از یک واژه تا یک پرونده؛ چرا شفیعیان را نباید محاکمه کرد؟

احسان حدیدی (قائم مقام)، عضو بخش تحلیلی انصاف نیوز:

گاهی در فضای سیاسی و رسانه‌ای ایران، یک واژه می‌تواند چنان بزرگ شود که اصل موضوعی که درباره آن صحبت شده، به حاشیه برود. ماجرای اخیر توییت علی‌اصغر شفیعیان درباره «یک‌لاقبا» بودن ایران نیز نمونه‌ای از همین اتفاق است.


شفیعیان در حال مقایسه شرایط جنگی ایران با جنگ روسیه و اوکراین بود. استدلال او روشن بود: روسیه یک قدرت بزرگ نظامی و اقتصادی است و در جنگ نیز خود آغازگر بوده؛ اوکراین هم از حمایت گسترده نظامی و اقتصادی غرب برخوردار است. اما ایران در شرایطی متفاوت، در برابر مجموعه‌ای از قدرت‌ها قرار گرفته و هم‌زمان هزینه‌های سنگین اقتصادی این وضعیت را نیز تحمل می‌کند.


در چنین متنی، تعبیر یک‌لاقبا قرار بود تنهایی و مظلومیت ایران را در معادلات بین‌المللی نشان دهد، نه تحقیر یک ملت یا انکار توانایی‌های آن.


البته می‌توان درباره انتخاب این واژه بحث کرد. می‌توان گفت در فضای ملتهب سیاسی، بهتر بود از تعبیر دقیق‌تری استفاده می‌شد تا زمینه سوءبرداشت فراهم نشود. اما میان نقد یک انتخاب ادبی و نسبت دادن قصد توهین به ایران، فاصله زیادی وجود دارد.

مسئله اصلی، انصاف در قضاوت است.

شفیعیان را باید با مجموعه عملکرد رسانه‌ای و حرفه‌ای‌اش شناخت، نه با تقطیع یک عبارت و تبدیل آن به پرونده‌ای سیاسی. او سال‌ها در عرصه رسانه فعالیت کرده و در این سال‌ها، با وجود دشواری‌های کار مستقل رسانه‌ای، به فعالیت مطبوعاتی خود ادامه داده است.

نمی‌توان بدون ارائه سند و مدرک، درباره انگیزه‌ها، وابستگی‌ها یا منافع مالی او اتهام‌زنی کرد.


قرار نیست هرکس در بیان یک تحلیل، واژه‌ای انتخاب کرد که مورد پسند همه نبود، به متهمی تبدیل شود که باید درباره وطن‌دوستی‌اش پاسخ‌گو باشد.

دفاع از پزشکیان، دفاع از یک انتخاب سیاسی است، نه تعطیل کردن عقل و انصاف.

امروز دولت پزشکیان در شرایط دشواری قرار دارد. می‌توان با سیاست‌های دولت موافق نبود، از عملکرد آن انتقاد کرد و حتی نزدیکان رئیس‌جمهور را به دلیل برخی مواضع به چالش کشید. اما تبدیل هر اختلاف‌نظر یا لغزش احتمالی در انتخاب واژه به فرصتی برای تخریب افراد، نه به نفع دولت است و نه به نفع فضای سیاسی کشور.


اتفاقاً اگر قرار است از پزشکیان دفاع شود، باید اجازه داد مشاوران و نزدیکان او نیز بتوانند درباره واقعیت‌های دشوار کشور حرف بزنند؛ حتی اگر بعضی از این حرف‌ها خوشایند همه نباشد.

ایران قوی است؛ اما قوی بودن به معنای تنها نبودن نیست.

هیچ‌کس نباید درباره بزرگی ایران و ملت ایران تردید کند. اما آیا بیان این واقعیت که ایران در یک منازعه بین‌المللی از حمایت ائتلافی هم‌سنگ رقبایش برخوردار نیست، به معنای خودتحقیری است؟ آیا پذیرش هزینه‌های سنگین اقتصادی یک جنگ، نشانه ضعف است؟


اتفاقاً شناخت دقیق موقعیت کشور، نخستین گام برای دفاع از منافع ملی است. وطن‌دوستی فقط در تکرار شعارهای بزرگ خلاصه نمی‌شود؛ گاهی وطن‌دوستی در بیان صریح دشواری‌هایی است که کشور با آن روبه‌روست.


نباید به بهانه دفاع از ایران، امکان صحبت کردن درباره واقعیت‌های ایران را از بین ببریم.


شفیعیان باید در انتخاب واژه دقت بیشتری به خرج می‌داد؛ اما انصاف حکم می‌کند میان یک تعبیر قابل بحث و اتهام‌هایی که به دنبال آن مطرح شده، تفاوت قائل شویم.


قرار نیست برای اثبات وطن‌دوستی، همه یک جور حرف بزنند و همه یک جور تحلیل کنند. ایران متعلق به همه ایرانیان است؛ حتی آنهایی که واقعیت‌های تلخ و دشوارش را با زبانی متفاوت بیان می‌کنند.

انتهای پیام

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *