رحمان قهرمانپور، تحلیلگر روابط بینالملل، با اشاره به مخالفتهای نتانیاهو با توافق اخیر میان ایران و امریکا گفت: ایران توانسته فاصلهای میان ترامپ و نتانیاهو ایجاد کند و از طریق دور کردن ترامپ از نتانیاهو بخشی از اقدامات و خرابکاریهای اسرائیل را مهار کند.
آقای قهرمانپور در گفتوگو با انصافنیوز درباره ماهیت توافق اخیر میان ایران و آمریکا بیان کرد: این تفاهم را میتوان ادامه آتشبس دانست، اما ابعاد دیگری نیز دارد. موضوعاتی مانند غنیسازی اورانیوم ۶۰ درصدی، آزادسازی داراییهای ایران، لغو تحریمها، سرمایهگذاری در ایران و رفع محدودیتهای فروش نفت از جمله محورهای مورد بحث هستند. اگر طرفین بتوانند درباره این موارد نیز به توافق برسند، علاوه بر تداوم آتشبس، مسائل مهم دیگری نیز حل خواهد شد.
او درباره مهمترین دستاورد ایران در این تفاهم گفت: مهمترین دستاورد ایران تا این مرحله آن بوده که توانسته آمریکا را وادار کند در برابر خواستههای متحد سنتی خود یعنی اسرائیل بایستد و به سمت توافق با ایران حرکت کند. اسرائیل، شخص نتانیاهو و لابیهای حامی اسرائیل همواره مخالف هرگونه توافق میان ایران و آمریکا بودهاند. به نظر میرسد ایران توانسته فاصلهای میان ترامپ و نتانیاهو ایجاد کند و از طریق دور کردن ترامپ از نتانیاهو بخشی از اقدامات و خرابکاریهای اسرائیل را مهار کند.
قهرمانپور در پاسخ به این پرسش که مهمترین امتیازی که ایران در این تفاهم داده چه بوده است، گفت: مهمترین موضوع، مسئله غنیسازی ۶۰ درصدی است؛ زیرا اختلاف اصلی دو طرف بر سر همین موضوع بود. ایران پذیرفته است که این مسئله حلوفصل شود. پس از آن نیز درباره رقیقسازی ذخایر اورانیوم، فروش آن یا سایر شیوههای استفاده از این مواد به جمعبندیهایی رسیدهاند. این موضوع از نظر آمریکا نشانهای مهم از تعهد ایران به نساختن سلاح هستهای تلقی میشود.
او درباره تأثیر آزادسازی داراییهای بلوکهشده بر اقتصاد ایران گفت: آزادسازی این منابع میتواند مؤثر باشد، اما مسئله اصلی نحوه مدیریت داخلی است. تحریمها اهمیت دارند، اما عوامل اصلی توسعه اقتصادی در داخل کشور قرار دارند؛ از جمله همسویی نخبگان سیاسی، حاکمیت قانون و اولویت یافتن توسعه. اگر منابع آزادشده در مسیر توسعه به کار گرفته شوند، میتوانند آثار مثبتی بر اقتصاد کشور داشته باشند.
این تحلیلگر روابط بینالملل درباره آینده برنامه هستهای ایران نیز گفت: جمهوری اسلامی ایران همواره اعلام کرده که به دنبال ساخت سلاح هستهای نیست و هدف آن توسعه صنعت هستهای است. آنچه تاکنون به صورت مقدماتی مطرح شده، نشان میدهد که اصل فعالیتهای هستهای ایران با مشکل جدی مواجه نیست. حتی پیش از این نیز برخی پیشنهادها از سوی آژانس مطرح شده بود که بر اساس آن، امکان ادامه سطح محدودی از غنیسازی در ایران وجود داشته باشد.
قهرمانپور در پاسخ به این سؤال که آیا اسرائیل را میتوان بازنده این توافق دانست، گفت: تا حدی میتوان چنین برداشتی داشت، زیرا اسرائیل همواره با توافق میان ایران و آمریکا مخالف بوده است. با این حال، برای قضاوت دقیق باید منتظر انتشار جزئیات کامل توافق ماند. در شرایط فعلی بهتر است با احتیاط بیشتری درباره پیامدهای آن سخن گفت.
او درباره تأثیر این توافق بر موقعیت منطقهای ایران گفت: این موضوع بستگی زیادی به نوع رفتار و سیاستگذاری ایران در آینده دارد. آمریکاییها بر این نکته تأکید دارند که همکاری میان ایران، آمریکا و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس میتواند به افزایش ثبات منطقه کمک کند. اینکه این توافق در نهایت به تقویت یا محدود شدن موقعیت منطقهای ایران منجر شود، به نحوه بازیگری ایران و سیاستهایی که در ادامه دنبال خواهد کرد بستگی دارد.
این تحلیلگر روابط بینالملل در پاسخ به این پرسش که مهمترین مانع تبدیل این تفاهم اولیه به یک توافق پایدار چیست، گفت: مهمترین مانع، برخی گروههای مخالف توافق در ایران، آمریکا و اسرائیل هستند. این جریانها تحقق توافق را به زیان منافع سیاسی و اقتصادی خود میدانند و احساس میکنند که با اجرای آن بخشی از نفوذ و منافعشان به خطر خواهد افتاد.
او در پایان گفت: تجربه گذشته نیز نشان داده که اقدامات و فشارهای این گروهها میتواند تهدیدی جدی برای آینده هر توافقی باشد.
انتهای پیام
