دسته اندیشه

توتالیتاریسم، اقتدارگرایی و فاشیسم، تفاوت در چیست؟

وبسایت انگاره نوشت: توتالیتاریسم، اقتدارگرایی و فاشیسم، همگی اشکال حاکمیت هستند و تعریف شکل‌های مختلف حاکمیت به آن آسانی که به نظر می­‌رسد، نیست. همه کشورها دارای نوعی حاکمیت رسمی هستند که در اطلاعات‌نامه جهان (تحت عنوان World Factbook. زیر نظر…

موانع جدی توسعه ایران | وقتی فقط یک‌ چیزی شنیده‌ای

فرهاد قنبری یادداشتی با عنوان «محفل از خودبیگانگی یا منبع دانش» در کانال تلگرامی خود نوشته است که متن آن را در ادامه می‌خوانید: «اگر دانشکده های فنی و علوم پزشکی در ایران به محلی برای تربیت متخصص برای غرب…

تنهایی و ذهن بی‌خانمان

حسین جمالی‌پور، متنی از گفت‌وگو با نعمت‌الله فاضلی، جامعه‌شناس را در کانال تلگرامی خود منتشر کرده است که در ادامه می‌خوانید. «تنهایی در دنیای مدرن بیش از همیشه ی تاریخ مهم است. امروزه فلسفه ی تنهایی مطرح است. تنهایی، چنان…

سرها در گریبان است | محمدرضا تاجیک

انتخاب‌های بعد از انتخابات | محمدرضا تاجیک

محمدرضا تاجیک، نظریه‌پرداز سیاسی، در یادداشتی که در اختیار انصاف نیوز قرار داده است، نوشت: گفت: در عالم خواب و به وقت تاریکی نیمه‌شبان، بر محفل اهل تمیز و تدبیر وارد شدمی و با لکنت و شرم بسیار پرسیدمی: حضرات…

یک کمپین دروغ چگونه شکل میگیرد؟

محمدرضا طورانی استاد دانشگاه نوشت: ۱) بذرپاشی- الگوریتم‌ها با تحلیل داده‌های شبکه‌های اجتماعی شکاف‌های شناختی جامعه را شناسایی می‌کنند (مانند ترس از یک فناوری یا شکاف‌های طبقاتی) و نسخه‌های اولیه دروغ را در جوامع کوچک به صورت جداگانه می‌کارند. ۲)…

وظیفه‌ی حاکمان عادل در برابر غالیان چاپلوس

عامل ترور دو قاضی از «منافقین» بود؟

حجت الاسلام احمد حیدری در یادداشتی که در اختیار انصاف نیوز قرار داده است، نوشت: در طول تاریخ غلوّ نسبت به حاکمان- بخصوص نسبت به اولیای خدا در زمان حاکم بودنشان و نسبت به حاکمانی که به حق یا ناحق،…

محمد فاضلی برای هشتاد سالگی عبدالکریم سروش نوشت

محمد فاضلی، جامعه‌شناس، مطلبی با عنوان «به احترام او که گوشه‌ای ننشست، به چالش کشید و تفاوت ایجاد کرد» در کانال تلگرامی خود نوشت: «او هشتاد ساله شد و من به رغم آن‌که یک بار ایشان را از نزدیک ندیده‌ام…

پرخوری فکری چیست؟

پرخوری فکری چیست؟

محمدرضا سلیمی، روانشناس و نویسنده، در کانال تلگرامی خود نوشت: اطلاعات خوراک تفکر است. همان‌طور که هنگام غذا خوردن باید از زیاده‌روی بپرهیزیم، در تفکر هم باید از جمع‌آوری اطلاعات زیاد دوری کنیم تا دچار «پرخوری فکری» نشویم. پرخوری فکری…

تعارض فقه، قانون و عرف در ازدواج

تعارض فقه، قانون و عرف در ازدواج

فاطمه موسوی ویایه، جامعه‌شناس، در کانال تلگرامی خود نوشت: «در گفتمان عمومی، گاه ادعا می‌شود که بسیاری از زنان مواهب نقش‌های سنتی و مدرن را همزمان می‌خواهند: از یک طرف تأمین معاش و رفاه را وظیفه مرد می‌دانند و از…

«استرس امتحان» بیماری روانی نیست

فرانک فورِدی(Frank Furedi)، جامعه‌شناس و مفسر اجتماعی، مطلبی با عنوان «‘Exam stress’ is not a mental illness» در تاریخ ۲۴ مارس ۲۰۲۵ با عنوان در سایت اسپایکد نوشته است که متن ترجمه‌شده‌ی آن در سایت ترجمان منتشر شده است. «فرانک فورِدی،…

آیا دوپینگ می‌تواند اخلاقی باشد؟

آیا دوپینگ می‌تواند اخلاقی باشد؟

متنی از جولیان ساولسکو با ترجمه‌ی میلاد کاظمی در سایت خانه اخلاق پژوهان جوان منتشر شده است که در ادامه می‌خوانید. «حتماً دیده‌‌اید که فلان ورزشکار که مدال طلا گرفت، بعد از چندی صدای دوپینگش در رسانه‌ها می‌پیچد. یک‌دفعه تمام…

تقلب و عذرخواهی با هوش مصنوعی | ماجرای جالب دانشگاه ایلینوی

تقلب و عذرخواهی با هوش مصنوعی | ماجرای جالب دانشگاه ایلینوی

آزاده رمضانی در سایت نوش دارو نوشت: «در دنیایی زندگی می‌کنیم که انسان دیگر حتی برای ابراز ندامت هم به خودش زحمت نمی‌دهد! چندی پیش، استادی در دانشگاه ایلینوی آمریکا متوجه شد دانشجویانی که با ChatGPT در امتحان تقلب کرده…

ادای دین به اشرف بروجردی | سمیه توحیدلو

ادای دین به اشرف بروجردی | سمیه توحیدلو

سمیه توحیدلو، جامعه‌شناس، در کانال تلگرامی خود نوشت: «مرگ برخی آدم‌ها را نمی‌شود باور کرد؛ نه چون فناناپذیرند، بلکه چون آن‌قدر با «مقاومت» گره خورده‌اند که گمان می‌بری صخره‌اند و فرسایش نمی‌شناسند. دکتر اشرف بروجردی برای من نماد چنین ایستادگی…

اخلاق حرفه‌ای در ثبت، ویرایش و انتشار تصاویر خبری

اخلاق حرفه‌ای در ثبت، ویرایش و انتشار تصاویر خبری

اخلاق حرفه‌ای در ثبت، ویرایش و انتشار تصاویر خبری عکس و ویدیو این بخش به پرسش‌های اخلاقی زیر می‌پردازد: عکاسانِ ثابت و ویدیویی تا چه میزان باید مداخله‌گر باشند؟ با رویدادهای صحنه‌سازی‌شده، بازآفرینی‌ها و «فرصت‌های عکاسی» چگونه باید برخورد کرد؟…

دین‌ستیزانی که اطلاعات غلط دادند | سن حضرت فاطمه

دین‌ستیزانی که اطلاعات غلط دادند | سن حضرت فاطمه

بهروز مرادی، جامعه‌شناس دین، در کانال تلگرامی خود نوشت: «در فضای مجازی به نقل از تریبون‌های رسمی، سن حضرت فاطمه(س) را هنگام ازدواج با حضرت علی‌(ع)؛ ۹ یا ۱۰ سال عنوان می‌کنند و آن ازدواج را مصداق کودک‌همسری می‌دانند و…

ژامه‌وو چیست؟

ژامه‌وو چیست؟

اکیرا اُکانر و کریستوفر مولین مطلبی با عنوان «The Opposite of Déjà Vu Can Happen, And It’s Even More Uncanny» در سایت ساینس آلرت نوشته‌اند که متن ترجمه‌شده‌ی آن در سایت ترجمان منتشر شده است. متن کامل را در ادامه بخوانید.…

دانشمند فروتن، پرکار و اهل مدارا | درباره‌ی کامران فانی

دانشمند فروتن، پرکار و اهل مدارا | درباره‌ی کامران فانی

علی‌اصغر سیدآبادی، فرهنگ‌پژوه، در کانال تلگرامی خود نوشت: «در روزگار جوانی‌ام، صبحِ روزی روزنامه‌ی کیهان نوشته بود «کامران فانی عضو فلان فرقه‌ی ضاله است» و شب یا یکی دو‌شب بعدش، او را در خانه‌ی بزرگواری در جشنی مذهبی دیدم. البته…

سروش و تفکر فلسفی در ایران

عبدالکریم سروش

امیر مازیار، دانش‌آموخته‌ی دکترای فلسفه، در کانال تلگرامی خود نوشت: «در هر  پژوهشی که از هر منظری درباره تاریخ فکر ایران در صد سال گذشته انجام گیرد بی‌شک باید فصلی پربرگ به آراء و اندیشه‌های عبدالکریم سروش و اثرات آنها…

کدام ذهن‌ها تنبل شده‌اند؟

مریم نصر اصفهانی، جامعه‌شناس، در کانال تلگرامی خود نوشت: «این چند روز عصبانی بودم آنقدر که همسرم پیشنهاد می‌کرد چند ساعت بعد از رسیدن به خانه آرامبخش بخورم و بخوابم، چون از چیزهایی عصبانی هستم که نه او و نه…

نمایشِ برابری یا تحقق برابری زنان و مردان؟

نمایشِ برابری یا تحقق برابری زنان و مردان؟

امید کشمیری، مدرس فلسفه، در کانال تلگرامی خود نوشت: «در سال‌های اخیر، در بسیاری از کارگاه‌ها و نشست‌هایی که ترکیب سخنرانان آن عمدتاً مردانه است، موجی از اعتراض‌ها شکل گرفته است: پرسش‌هایی مانند «چرا فضا مردانه است؟»، «چرا زنان حضور…