«سیدحمید حسینی یزدی» عضو بخش تحلیلی انصاف نیوز در یادداشتی دربارهی مناظره دوم کاندیداهای ریاست جمهوری نوشت:
مناظره دوم بین شش نامزد انتخابات دوازدهم ریاست جمهوری با موضوع سیاست داخلی، سیاست خارجی و فرهنگ برگزار شد و دارای نکاتی بود:
۱ . صف بندی و یارگیریهای جناحی در این مناظره مشهود و پررنگ شده بود. میرسلیم و هاشمیطبا که در مناظرهی گذشته بر مدار خویش میرفتند، در این جلسه به صورت شفاف در زمین طیف خویش بازی میکردند. میرسلیم برخلاف رویهاش که پرهیز از تقابل و سعی در بیان مطالب ایجابی بود، در این مناظره بارها و بارها علیه روحانی صحبت کرد و وی را زیر سوال برد. هاشمیطبا نیز ضمن تاکید بر عدم ارتباط با دولت بارها از عملکرد دولت دفاع کرد و این دولت را انتقادپذیرترین دولت دانست.
۲ . رئیسی تغییر کرده بود، هم از لحاظ فن بیان و تسلط قویتر شده بود و هم تاکتیکش تغییر کرده بود. کمپین انتخاباتی وی به ویژه پس از مناظرهی قبل خط پرهیز از دعواهای سیاسی و تقوا و اخلاقمداری را پیگیری میکرد، اما در این مناظره رئیسی با صراحت بیشتری درعرصهی تقابل با دولت وارد شد و بهویژه در وانمود کردن نواقص برجام قوی عمل کرد. البته همچنان از تقابل عریان خودداری میکند. به نظر میرسد رئیسی اگر به همین منوال حرکت کند و تقابل روحانی و قالیباف به سمت ابتذال رود، بتواند خودش را بالا بکشد.
۳ . به نظر میرسد کمپین انتخاباتی رئیسی به دنبال احیای فضای انتخابات ۸۴ است. تاکید بر چهرهی مردمی داشتن، همنشینی با محرومان (انتخاب لقب سید محرومان)، تاکید بر فعالیت جهادی (انتخاب عنوان دولت کار و کرامت) تکههایی از این پازل است. تکهی دیگر این پازل نیز امروز تکمیل شد، جایی که رئیسی پیشروتر از دیگران در نقد سیاست خارجی دولت سخن گفت و عدم مقاومت و ذلت و ترس دولت را مطرح کرد و همچون سال ۸۴ در پی ایجاد دوقطبی ذلت – عزت در سیاست خارجی بود.
۴ . جهانگیری برخلاف مناظرهی قبلی بسیار ضعیف ظاهر شد و انتظارات را برآورده نکرد، نه توانست جواب انتقادات و مخالفتها را بدهد و نه توانست ایجابی سخن بگوید. در فرصتهای مبسوطی که داشت، بیانیه و مقاله از روی کاغذ قرائت کرد و حتی توان عدم استفاده از نوشته را نداشت و احتمالاً وضعیتش در افکار عمومی افت کرده باشد.
۵ . روحانی و جهانگیری تیشه به ریشهی خود زدند. تاکتیک هر دو نفر این بود که به مردم نسبت به بازگشت به وضعیت سال ۹۲ هشدار میدادند درحالیکه مسبب اصلی آن وضعیت در میدان حاضر نیست و هیچکدام از افراد حاضر در میدان نیز خود را منتقد و یا بیارتباط با وی میدانند، بجای اینکه با ادبیاتی ایجابی از ناگزیر بودن طی این مسیر بگویند، با ادبیاتی عریان و سلبی از مردم میخواستند تا اشتباه نکنند و موجبات بازگشت به قبل را فراهم نیاورند. این دو فراموش کردهاند که مردم به اینگونه ادبیات هشداردهندهی سلبی پاسخ منفی میدهند. جناح راست در سال ۷۶ به مردم هشدار میداد که نگذارید مشروطه تکرار شود و بنی صدر دوم پدیدار گردد.
تعدادی از منتسبین همین جناح در سال ۸۴ با چنین ادبیاتی مردم را از انتخاب احمدینژاد پرهیز دادند، اما در هر دو مورد با پاسخ منفی مردم مواجه شدند. امروز نیز همان ادبیات مردود تکرار شد و به نظر میرسد تأثیر منفی داشت. رئیسی نیز با هوشمندی بر همین ادبیات کنایه زد و گفت که ما به راین باوریم که نه به گذشته باید برگشت و نه در وضع فعلی درجا زد و به نظر عبارت موثری بود. همچنین پس از مناظره در مصاحبهای گفت که صداوسیما مناظرهای بین روحانی و احمدینژاد ترتیب دهد تا بحث گذشته برای همیشه تمام شود. رئیسی بهتر از بقیه از ادبیات امروز روحانی و جهانگیری به نفع خود استفاده کرد.
۶ . روحانی در این مناظره با کمک جهانگیری، همانند سال ۹۲ با آوردن کدهایی چون شجریان، آزادی احزاب، به کارگماردن اهل سنت، آزادی شبکههای اجتماعی، کنسرت و … سعی در به دست آوردن آرای بخشی از جامعه داشت. گرچه ممکن است بخشی از این کدها اقتضای موضوع مناظره باشد اما روحانی باید بداند که اولاً سال ۹۶ همان ۹۲ نیست. سال ۹۲ و پس از دوران احمدینژاد تکیه بر این کدها جذابیت داشت اما الان حساسیت روی این کدها کمتر شده و حتی شاید تاکید بیش از حد روی آنها موجب زدگی بشود. ثانیاً آن اقشاری که روی این مباحث دغدغه دارند، به احتمال بسیار زیاد رایشان را حتی بدون طیب خاطر به نام روحانی خواهند نوشت. لذا بهتر است روحانی و جهانگیری روی قانع کردن اقشاری که دغدغههای دیگری دارند سرمایه گذاری کنند.
لذا به نظر میرسد روحانی و جهانگیری کمتر از دیگران بهره خود را از این مناظره بردند.
انتهای پیام
دیدگاهتان را بنویسید