آیا ایرانیان خارج کشور می‌توانند نظر اکثر ایرانیان داخل را به‌طور کارآمد نمایندگی کنند؟

سید امیراحسان میری، پژوهشگر حوزه تحلیل اقتصادی حقوق، در یادداشتی که در اختیار انصاف نیوز قرار داده است نوشت:

پیش از هر چیز، ضمن طلب رحمت و مغفرت برای درگذشتگان حوادث اخیر کشور، برای بروز حوادث اخیر متأسف و دردمندیم. هر ایرانی و از آن بالاتر، هر انسان دلسوز و آزاده‌ای، تاب پذیرش این درد بزرگ را نداشته و بی‌شک خواهان برقراری عقلانیت، انصاف و اعتدال بر کشور بوده و خواهد بود. ایرانیان داخل یا خارج از کشور، دل در گرو پیشرفت و اعتلای کشور دارند و با رفتن بر طریق عقلانیت، همگی کنار یکدیگر راه را برای تأمین هرچه بیشتر منافع جامعه و کشور عزیزمان فراهم خواهند نمود. ضمن تجلیل از مواضع دلسوزانه ایرانیان سرتاسر جهان، این متن سعی دارد پرسش فوق را از منظر تخصصی واکاوی نماید.

پرسش فوق از نقطه‌نظر‌های مختلف روانشناختی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و غیره قابل تحلیل است. با لحاظ جمیع این موارد، به نظر می‌رسد ایرانیان خارج از کشور به دلایل بی‌شماری قادر به نمایندگی از ایرانیان داخل کشور نیستند. از جمله این دلایل می‌توان به تفاوت طبقه اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ایشان با ایرانیان داخل کشور، تبار و خواستگاه متفاوت آنها، دلایل و زمان مهاجرت ایشان به خارج از کشور و غیره اشاره نمود.

اما این متن، بنا به تخصص نویسنده، به دنبال آن است که پرسش فوق را از منظر رویکرد تحلیل اقتصادی بررسی نموده و از این منظر نیز به آن پاسخی هرچند کوتاه ارائه نماید. لذا این متن صرفاً به دنبال تشریح بعضی از دلایل مردودبودن این نمایندگی است و حتی اگر این موارد نیز تأمین و جبران شوند، این نمایندگی به دلایل نامحصور دیگر مخدوش و غیرقابل استناد خواهد بود.

به‌طور خلاصه به نظر می‌رسد ایرانیان خارج از کشور، نمی‌توانند به صورت کارآمد نظر اکثریت ایرانیان داخل کشور را نمایندگی نموده و به عنوان نماینده ایشان عمل نمایند. روشن و بدیهی است خارج‌نشینان در تعیین سرنوشت کشور، ذی‌حق بوده و می‌توانند نظر خود را ابراز دارند اما پرسش این نوشته آن است که آیا ایشان می‌توانند به صورت کارآمد نظر اکثریت ایرانیان داخل کشور را نیز نمایندگی کنند؟

اولاً، نمایندگی خارج‌نشینان مستلزم درک ترجیحات واقعی ایرانیان داخل کشور است چراکه طبیعتاً آنچه در نمایندگی اهمیت دارد، خواسته‌ها و ترجیحات واقعی اکثریت ایرانیان است. دسترسی به اطلاعات راجع به ترجیحات و خواسته‌های ایرانیان داخل کشور هزینه‌های مبادلاتی بالایی دارد.

ایرانیان داخل کشور، برخورد مستقیم با موضوعات داشته و طبیعتاً در دسترسی به اطلاعات و تصمیم‌گیری با موانع کمتری مواجه‌اند درحالی‌که خارج‌نشینان عمدتاً از طریق رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی به اطلاعات راجع به داخل کشور دسترسی دارند. رسانه‌هایی که عمدتاً جهت‌گیری‌های خاص سیاسی داشته و منعکس‌کننده تمام اطلاعات راجع به ترجیحات ایرانیان نیست. این رسانه‌ها دچار سوگیری گزینشی بوده و اخبار رادیکال‌تر را بیشتر منعکس می‌کنند.

بنابراین، خارج‌نشین دچار خطای نمونه‌گیری شده، براساس داده‌هایی تصمیم‌ می‌گیرد که نماینده کل جامعه نیست. لذا در این وضعیت، میان خارج‌نشینان و ایرانیان داخل کشور عدم تقارن اطلاعاتی وجود دارد؛ امری که باعث کژگزینی خارج‌نشینان شده و کارآمدی نمایندگی خارج‌نشینان را کاهش می‌دهد. به‌خصوص باید توجه داشت که جمعیت خارج‌نشینان طبق برآوردهای انجام‌شده، تنها ۲ تا ۵ درصد* از کل جمعیت ایران بوده و همین جمعیت نیز در کشورهای مختلف پراکنده‌اند. از منظر تحلیل اقتصادی، این پراکندگی و کوچکی جامعه بیرونی، هزینه نمونه‌گیری، گرد‌آوری داده‌های معتبر و تصحیح سوگیری‌ها را به‌شدت افزایش می‌دهد. بنابراین، دستیابی خارج‌نشینان به برآوردی کم‌خطا از ترجیحات اکثریت داخل کشور، غیرواقع‌بینانه و همراه با خطای بالا خواهد بود.

ثانیاً، نمایندگی خارج‌نشینان مستلزم تقارن انگیزه با ایرانیان داخل کشور است. تصمیم کارآمد زمانی محقق می‌شود که تصمیم‌گیرنده خود هزینه‌های تصمیم را درونی سازد. در واقع، آن کسی می‌تواند تصمیم عقلانی بگیرد که هزینه آن تصمیم را نیز خود متحمل شود؛ چرا که در غیر این صورت، تصمیم عقلانی محقق نمی‌شود. نماینده تصمیمی را می‌گیرد که اگر هزینه‌ها و ریسک‌های آن تصمیم را لحاظ می‌کرد، آن تصمیم را نمی‌گرفت. در واقع، کسی که هزینه‌ انتخاب خود را می‌پردازد، قاعدتاً انگیزه بیشتری دارد که انتخاب دقیق‌تری داشته باشد.

بنابراین، نماینده با انگیزه و ریسک‌سنجی متفاوتی عمل می‌کند و همین تفاوت، تصمیم را از ترجیحات واقعیِ کسانی که در ایران زندگی می‌کنند، دور می‌سازد. خارج‌نشینانی که کمتر در معرض پیامدهای فوق و مستقیم خود هستند، آستانه تحمل ریسک و تابع مطلوبیت متفاوتی از ایرانیان داخل کشور خواهند داشت. لذا، نمایندگی خارج‌نشینان از ایرانیان داخل کشور کارآمد نیست و آنها هزینه‌هایی را که ایرانیان داخل کشور متحمل می‌شوند، لحاظ ننموده و درونی نمی‌کنند. به همین دلیل است که خارج‌نشینان احتمالاً تمایل بیشتری برای حمایت از سیاست‌های رادیکال دارند.

ثالثاً، نمایندگی خارج‌نشینان مستلزم وجود سازوکار برای نظارت ایرانیان داخل کشور بر آنها است. با این وجود، نظارت و کنترل خارج‌نشینان توسط ایرانیان داخل کشور با هزینه‌های مبادلاتی بسیار بالایی دارد به نحوی که عملاً نظارت بر نماینده مقدور نخواهد بود. در موقعیتی که ایرانیان داخل کشور هیچ‌گونه ابزار نظارتی بر خارج‌نشینان ندارند، احتمال تعارض منافع بالا رفته و ممکن است منجر به سوء‌استفاده نماینده شود، به نحوی که نماینده اقداماتی انجام دهد، که در فرض پایین‌بودن هزینه‌های نظارت، آن اقدامات صورت نمی‌پذیرفت.  این وضعیت به مسئله کژمنشی منجر می‌شود، وضعیتی که در آن نماینده اهدافی را به صورت آگاهانه یا ناآگاهانه دنبال می‌کند که با ترجیحات ایرانیان داخل کشور همسو نیست.

لذا با نظر به جمیع موارد فوق، خارج‌نشینان اگرچه در تعیین سرنوشت ایران ذی‌حق‌اند و می‌توانند دیدگاه خود را بیان کنند، اما نمی‌توانند به‌طور کارآمد نماینده نظر اکثریت ایرانیان داخل کشور باشند.

برآوردها درباره جمعیت ایرانیان خارج از کشور متفاوت است. با این حال، حتی با فرض برآوردهای بالاتر نیز، ایرانیان خارج‌ از کشور بنا به دلایل پیش‌گفته همچنان قادر به نمایندگی نظر اکثریت ایرانیان داخل کشور به‌نحو کارآمد نخواهند بود.


* دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حقوق اقتصادی دانشگاه شهید بهشتی

انتهای پیام

بانک صادرات

نوشته های مشابه

۱۳ Comments

  1. بله میتونن ، اتفاقات داخل و حمایت ایرانیان خارج نشین، به روشنی نشون داد که بله میتونن! حالا اگه شما با تحلیل های آبکی یا سویه دار میخواهید زور بزنید که نه نمیتونن، خب مختارید!

    ۶۷
    ۱۹
  2. نماینده‌های مجلس هم ۴ درصدی هستند ولی گویا شما پذیرفتید می‌تونند تصمیمات کلان رو بپذیرند تازه با اکثریت هم همسو نیستند لااقل خارج نشینان ثابت کردند می‌تونند بدون تملق گلیم خودشونو از آب بکشند بیرون و کیف کش نباشند

    ۷۰
    ۱۴
    1. مشخص شد که تو یا خارج از ایران هستی و خط میدادی به اراذل و اوباش اغتشاشگر یا از اغتشاشگرها هستی

      ۲
      ۲۷
  3. من شخصا ذره ای اعتماد به اپوزوسیون خارج از کشور ندارم حکومت هم که تکلیفش روشنه اپوزوسیون داخل هم که راهی برای عرض اندام نداره خودم و خانوادمو واگذار کردم به خدا

    ۱۹
    ۱۰
  4. پارلمان اروپا با ۳۸۷ رای مخالف، ۱۳۲ رای موافق و ۹۶ رای ممتنع فرصت رضا پهلوی برای سخنرانی در بروکسل را رد کرد

    ۱۴
    ۱۳
  5. ایرانی که ازایران برای همیشه رفته نمی تونه صاحب نظر باشه امور داخلی وسیاسی به ما که توایران داریم زندگی می کنیم مربوطه

    ۱۰
    ۲۱
  6. خارج نشینان اگه برای تحریم ها علیه ایران تجمع کردند در مقابل سازمان ملل اونوقت مشخص است که دلسوز مردم داخل ایران هستند وگرنه دشمنی و تفرقه افکنی بین مردم که باعث نابودی مردم میشه که نمیشه اسمش دلسوزی گذاشت

    ۳
    ۴

پاسخ دادن به Za لغو پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا