسیر غربی و شمال‌غربی که فصل اجرا در آن‌ها کوتاه‌تر است؛ از شهرهای بزرگ با مسائل پیچیده‌ی زمین و زیرساخت، تا شهرهای کوچک‌تر که دسترسی به پیمانکار و مصالح در آن‌ها دشوارتر است. هر منطقه چالش‌های خاص خود را داشت و محمدی در این سفرها به بررسی مشکلات و موانع پروژه‌ها پرداخته است.
در ساختار اداری کشور، کم نیستند مدیرانی که روند پروژه‌ها را تنها از طریق گزارش‌های مکتوب دنبال می‌کنند. در مقابل، بازدید میدانی امکان شناسایی سریع‌تر گره‌هایی را فراهم می‌کند که گاه در گزارش‌ها به چشم نمی‌آیند، اما می‌توانند ماه‌ها پروژه را متوقف کنند.
۴۴ سفر استانی مهندس محمدی و حضور در میز خدمت
در دوره‌ی دولت شهید رئیسی، مهندس محمدی ۴۴ سفر استانی داشته است. او در این سفرها به عنوان نماینده‌ی تام‌الاختیار رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در میز خدمت حضور یافته و به‌طور مستقیم پاسخگوی متقاضیان مسکن بوده است.
میز خدمت فرصتی بود که متقاضیان بدون واسطه و بدون طی کردن مسیرهای طولانی اداری، مشکلات خود را با مسئولان در میان بگذارند؛ از تأخیر در تحویل واحد گرفته تا مسائل مربوط به تسهیلات بانکی، واگذاری و اسناد.
نکته‌ی مهم در این حضور، اختیار تام نماینده بود. وقتی فردی با اختیار تصمیم‌گیری پشت میز خدمت می‌نشیند، بخشی از مشکلات همان‌جا بررسی و برای حل آن دستور صادر می‌شود، نه اینکه به مکاتبه‌ای دیگر و انتظاری دیگر حواله داده شود. همین ویژگی، میز خدمت را از یک برنامه‌ی تشریفاتی به ابزاری واقعی برای پاسخگویی تبدیل می‌کرد.
پشتوانه‌ی تخصصی و حرفه‌ای مهندس مهدی محمدی
سوابق محمدی تنها به جایگاه‌های اجرایی محدود نمی‌شود. او عضو سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران و عضو انجمن راه و ساختمان ایران است و دوره‌های تخصصی متعددی در حوزه‌ی مسکن را گذرانده است.
این پشتوانه‌ی فنی، نگاه او به پروژه‌ها را از سطح مدیریتی صرف فراتر برده است. مدیری که خود دانش مهندسی دارد، در بازدید از کارگاه تنها به پیشرفت فیزیکی اعلام‌شده بسنده نمی‌کند؛ کیفیت اجرا، رعایت استانداردها و مسائل فنی را هم می‌بیند و می‌تواند با پیمانکار و مشاور به زبان مشترک گفت‌وگو کند.
فصل تازه‌ی مهدی محمدی در شرکت تجهیز محیط
مهدی محمدی اکنون در سمت رئیس هیئت مدیره شرکت تجهیز محیط، وابسته به بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، به فعالیت در بخش مسکن ادامه می‌دهد. این جایگاه را می‌توان ادامه‌ی طبیعی مسیری دانست که از برنامه‌ریزی طرح‌های ملی آغاز شد و اکنون به عرصه‌ی اجرا و پروژه‌های عمرانی رسیده است.
ترکیب تجربه‌ی سیاست‌گذاری و تدوین دستورالعمل، شناخت دقیق از سازوکار تأمین منابع و تعامل با بانک‌ها، و حضور میدانی در سراسر کشور، سرمایه‌ای است که کمتر مدیری همه‌ی آن را یکجا در اختیار دارد. این تجربه می‌تواند در پروژه‌های پیش رو به کاهش فاصله‌ی برنامه و اجرا کمک کند؛ فاصله‌ای که سال‌ها یکی از انتقادهای اصلی به طرح‌های مسکن کشور بوده است.
جمع‌بندی کارنامه‌ی مهندس مهدی محمدی
کارنامه‌ی مهندس مهدی محمدی تصویری از یک مدیر اجرایی را نشان می‌دهد که در همه‌ی حلقه‌های زنجیره‌ی مسکن حمایتی حضور داشته است:
- تدوین دستورالعمل‌های واگذاری و شیوه‌نامه‌های اقدام ملی مسکن
- تأمین منابع مالی پروژه‌ها از طریق تعامل با بانک‌ها و سازمان‌ها
- عضویت در شوراها و کارگروه‌های ملی و استانی مسکن
- نظارت میدانی بر پروژه‌ها از ساخت تا تحویل در استان‌های مختلف
- ۴۴ سفر استانی و پاسخگویی مستقیم به متقاضیان در میز خدمت
در شرایطی که مسکن همچنان یکی از مهم‌ترین مسائل اقتصادی و اجتماعی کشور است، تجربه‌ی مدیرانی که این مسیر را از نزدیک و در همه‌ی ابعادش طی کرده‌اند، بیش از گذشته اهمیت پیدا می‌کند. فعالیت محمدی در شرکت تجهیز محیط، فصل تازه‌ای از این تجربه است؛ فصلی که می‌تواند در پروژه‌های عمرانی آینده نیز اثری ماندگار بر جای بگذارد.
انتهای پیام
