نیروانا مهرآیین، پژوهشگر حقوق بین الملل در یادداشتی با عنوان «مراسم تشییع رهبری ایران از نگاه اسرائیل؛ چرا تلآویو این رویداد را فراتر از یک آیین سوگواری ارزیابی میکند؟» که در اختیار انصاف نیوز قرار داده، نوشت:
مراسم تشییع رهبری ایران، علاوه بر بازتاب گسترده در رسانههای داخلی و بینالمللی، به یکی از مهمترین محورهای تحلیل در محافل سیاسی و امنیتی اسرائیل تبدیل شده است. برخلاف آنچه ممکن است در نگاه نخست یک مراسم مذهبی و ملی تلقی شود، مقامهای اسرائیلی و بسیاری از رسانههای این کشور معتقدند این مراسم حامل پیامهایی درباره آینده سیاست منطقهای ایران، آرایش جدید قدرت در تهران و نحوه ادامه تقابل جمهوری اسلامی ایران با آمریکا و اسرائیل است.
در همین چارچوب، همزمان با برگزاری مراسم، مقامهای اسرائیلی بار دیگر از عملیات نظامی پیشین علیه رهبری ایران دفاع کرده و آن را اقدامی در راستای تأمین امنیت اسرائیل توصیف کردند. همچنین تأکید کردند که هر رهبری که به گفته آنان سیاست نابودی اسرائیل را دنبال کند، با پاسخ نظامی مواجه خواهد شد. این مواضع در حالی مطرح شده که فضای سیاسی منطقه همچنان تحت تأثیر پیامدهای درگیریهای ماههای گذشته قرار دارد.
مراسم تشییع؛ از آیین سوگواری تا نمایش قدرت سیاسی
یخش مهمی از تحلیلهای منتشرشده در رسانههای اسرائیلی بر این موضوع متمرکز است که جمهوری اسلامی تلاش کرده مراسم تشییع را صرفاً به یک آیین عزاداری محدود نکند، بلکه آن را به نمایش انسجام سیاسی، اجتماعی و منطقهای تبدیل سازد. روزنامه Jerusalem Post در تحلیل خود، مراسم را تلاشی برای ارسال این پیام دانسته که ساختار سیاسی ایران، با وجود ضربه سنگین ناشی از ترور رهبر خود، همچنان توانایی حفظ انسجام و مدیریت شرایط را دارد.
در این تحلیل آمده است که حضور گسترده مردم، مقامات داخلی و هیأتهای خارجی میتواند این پیام را منتقل کند که فشارهای نظامی نتوانسته به فروپاشی ساختار جمهوری اسلامی منجر شود. همزمان، خبرگزاری رویترز نیز در تحلیل خود مراسم را بخشی از راهبرد ایران برای نمایش «ایستادگی» و تبدیل مقاومت داخلی به یک ابزار سیاسی و دیپلماتیک توصیف کرده است. به نوشته رویترز، تهران تلاش دارد این پیام را به بازیگران منطقهای و بینالمللی منتقل کند که با وجود حملات نظامی، همچنان از ظرفیت بسیج اجتماعی و سیاسی برخوردار است و این ظرفیت میتواند در مذاکرات و تحولات آینده منطقه نیز نقشآفرین باشد.
سه محور اصلی نگرانی اسرائیل؛ جانشینی، محور مقاومت و آینده تقابل
تحلیلگران اسرائیلی سه موضوع را بیش از سایر مسائل مورد توجه قرار دادهاند. نخست، مسئله جانشینی و نحوه انتقال قدرت در ایران است. غیبت برخی چهرههای کلیدی در بخشهایی از مراسم، در کنار ابهامهای موجود درباره آرایش جدید قدرت، موجب شده رسانههای اسرائیلی سناریوهای مختلفی درباره ساختار آینده تصمیمگیری در ایران مطرح کنند. برخی تحلیلها این وضعیت را نشانهای از بازآرایی در سطوح عالی قدرت دانستهاند، هرچند تأکید میکنند که برای نتیجهگیری قطعی هنوز زود است.
محور دوم، جایگاه گروههای همپیمان ایران در منطقه است. از نگاه رسانههای اسرائیلی، حضور نمایندگان گروهها و جریانهای همسو با ایران در مراسم، صرفاً جنبه تشریفاتی نداشته و پیامی درباره تداوم همکاریهای منطقهای ایران ارسال کرده است. برخی تحلیلگران اسرائیلی معتقدند این حضور نشان میدهد تهران درصدد حفظ و بازسازی شبکه روابط منطقهای خود پس از تحولات اخیر است و تلاش دارد نشان دهد ساختار ائتلافهایش همچنان پابرجاست.
سومین محور، احتمال واکنش آینده ایران است. رسانههای اسرائیلی معتقدند مراسم تشییع میتواند علاوه بر کارکرد داخلی، زمینهساز تقویت مشروعیت برای تصمیمهای راهبردی آینده باشد. با این حال، در میان تحلیلگران درباره زمان و شکل واکنش احتمالی ایران اتفاق نظر وجود ندارد؛ برخی بر این باورند که تهران در کوتاهمدت از تشدید مستقیم تنش پرهیز خواهد کرد و برخی دیگر احتمال میدهند پس از پایان مراسم و تثبیت شرایط داخلی، سیاست فعالتری در قبال اسرائیل و آمریکا در پیش گرفته شود. این دیدگاهها در حد تحلیل رسانهای و کارشناسی هستند و نه اعلام موضع رسمی دولت اسرائیل.
در مجموع، بررسی مواضع رسمی و تحلیلهای منتشرشده نشان میدهد که اسرائیل مراسم تشییع را صرفاً یک رویداد مذهبی یا داخلی نمیداند، بلکه آن را بخشی از معادلات امنیتی و ژئوپلیتیکی منطقه ارزیابی میکند. از یک سو، مقامهای اسرائیلی همچنان بر دفاع از عملیات نظامی گذشته و سیاست بازدارندگی خود تأکید دارند و از سوی دیگر، رسانهها و مراکز تحلیلی این کشور تلاش میکنند از خلال نمادها، پیامها، ترکیب هیأتهای حاضر و نحوه برگزاری مراسم، مسیر احتمالی سیاستهای آینده ایران را ارزیابی کنند.این رویکرد نشان میدهد که در شرایط کنونی، هر رویداد مهم در ایران، علاوه بر ابعاد داخلی، بهعنوان بخشی از رقابت راهبردی میان تهران، تلآویو و واشنگتن نیز مورد تفسیر قرار میگیرد.
انتهای پیام
