رپورتاژ آگهی
قلاویز کاری یکی از مهارت های اساسی و جدایی ناپذیر در صنایع فلزی، مکانیکی و ساختمانی است. بدون آن، اتصال ایمن و دقیق قطعات به یکدیگر تقریباً غیرممکن می شود. از تکنسین حرفه ای در یک کارخانه بزرگ گرفته تا تعمیرکار در یک کارگاه کوچک، آشنایی کامل با روش صحیح قلاویز کاری برای هر فردی یک الزام اساسی محسوب میشود.
فرقی نمی کند تکنسین حرفه ای در یک کارخانه بزرگ یا تعمیرکار یک کارگاه کوچک باشید؛ در هر صورت آشنایی کامل با روش صحیح قلاویز کاری برای شما یک ضروری است. بسیاری از مشکلاتی که در اتصالات پیچ و مهره ای به وجود می آید، ریشه در قلاویز کاری غیر اصولی و استفاده از ابزارهای نامرغوب دارد. آریا صنعت در این مقاله قصد داریم شما را به صورت کامل و گام به گام با فرآیند قلاویز کاری آشنا کنیم.
| نکات طلایی و هشدارها | اقدام کلیدی | مرحله |
| خطای محاسبه = شکستن قلاویز (اگر مته کوچک باشد) یا رزوه لق (اگر مته بزرگ باشد). | قطر مته = قطر اسمی قلاویز – گام رزوه (مثال: M10×۱.۵ → مته ۸.۵ میلیمتر) | ۱. محاسبه قطر مته |
| برای فلز سخت: دور کم / فلز نرم: دور زیاد + استفاده از روانکار. | محکم بستن قطعه، عمود گرفتن مته، تنظیم دور متناسب با جنس فلز | ۲. سوراخ کاری |
| شروع آسان قلاویز، جلوگیری از آسیب به دندانه اولیه. | پخ زدن لبه سوراخ با مته خزینه | ۳. پخ زنی |
| استفاده نکردن از قلاویز پس رو در سوراخ کور باعث ناتمام ماندن رزوه در ته سوراخ میشود. | سوراخ باز: پیش رو + میان رو / سوراخ کور: پیش رو + میان رو + پس رو | ۴. انتخاب قلاویز |
| هرگز نیروی یکنواخت و مداوم وارد نکنید؛ برادهها را با حرکت عقب بشکنید. | چرخش در جهت عقربههای ساعت + حرکت رفت و برگشتی (نصف دور جلو، ربع دور عقب) | ۵. قلاویز کاری |
| مرتباً چند قطره اضافه کنید؛ عدم روغن کاری = اصطکاک و شکستن قلاویز. | فولاد: روغن برش / آلومینیوم: نفت / چدن و برنج: نیازی نیست. | ۶. روانکاری |
قلاویز چیست و چرا مهم است؟
قلاویز یک ابزار برشی استوانه ای با شیارهای طولی و دنده های مارپیچ است که برای ایجاد رزوه (دنده) داخلی درون یک سوراخ از پیش آماده شده به کار می رود. با چرخاندن قلاویز در داخل سوراخ، دنده ها به تدریج براده برداری کرده و مسیر مارپیچی دقیقی ایجاد می کنند که امکان بسته شدن یک پیچ یا بولت را در آن سوراخ فراهم می سازد.
دقت در ساخت قلاویز اهمیت زیادی دارد. حتی یک خطای کوچک در زاویه یا گام دنده ها می تواند باعث معیوب شدن رزوه و عدم اتصال صحیح پیچ شود. وقتی شما یک قلاویز باکیفیت در دست دارید، عمل براده برداری به نرمی انجام می شود. در نتیجه سطح داخلی رزوه کاملاً صاف و یکدست خواهد بود.
قلاویز دستی چیست؟
قلاویز دستی ابزاری برای ایجاد رزوه داخلی در قطعه کار است؛ معمولاً روی پیچ هایی با اندازه استاندارد مثل متریک یا اینچ استفاده می شود. این ابزار با چرخاندن دستی در سوراخ، دندانه های خود را به فلز/پلاستیک وارد کرده و رزوه تمیز و هم مقیاس می سازد. در کارهای تعمیر، ماشین کاری سبک و ساخت اتصالات خیلی کاربرد دارد.
قلاویز پیش رو با نوک مخروطی بلند خود حدود شصت درصد از عملیات براده برداری را انجام می دهد و مسیر اولیه رزوه را باز می کند.
قلاویز میان رو با بخش مخروطی کوتاه تر، رزوه را عمیق تر می کند و به فرم نهایی نزدیک می کند. قلاویز پس رو که تقریباً هیچ نوک مخروطی ندارد، مخصوص تکمیل رزوه ها تا انتهای یک سوراخ کور است. اگر سوراخ شما راه به در است، یعنی از آن طرف قطعه هم باز می شود، معمولاً با دو قلاویز اول کار تمام می شود. اما اگر سوراخ بسته یا کور باشد، حتماً باید از قلاویز پس رو هم استفاده کنید.
روش قلاویز کاری دستی
ابتدا قطعه را درون گیره رومیزی محکم ببندید تا هیچ تکان و لرزشی نداشته باشد. محل دقیق سوراخ را با خط کش و نشانه گذار مشخص کنید. سپس با مته ای که قطر آن را طبق فرمول قبلی محاسبه کرده اید، سوراخ اولیه را ایجاد کنید. بهتر است دور مته را متناسب با جنس قطعه کار تنظیم کنید تا سوراخ تمیز و دقیقی داشته باشید.
بعد از سوراخ کاری، لبه تیز سوراخ را با یک مته خزینه کمی پخ بزنید. این پخ کوچک کمک می کند قلاویز به راحتی وارد سوراخ شود و شروع تمیزتری داشته باشد. حالا قلاویز پیش رو را داخل دسته قلاویز قرار دهید و آن را کاملاً عمود بر سطح قطعه کار نگه دارید.
در شروع کار می توانید از یک گونیا کمک بگیرید تا از زاویه نود درجه مطمئن شوید. دسته قلاویز را در جهت عقربه های ساعت و با فشار ملایم و یکنواخت بچرخانید تا دندانه های اولیه با قطعه درگیر شوند. به محض اینکه قلاویز مسیر خود را پیدا کرد، دیگر نیاز به فشار از بالا نیست و فقط باید دسته را بچرخانید.
مهمترین تکنیک در قلاویز کاری دستی، حرکت رفت و برگشتی است. هر نیم دور که دسته را به جلو می چرخانید، یک چهارم دور به عقب برگردید. این حرکت براده های جمع شده را می شکند و مانع از گیر کردن و شکستن قلاویز می شود. در تمام طول این فرآیند، استفاده از روغن مخصوص قلاویز کاری را فراموش نکنید. روغن کاری مرتب باعث کاهش اصطکاک، خنک شدن ابزار و افزایش عمر قلاویز می شود.
پس از اینکه کار با قلاویز پیش رو به پایان رسید، به ترتیب قلاویز میان رو و در صورت نیاز قلاویز پس رو را به همین روش استفاده کنید.
قلاویز ماشینی چیست؟
قلاویز ماشینی ابزاری است که برای ایجاد رزوه های داخلی در قطعات مختلف استفاده می شود و نقش اساسی در فرآیندهای ماشین کاری و تعمیرات دارد. این ابزار معمولاً از فولاد تندبر (HSS) ساخته می شود و با استفاده از یک دریل یا پیچ گوشتی به صورت اتوماتیک یا دستی در سوراخ ها پیچیده می شود.
قلاویزهای ماشینی بر اساس نوع شیار و نحوه هدایت براده ها به چند دسته اصلی تقسیم می شوند. قلاویز با شیار مستقیم رایج ترین و مقرون به صرفه ترین نوع است که برای سوراخ های راه به در بسیار مناسب کار می کند. قلاویز با نوک مارپیچ که به آن Gun Tap هم می گویند، براده ها را به سمت جلو هدایت می کند. این قلاویز برای سوراخ های باز بهترین گزینه است. قلاویز با شیار مارپیچ هم براده ها را به سمت بالا و بیرون از سوراخ می آورد. این ویژگی آن را برای سوراخ های بسته یا کور ایده آل می کند. هنگام کار با قلاویز ماشینی، خنک کاری مداوم با آب صابون یا روغن محلول در آب ضروری است تا حرارت ایجاد شده به ابزار آسیب نزند.
روش قلاویز کاری ماشینی
اگر با تیراژ بالا کار می کنید یا به دقت فوق العاده زیادی نیاز دارید، قلاویز کاری ماشینی روش مناسبی برای شماست.
قلاویز ماشینی برخلاف نوع دستی، کل فرآیند را در یک مرحله انجام می دهد.
برای شروع روش قلاویز کاری ماشینی، ابتدا قلاویز مناسب را درون سه نظام یا کولت دستگاه محکم کنید. قطعه کار را هم روی میز دستگاه فیکس کنید تا هیچ حرکتی نداشته باشد. حالا باید دور دستگاه و نرخ پیشروی را دقیقاً تنظیم کنید. این تنظیمات به جنس قطعه کار، قطر قلاویز و نوع رزوه بستگی دارد. اگر سرعت دوران خیلی بالا باشد، قلاویز داغ می کند و می سوزد. اگر نرخ پیشروی با گام رزوه هماهنگ نباشد، دندانه ها آسیب می بینند. در دستگاه های CNC این تنظیمات به صورت خودکار و دقیق انجام می شود، اما در دستگاه های دستی باید خودتان محاسبه کنید.
در حین قلاویز کاری ماشینی، خنک کاری مداوم یک الزام است. از آب صابون یا روغن محلول در آب برای خنک کردن و روان کاری استفاده کنید. جریان خنک کار باید مستقیماً به ناحیه برش برخورد کند و با دفع حرارت، براده ها را بشوید.
قلاویز ماشینی نسبت به نوع دستی آن، از مزایا و کاربرد های گسترده تری برخوردار است و برای مشاغل سخت و سنگین نیز استفاده می شود. قلاویز ماشینی علاوه بر سرعت عمل بالای خود، موجب کارایی بیشتر دستگاه نیز می گردد. در مقابل، زمانی که سعی داریم تا از نوع دستی این دستگاه استفاده کنیم، باید به موارد مهمی چون دقت و میزان فشار دستگاه توجه نماییم.
آماده سازی قبل از قلاویز کاری
قبل از اینکه دسته قلاویز را در دست بگیرید، باید یک سری مراحل مقدماتی را با دقت انجام دهید. کیفیت کار نهایی شما تا حد بسیار زیادی به همین آماده سازی اولیه بستگی دارد:
- محاسبه و انتخاب مته: اولین قدم در روش قلاویز کاری، محاسبه و انتخاب مته مناسب برای سوراخ کاری اولیه است. اگر قطر مته خیلی کوچک باشد، قلاویز به زور وارد سوراخ می شود و فشار بیش از حد باعث شکستن آن می گردد. اگر هم سوراخ را خیلی بزرگ دریل کنید، دندانه های رزوه ناقص شکل می گیرند و پیچ درون آن لق خواهد زد. یک فرمول ساده و طلایی برای محاسبه قطر مته وجود دارد: قطر مته برابر است با قطر اسمی قلاویز منهای گام رزوه. برای مثال اگر قلاویز M10 با گام ۱.۵ دارید، به یک مته ۸.۵ میلی متری نیاز دارید. این فرمول را همیشه به خاطر بسپارید و قبل از هر کاری، قطر مته را با کولیس اندازه بگیرید.
- سوراخ کاری: قطعه کار را درون گیره رومیزی محکم ببندید تا در حین سوراخ کاری هیچ تکان یا لرزشی نداشته باشد. محل دقیق سوراخ را با خط کش و نشانه گذار یا پانچ نشانه بزنید. مته را کاملاً عمود بر سطح قطعه نگه دارید و با سرعت مناسب شروع به سوراخ کاری کنید. سرعت چرخش مته باید متناسب با جنس قطعه کار تنظیم شود؛ برای فلزات سخت سرعت کمتر و برای فلزات نرم سرعت بیشتر. در حین سوراخ کاری از روغن یا آب صابون برای خنک کاری و روان کاری استفاده کنید.
- پخ زدن دهانه سوراخ: این مرحله ساده اما بسیار مؤثر را خیلی ها نادیده می گیرند. لبه تیز دهانه سوراخ را با یک مته خزینه یا یک مته بزرگ تر کمی پخ بزنید. این کار باعث می شود قلاویز راحت تر وارد سوراخ شود و شروع رزوه تمیزتر و دقیق تری داشته باشید. همچنین از آسیب دیدن دندانه های اولیه قلاویز هم جلوگیری می شود.
روان کاری در قلاویز کاری
استفاده از روان کار مناسب شاید به نظر یک مرحله کم اهمیت بیاید، اما در واقع نقش بسیار مهمی در کیفیت و عمر ابزار شما دارد. روغن قلاویز کاری باعث کاهش اصطکاک بین قلاویز و قطعه کار می شود. این کاهش اصطکاک گرما را کمتر می کند. در نتیجه براده برداری هم نرم تر و سطح رزوه تمیزتر می ماند.
برای قطعات فولادی معمولاً از روغن های مخصوص برش یا حتی روغن های پایه معدنی استفاده می شود. برای قطعات آلومینیومی بهتر است از نفت استفاده کنید زیرا روغن های سنگین ممکن است باعث چسبیدن براده ها به لبه قلاویز شوند. برای چدن و برنج هم معمولاً نیازی به روان کاری نیست، چون این مواد به صورت پودری براده برداری می شوند و خاصیت خود روان کاری دارند.
نکته مهم دیگر اینکه روان کار را فقط یک بار در شروع کار نزنید، بلکه در حین قلاویز کاری هم مرتباً چند قطره به ناحیه برش اضافه کنید. یک قلاویز خوب از برند NAREX وقتی با روان کار مناسب همراه شود، می تواند چندین برابر طول عمر مفید داشته باشد.
نکات مهم برای جلوگیری از شکستن قلاویز حین قلاویز کاری
شکستن قلاویز در حین کار یک کابوس برای هر تکنسینی است. بیرون آوردن یک قلاویز شکسته از داخل قطعه کار هم بسیار زمان بر است و هم ممکن است قطعه را کاملاً خراب کند. شایع ترین دلیل شکستن قلاویز، استفاده از مته با قطر خیلی کوچک است. وقتی سوراخ تنگ باشد، قلاویز باید فلز زیادی را براده برداری کند و فشار وارده از حد تحمل ابزار فراتر می رود.
دلیل دوم وارد کردن نیروی زیاد و یکنواخت است. یادتان باشد که حرکت رفت و برگشتی را حتماً انجام دهید. این کار به براده ها اجازه خرد شدن و خروج می دهد. عدم استفاده از روغن هم باعث افزایش اصطکاک و داغ شدن بیش از حد قلاویز می شود. وقتی قلاویز بیش از حد داغ شود، سختی خود را از دست می دهد و به راحتی می شکند.
نکته دیگر اینکه قلاویز را کاملاً عمود نگه دارید. انحراف قلاویز از محور سوراخ، فشار جانبی زیادی به ابزار وارد می کند. برای قلاویز کاری دستی، هیچ وقت عجله نکنید و با حوصله و تمرکز کار را پیش ببرید. یک قلاویز باکیفیت مثل محصولات NAREX اگر به درستی استفاده شود، به ندرت دچار شکست می شود.
قلاویز تیز کنی به ابزار هایی گفته می شود که برای تیز شدن و بازسازی لبه های برش قلاویز بکار میروند. به طور معمول می توان گفت که قلاویز ها در صورت استفاده مکرر کند می گردند و این موضوع موجب کاهش کیفیت رزوه زنی و در نهایت شکستگی آن می شود.
عیب یابی مشکلات رایج در قلاویز کاری
اگر بعد از قلاویز کاری متوجه شدید که پیچ به راحتی در سوراخ بسته نمی شود یا لق می زند، مشکل را ریشه یابی کنید. رزوه های ناقص معمولاً نشانه این است که مته شما بیش از حد بزرگ بوده و فلز کافی برای تشکیل دندانه ها باقی نمانده است. در این صورت متأسفانه کار شما خراب شده و باید قطعه را تعویض کنید یا از هلی کوئل کمک بگیرید.
رزوه های زبر و خشن معمولاً به دلیل کند بودن لبه های قلاویز یا عدم استفاده از روغن ایجاد می شوند. کج شدن رزوه ها هم نتیجه عمود نبودن قلاویز در شروع کار است. اگر پیچ در حین بستن سفت می شود اما ناگهان شل می گردد، احتمالاً رزوه ها گالینگ کرده و از بین رفته اند. این مشکل بیشتر در استیل های ضد زنگ رخ می دهد و راه حل آن استفاده از روان کار مناسب و سرعت پایین تر است. همیشه بعد از اتمام قلاویز کاری، رزوه ها را با یک پیچ سالم تست کنید و از کیفیت آن مطمئن شوید.
| راه حل سریع | علت اصلی | مشکل مشاهده شده |
| پیشگیری بهتر از درمان است؛ پس از شکستن، خارج کردن آن بسیار سخت و زمانبر است. | ۱- قطر مته خیلی کوچک۲- عدم حرکت رفت و برگشتی۳- عدم روغنکاری | شکستن قلاویز در داخل قطعه |
| قطعه تعویض شود یا از هلی کوئل استفاده کنید. | مته اولیه بیش از حد بزرگ بوده (رزوه ناقص) | پیچ لق میزند |
| قلاویز را تیز کنید یا از روغن مناسب استفاده کنید. | کند بودن لبه قلاویز یا عدم استفاده از روغن | رزوههای زبر و خشک |
| هنگام شروع حتماً از گونیا استفاده کنید. | قلاویز در شروع کار عمود نبوده | رزوه کج شده |
| سرعت پایین و روانکار غلیظ مخصوص استیل. | گالینگ (چسبندگی) در استیل ضد زنگ | پیچ در حین بستن سفت و سپس شل میشود |
بهترین برند قلاویز برای قلاویزکاری
بهترین برند قلاویز برند NAREX در تولید قلاویزهای دستی و ماشینی یک نام بسیار معتبر و شناخته شده به حساب می آید. این محصولات از مواد اولیه مرغوبی مثل فولاد تندبر و فولاد کبالت دار ساخته شده اند. عملیات حرارتی دقیقی روی این ابزار انجام شده تا سخت و مقاوم باشند.
نکته برجسته در مورد قلاویزهای NAREX، دقت بالای گام رزوه و صافی سطح شیارها است که باعث می شود. با این برجستگی براده ها به راحتی تخلیه شوند. چه به دنبال یک ست قلاویز دستی برای کارگاه کوچک خود باشید و چه یک قلاویز ماشینی برای خط تولید، NAREX بهترین گزینه است.
فروشگاه آریا صنعت مفتخر است که این برند باکیفیت را با ضمانت اصالت و قیمت رقابتی به مشتریان خود ارائه می دهد. برای خرید می توانید با شماره ۰۲۱۶۶۷۲۲۵۰۴ بگیرید.
چرا قلاویز را باید از آریا صنعت بخریم؟
آریا صنعت سال هاست که در زمینه فروش قلاویز و سایر ابزارهای برشی فعالیت می کند. خرید از اریا صنعت این اطمینان را به شما می دهد که یک محصول اصل و باکیفیت را دریافت می کنید. ما در اریا صنعت به خوبی می دانیم که یک قلاویز بی کیفیت چقدر می تواند به قطعه کار و ابزار شما آسیب بزند. به همین دلیل فقط محصولاتی را عرضه می کنیم که از نظر کیفی کاملاً مورد تأیید باشند.
تنوع بالای قلاویزهای دستی و ماشینی در فروشگاه آریا صنعت این امکان را به شما می دهد که هر سایز و استانداردی را در یک جا پیدا کنید. همچنین تیم پشتیبانی فنی ما آماده است تا در انتخاب قلاویز مناسب با توجه به شما مشاوره دهد. برای مشاهده قیمت قلاویز و خرید انواع قلاویز دستی و ماشینی NAREX، می توانید به وبسایت arya-sanat.com مراجعه کنید.
جمع بندی نهایی
قلاویز کاری یک مهارت فنی ارزشمند است که ترکیبی از دانش تئوری و تجربه عملی را می طلبد. هرگز کیفیت ابزار را فدای قیمت نکنید. زیرا هزینه خراب شدن یک قطعه کار یا شکستن قلاویز در حین عملیات، بسیار بیشتر از اختلاف قیمت یک برند معتبر با نمونه های بی کیفیت است. برند NAREX با ارائه قلاویزهای دقیق و بادوام، سال ها است که انتخاب اول حرفه ای ها بوده است. فروشگاه آریا صنعت با عرضه این محصولات اصل و با ضمانت کیفیت، همراه مطمئن شما در تهیه ابزارآلات صنعتی خواهد بود. برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره تخصصی، همین حالا با کارشناسان آریا صنعت ۰۲۱۶۶۷۲۲۵۰۴ تماس بگیرید.
انتهای پیام
