بخشی از گفتوگوی عباس عراقچی، وزیر خارجه، با شبکهی الجزیره در پی میآید:
مجری الجزیره: در دولت آمریکا گفته میشود که در ایران هم طرفهایی وجود دارند. آیا واقعاً طرف دیگری غیر از طرفهای شناختهشده با آمریکا ارتباط دارد؟ آیا نشانهای از اختلاف یا چنددستگی در نظام سیاسی ایران وجود دارد؟
عراقچی: نه اصلاً؛ بههیچوجه چنین چیزی صحت ندارد. تمام پیامهایی که مبادله میشود از طریق رسمی وزارت خارجه یا با اطلاع وزارت خارجه انجام میگیرد. سرویسهای امنیتی هم معمولاً تماسهایی را دارند. ولی همهٔ اینها در یک چهارچوب مشخص، از طریق دولت و تحتنظارت شورایعالی امنیت ملی ایران صورت میگیرد. یک مدیریت واحدی بر همهٔ این امور وجود دارد و بحثی از چندگانگی یا مراکز مختلف تصمیمگیری مطرح نیست.
ما تاکنون هیچ پاسخی به طرح ۱۵مادهای آمریکا ندادهایم. هیچ شرطی به طرف مقابل ارائه نشده است. آن ۵ ماده مربوط به گمانهزنی یکی از رسانهها بوده است. این کار رسانههاست که چنین مواردی را مطرح و اوضاع ارزیابی میکنند. اما هیچ پاسخی تا الان از طرف ما به طرح امریکایی داده نشده است.
ما آتشبس را نمیپذیریم؛ ما بهدنبال پایان کامل جنگ در کل منطقه هستیم، همچنین خواهان تضمینهایی هستیم تا این درگیریها تکرار نشود و خسارات واردشده به مردم ایران جبران شود. موضع ما کاملاً روشن است.
مجری: نظر شما درباره ادعای رئیسجمهور آمریکا مبنی بر پاسخ ایران به ۱۵ درخواست آمریکا چیست؟
دکتر عراقچی: ما تاکنون هیچ پاسخی به این طرح ۱۵ماده ای آمریکا ندادهایم. هیچ پاسخی ارائه نشده است.
مجری: گفته شده شما پنج شرط را مطرح کردهاید. آیا واقعاً به این شروط پاسخ دادهاید؟
دکتر عراقچی: خیر، از طرف ما هیچ شرطی به طرف مقابل ارائه نشده است. آن پنج ماده یا پنج بند، مربوط به گمانه زنی یکی از رسانهها بوده است. این کار رسانههاست که چنین مواردی را مطرح و اوضاع ارزیابی میکنند.اما هیچ پاسخی تا الان از طرف ما به طرح امریکایی داده نشده است.
مجری: وضعیت مذاکرات چگونه است؟ آیا میتوان از پیشرفت صحبت کرد یا هنوز شرایط پیچیده است؟
دکتر عراقچی: هنوز هیچ تصمیمی از طرف ما گرفته نشده است. ملاحظات زیادی داریم. شروط ما برای پایان جنگ کاملاً روشن است. ما آتشبس را نمیپذیریم؛ بهدنبال پایان کامل جنگ هستیم، نهتنها در ایران بلکه در کل منطقه. همچنین خواهان تضمینهایی هستیم تا این درگیریها تکرار نشود و خسارات واردشده به مردم ایران جبران گردد.
موضع ما کاملاً روشن است.
مجری: گفتید زمینهای برای مذاکره وجود ندارد. این زمینه در چه شرایطی فراهم خواهد شد؟
دکتر عراقچی: زمانی که مدیریت عالیه جمهوری اسلامی ایران به این نتیجه برسد که منافع مردم ایران از این طریق تأمین میشود، دستورات لازم به دستگاههای اجرایی از جمله وزارت امور خارجه داده خواهد شد.
هدف ما تأمین منافع و حفظ حقوق مردم ایران است.در حال حاضر این هدف از طریق دفاع در برابر تجاوز دشمنان خارجی، بهویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی، دنبال میشود.
هر زمان که لازم باشد از ابزارهای دیگر استفاده شود، تصمیمگیری خواهد شد.
مجری: برخی میگویند ایران نگران است که در حین مذاکرات، دوباره مورد حمله قرار گیرد. آیا این موضوع مانع مذاکرات است؟
دکتر عراقچی: البته هجوم الان جریان دارد. ولی نکته شما درست است.واقعیت این است که تجربه خوبی از مذاکره با آمریکا نداریم. یکبار مذاکره کردیم و توافق شد، اما آمریکا بدون دلیل از آن خارج شد.در سال گذشته و امسال نیز دو بار مذاکره کردیم و نتیجه آن حمله بود. بنابراین هیچ اعتمادی وجود ندارد که از طریق مذاکره به نتیجه برسیم و این اعتماد در حد صفر
است. طبیعی است هر موقع که پیشنهاد مذاکره از سمت آنان داده می شود اولین موضوعی که بررسی اش ضروری است این است که آن ها در این پیشنهاد خود چقدر صداقت دارند، ما هیچ صداقتی نمی بینیم. اعتماد وجود ندارد و برای ایجاد اعتماد، باید اقدامات بزرگی انجام شود. اینکه جمهوری اسلامی ایران تصمیم بگیرد یا نه یک موضوع دیگر است اما برای ما موضوع اول در بررسی هر پیشنهاد این است که چقدر می شود اعتماد کرد،اما در حال حاضر هیچ اعتمادی وجود ندارد.
مجری: در مورد تضمینها چه نظری دارید؟ آیا کشورهایی مانند پاکستان، مصر و ترکیه میتوانند تضمین دهند؟
دکتر عراقچی: طبیعی است ضمانت یک یا دو کشور کافی نیست. حتی تجربه نشان داده ضمانت شورای امنیت هم کافی نیست. ایدههایی در این زمینه از سوی دوستان ما مطرح شده که چگونه می توان نسبت به خاتمه کامل و پایدار در جنگ ضمانت ایجاد کرد. ما در حال بررسی آنها هستیم که اگر روزی قرار شد جنگ طبق شروط ایران خاتمه یابد چه ضمانت هایی می تواند موثر باشد.
مجری: دیدگاه ایران درباره تنگه هرمز چیست؟
دکتر عراقچی: تنگه هرمز در آبهای داخلی ایران و عمان قرار دارد، نه آبهای بینالمللی. بنابراین طبیعی است منافع ایران و عمان در خصوص تردد از تنگه هرمز باید لحاظ شود. در حال حاضر این تنگه باز است، اما برای کشتی های کشورهایی که با ما در جنگ هستند بسته است.
طبیعی است که در زمان جنگ به دشمنانمان نمی توانیم اجازه دهیم از آب های داخلی ما برای تردد استفاده کنند. کشتی کشورهای دیگر به خاطر ترس از ناامنی در منطقه و قیمت بالای بیمه خودشان از تنگه عبور نمی کنند.برخی از آن ها با ما وارد گفتگو شدند و ما برای خیلی از آن ها به ویژه دوستانمان ترتیباتی قائل شدیم که عبور امن داشته باشند. اینکه
پس از جنگ چه ترتیباتی اتخاذ می شود به ایران و عمان مربوط است. البته ما در این خصوص منافع دوستان خود در منطقه و خارج از منطقه را در نظر میگیریم. از نظر ما تنگه هرمز میتواند یک آبراه صلح برای عبور امن و آرام همه کشورها باشد، اما تامین امنیت کشتی ها و تردد آن ها و مسائل زیست محیطی نیازمند سازوکار مشترک میان کشورهای ساحلی یعنی ایران و عمان است.
انتهای پیام
دیدگاهتان را بنویسید