سجاد عابدی در یادداشت ارسالی به انصاف نیوز با عنوان «گذار از بازدارندگی فیزیکی به بازدارندگی دیجیتال» نوشت:
تقابل «روشنایی هوش مصنوعی» و «خاموشی موشک» در دکترین امنیتی امروز، در واقع بررسی گذار از جنگهای کلاسیک (بر پایه تخریب فیزیکی) به جنگهای تکاملی (بر پایه مدیریت دادهها) است. در شرایط جنگی موجود، این تقابل را میتوان در سه محور اصلی تحلیل کرد:
۱. هوش مصنوعی به عنوان «روشنایی» استراتژیک:در فضای نبرد، «روشنایی» به معنای آگاهی موقعیتی (Situational Awareness) است. هوش مصنوعی با تحلیل کلاندادهها از ماهوارهها، پهپادها و رادارهای پیشرفته، ابهامات میدان جنگ را میزداید. برای جمهوری اسلامی ایران، بهکارگیری AI در سیستمهای پدافندی به معنای توانایی تشخیص سریعتر تهدیدات در میان «نویزهای» جنگ الکترونیک است.
وقتی AI بتواند الگوهای پرتاب موشک دشمن را پیشبینی کند یا نقاط ضعف در شبکه فرماندهی مقابل را شناسایی کند، در واقع «روشنایی» ایجاد کرده و فرصت واکنش (Reaction Time) را افزایش میدهد.
۲. «خاموشی موشک» و استراتژی بازدارندگی:«خاموشی موشک» را میتوان در دو معنا تحلیل کرد: اول، نابودی فیزیکی و فلج کردن توان موشکی دشمن (Hard Kill) و دوم، ایجاد «نابینایی» در سیستمهای هدایت موشک از طریق جنگ الکترونیک و سایبری (Soft Kill). در دکترین امنیتی ایران، موشکها ابزاری برای بازدارندگی هستند.
اما در تقابل با AI، اگر دشمن بتواند با الگوریتمهای یادگیری ماشین، نقاط کور پدافندی را بیابد یا با حملات سایبری، سیستمهای هدایت را «خاموش» کند، بازدارندگی فیزیکی به مخاطره میافتد. بنابراین، «خاموشی» در اینجا نه تنها به معنای انفجار، بلکه به معنای خروج سیستمهای تسلیحاتی از چرخه کارایی است.
۳. تاثیرات بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران:امنیت ایران در این تقابل، در گروی «اتکاپذیری دیجیتال» است. تاثیرات این گذار بر امنیت ملی را میتوان چنین خلاصه کرد:تغییر در تعریف بازدارندگی: بازدارندگی دیگر تنها با تعداد موشکها نیست، بلکه با «هوشمندی» سیستمهای هدایت و توانایی مقابله با AI دشمن تعریف میشود.
کاهش خطای انسانی: استفاده از AI در تحلیل تهدیدات، احتمال تصمیمات عجولانه یا اشتباه در شرایط بحرانی را کاهش داده و امنیت تصمیمگیران را بالا میبرد.
جنگ نامتقارن: ایران میتواند با بهرهگیری از AI در ابعاد کوچکتر (مانند ریزپرهادهای هوشمند)، اثرات تخریبی موشکهای گرانقیمت و حجیم دشمن را با «خاموش کردن» یا گمراه کردن آنها خنثی کند.
نتیجهگیری:تقابل روشنایی AI و خاموشی موشک، نشاندهنده این است که در جنگهای آینده، «سختافزار» (موشک) بدون «نرمافزار» (AI) کور و ناکارآمد است. امنیت جمهوری اسلامی ایران در گروی ایجاد یک «اکوسیستم دفاعی هوشمند» است که در آن AI نه تنها برای شناسایی، بلکه برای مدیریت زنجیره تامین، هدفگیری دقیق و خنثیسازی تهدیدات به کار گرفته شود تا «روشنایی» استراتژیک، مانع از «خاموشی» توان دفاعی کشور گردد
انتهای پیام
