آرش رئیسینژاد، استاد دانشگاه، در کانال تلگرامی خود نوشت:
رویدادهای سال ۲۰۲۵ نشان داد که دیگر سؤال این نیست که آیا هوش مصنوعی نظم جهانی را تغییر میدهد یا نه؛ سؤال این است که چقدر سریع و با چه هزینهای این اتفاق میافتد. رقابت آمریکا و چین تشدید شده، شرکتها برای ساخت دیتاسنتر و زیرساخت انرژی مسابقه گذاشتهاند و ارزش انویدیا از ۵ تریلیون دلار گذشت. حالا کارشناسان شورای آتلانتیک ۸ پیشبینی مهم برای سال ۲۰۲۶ ارائه دادهاند:
۱. مسمومسازی هوش مصنوعی (AI Poisoning) وارد جریان اصلی میشود
شبکههای تبلیغاتی روسیه (مثل پراودا) میلیونها مقاله تولید میکنند که هدف اصلیشان نه انسانها، بلکه خزندههای وب هستند که دادههای آموزشی مدلهای هوش مصنوعی را جمعآوری میکنند.
تحقیقات نشان داده که حتی مقدار کمی داده آلوده میتواند مدلهای بزرگ را مسموم کند. در ۲۰۲۶ این مشکل آشکارتر میشود و تشخیص حقیقت از جعل برای کاربران بسیار سختتر خواهد شد.
۲. آمریکا صادرات فناوری هوش مصنوعی را برای مقابله با چین افزایش میدهد
دولت ترامپ استراتژی روشنی دارد: «آمریکا وقتی برنده میشود که جهان با فناوری آمریکایی هوش مصنوعی بسازد.»
اجازه صادرات چیپهای پیشرفته H200 انویدیا به چین و امضای شراکتهای جدید با عربستان و امارات در این راستا است. آمریکا میخواهد «استک فناوری» خود را صادر کند، در حالی که چین با مدلهای متنباز و کاربردی مزیت رقابتی دارد.
۳. حکمرانی هوش مصنوعی جهانی میشود
برای اولین بار، گفتوگوی جهانی سازمان ملل و پانل علمی مستقل هوش مصنوعی تقریباً همه کشورها را دور یک میز مینشاند.
اما اختلافها عمیق است:
اتحادیه اروپا : رویکرد مبتنی بر حقوق و ریسک
آمریکا : استانداردهای داوطلبانه برای حفظ نوآوری
چین : همکاری فراگیر اما با کنترل کامل دولت بر داده
نتیجه: حکمرانی در ظاهر جهانی، اما در عمل همچنان ژئوپلیتیک خواهد بود.
۴. رقابت آمریکا-چین در جهانی چندقطبی تشدید میشود
چین با استراتژی متنباز و مدلهایی مثل DeepSeek فشار را افزایش میدهد. قدرتهای میانی (بهویژه هند) با سرمایهگذاریهای عظیم شرکتهای آمریکایی توانمندتر میشوند. اروپا نیز سرمایهگذاری دفاعی در هوش مصنوعی را بالا میبرد.
رقابت اصلی همچنان بین آمریکا و چین است، اما جهان چندقطبیتر میشود.
۵. هوش مصنوعی قضاوت انسانی را به چالش میکشد
محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی (دیپفیک، مِم، فیلمهای جعلی) در بحرانها (مثل تنش ایران-اسرائیل یا دستگیری مادورو) بهشدت افزایش یافته.
تمایز بین واقعیت و جعل، طنز و پروپاگاندا، و حتی «آنچه انسان منحصراً انجام میدهد» و «آنچه هوش مصنوعی میتواند تقلید کند» دشوارتر میشود. این موضوع هویت حرفهای و اعتماد اجتماعی را تحت تأثیر قرار میدهد.
۶. کشورها بهشدت به سمت «هوش مصنوعی حاکمیتی» (Sovereign AI) میروند
کشورها معتقدند باید هوش مصنوعی را کنترل کنند قبل از آنکه هوش مصنوعی آنها را کنترل کند. هند مدل زبانی بزرگ حاکمیتی خود را در فوریه ۲۰۲۶ رونمایی میکند.
اما واقعیت این است که همه کشورها نمیتوانند کل استک را خودشان بسازند. انتخاب هوشمندانه بین «ساخت»، «خرید» و «شراکت» حیاتی خواهد بود.
۷. نبرد استکهای هوش مصنوعی شدت میگیرد
آمریکا، اروپا و چین هر کدام در حال ساخت «استک» جداگانه خود هستند (زیرساخت محاسباتی، کلود، چیپ و مقررات).
آمریکا میخواهد استک خود را صادر کند، اروپا از «یورو استک» صحبت میکند و چین شرکتهای داخلی را به اتکا به فناوری بومی تشویق میکند. بقیه جهان باید بین این سه رویکرد متضاد انتخاب کنند.
۸. چین عملیات نفوذ مبتنی بر هوش مصنوعی را دوچندان میکند
چین با استفاده از دیپفیک صوتی، تصویری و متنی، شبکههای حساب جعلی و شرکتهای خصوصی، جنگ شناختی را علیه تایوان و دیگران تشدید میکند.
عملیاتها حرفهایتر، مستمرتر و سختتر برای شناسایی میشوند. همزمان پکن ادعاهای غربی را سیاسی و بیاساس میخواند و از استراتژی ترکیبی (نفوذ + دیپلماسی دفاعی) استفاده میکند.
جمعبندی:
سال ۲۰۲۶ سالی است که هوش مصنوعی از ابزار فناوری به عامل اصلی شکلدهی قدرت ژئوپلیتیک تبدیل میشود. رقابت قدرتهای بزرگ، نبرد استکها، مسمومسازی اطلاعات و تلاش کشورها برای حاکمیت دیجیتال، چهره نظم جهانی را تغییر خواهد داد. (لینک منبع)
انتهای پیام
