هوش مصنوعی و یک پرسش: کدام سختی را باید حذف کرد و کدام را نه؟

آزاده رمضانی در سایت نوش‌دارو نوشت:

«هوش مصنوعی فقط یک ابزار است؛ مهم این است که چطور از آن استفاده کنی.» این جمله را این روزها زیاد می‌شنویم و به‌ظاهر هم منطقی است. اما فرانک الاوسکی (Frank Elavsky)، استادیار علم داده و پژوهشگر حوزه‌ی تعامل با داده، در یادداشتی استدلال می‌کند که این جمله دو نیمه دارد و هر دو نیمه گمراه‌کننده‌اند: نه ابزار «فقط ابزار» است، و نه همه‌ی ماجرا به این برمی‌گردد که یک نفر چطور از آن استفاده می‌کند.

در ادامه هر دو نیمه را جدا جدا بررسی می‌کنیم و در پایان می‌بینیم که این نگاه، در عمل چه تفاوتی در تصمیم‌های روزمره‌ی ما ایجاد می‌کند.

«هوش مصنوعی فقط یک ابزار است؛ مهم این است که چطور از آن استفاده کنی.» این جمله را این روزها زیاد می‌شنویم و به‌ظاهر هم منطقی است. اما فرانک الاوسکی (Frank Elavsky)، استادیار علم داده و پژوهشگر حوزه‌ی تعامل با داده، در یادداشتی استدلال می‌کند که این جمله دو نیمه دارد و هر دو نیمه گمراه‌کننده‌اند: نه ابزار «فقط ابزار» است، و نه همه‌ی ماجرا به این برمی‌گردد که یک نفر چطور از آن استفاده می‌کند.

در ادامه هر دو نیمه را جدا جدا بررسی می‌کنیم و در پایان می‌بینیم که این نگاه، در عمل چه تفاوتی در تصمیم‌های روزمره‌ی ما ایجاد می‌کند.

هزینه‌ی محیط زیستی: بررسی «ام‌آی‌تی تکنولوژی ریویو» نشان می‌دهد آموزش و اجرای مدل‌های امروزی، مصرف انرژی و آب دیتاسنترها را به‌شکل محسوسی بالا برده است؛ هزینه‌ای که کاربر پای نمایشگر آن را نمی‌بیند.

داده‌هایی که بدون اجازه برداشته شد: بخش بزرگی از این مدل‌ها روی متن، تصویر و آثار هنری‌ای آموزش دیده‌اند که بدون رضایت پدیدآورندگان از فضای وب جمع‌آوری شده‌اند. این پرونده هنوز در دادگاه‌های مختلف باز است و انتخاب فردی کاربر آن را حل نمی‌کند.

هیچ‌کدام از این دو مسئله با «درست استفاده کردن» یک نفر حل نمی‌شود. همان‌طور که آلودگی خودرو با رانندگیِ محتاطانه‌ی یک راننده حل نشد و به استاندارد و قانون نیاز داشت، اینجا هم پای شفافیت شرکت‌ها، قاعده‌گذاری و حق‌وحقوق پدیدآورندگان در میان است.

پس چه باید کرد؟
هدف این نیست که ابزار را دور بیندازیم؛ هدف این است که آن را مهار کنیم تا در خدمت ارزش‌های ما باشد. این کار دو سطح دارد: انتخاب‌های روزمره‌ی خودتان، و چیزی که از سازندگان و قانون‌گذار مطالبه می‌کنید.

قبل از هر بار استفاده، آزمون کوه و جدول را اجرا کنید: از خودتان بپرسید این کار برای من یک مانع بی‌دلیل است یا خودِ هدف؟ اگر خودِ کار قرار است چیزی به شما اضافه کند، سپردنش به ماشین یعنی از دست دادن همان چیز.
برای کارهای انسانی مرز بگذارید: پیام‌های شخصی، تصمیم‌های مهم زندگی و تحلیل‌هایی که اعتبار کاری‌تان به آن‌ها بند است را خودتان بنویسید و انجام دهید.

مصرف‌کننده‌ی منفعل نباشید: هر بار بپرسید واقعاً به این ابزار نیاز دارم یا از سر عادت و تنبلی ذهنی سراغش رفته‌ام؟
سطح دوم را فراموش نکنید: از سرویسی که استفاده می‌کنید شفافیت درباره‌ی داده‌های آموزشی و مصرف انرژی را مطالبه کنید و از قواعدی که حق پدیدآورندگان را به رسمیت می‌شناسد حمایت کنید. این‌ها را انتخاب فردی جبران نمی‌کند.

انتهای پیام

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *