حمیدرضا جلاییپور، جامعهشناس و استاد دانشگاه تهران، در گفتگو با انصاف نیوز با تأکید بر اینکه حفظ وحدت و پذیرش تکثر اجتماعی و سیاسی در شرایط جنگی قابل جمع است، گفت: ضعف انسجام اجتماعی در ماههای اخیر دلایل مختلفی دارد که یکی از مهمترین آنها انحصارگرایی رسانهای است.
او گفت: توصیه رهبری به وحدت قابل اجرا است. هم میشود نیروهای مختلف جامعه نظرات مختلف درباره مشکلات جامعه داشته باشند و هم در عین حال میتوانند با هم در این شرایط جنگی وحدت داشته باشند.
آقای جلاییپور با اشاره به کاهش سطح انسجام اجتماعی در ماههای اخیر، جنگ چهلروزه را نمونهای از شکلگیری وحدت کمنظیر در کشور دانست و گفت: این وحدت پس از آن دوره تضعیف شده است. اکنون برخی نیروها به جای نقد عملکرد مسئولانی که کشور را در شرایط جنگی اداره میکنند، به فحاشی و حمله روی میآورند. حتی در برخی اجتماعات مردم نیز استفاده از پرچم ایران کمتر شده است.
این جامعهشناس همچنین با اشاره به فضای مجازی گفت: فردی که مسئولیت مهمی در یک شورای فرهنگی رسمی دارد، به خود اجازه میدهد از وقیحترین واژهها استفاده کند. این وضعیت را دارای علل مختلفی است و در اینجا تنها به دو علت اشاره میکنم.
صداوسیما و انحصار رسانهای
او نخستین عامل را نحوه اداره صداوسیما، بهویژه برنامههای سیاسی این سازمان، عنوان کرد و گفت: برنامههای سیاسی صداوسیما موتور ایجاد اختلاف است نه موتور ایجاد هماندیشی و وحدت بین نیروها.
جلاییپور با اشاره به شرایط جنگی کشور گفت: ایران در شش ماه گذشته در معرض جنگ آمریکا و اسرائیل قرار داشته، اما با وجود چنین شرایطی، در برنامههای سیاسی صداوسیما همچنان تعداد محدودی از کارشناسان با یک خط فکری مشخص حضور دارند.
او گفت: صدوهشتاد شب است که تعداد معدودی کارشناس را فقط از یک خط فکری میآورند تا ابعاد خطیر جنگ را برای مردم توضیح دهند. تداوم این انحصارگرایی موجب میشود مخاطبان به سمت رسانههای ماهوارهای و شبکههای اجتماعی الگوریتمی سوق داده شوند.
جلاییپور گفت: از تکرار این انحصارگری هم خسته نمیشوند و مخاطبان را به سمت رسانههای ماهوارهای و شبکههای اجتماعی الگوریتمی هدایت میکنند. او ایران را کشوری متکثر و پویا توصیف کرد و گفت: جامعه ایران تنها از نیروهای سیاسی رادیکال تشکیل نشده است.
این استاد دانشگاه ادامه داد: در کشور ایران در ۴۷ سال گذشته تعداد زیادی دیپلمات برجسته هست، تعداد زیادی کارشناس برجسته سیاسی هست و تعداد زیادی استاد دانشگاه هست. صداو سیما میتواند با استفاده از کارشناسان و صاحبنظران متنوع، تکثر موجود در جامعه را در برنامههای خود بازتاب دهد.
جلاییپور گفت: حداقل صداوسیما میتواند ده تا برنامه دیگر را با کارشناسهای متنوع دیگر بیاورد و تکثر جامعه را پوشش دهد، که این کار را نمیکند. او در ادامه تأکید کرد این وضعیت در نهایت مخاطبان را به سمت رسانههایی مانند ایران اینترنشنال سوق میدهد.
نگرانی از شرایط پس از جنگ
جلاییپور دومین عامل تضعیف وحدت را رفتار نیروهایی دانست که به جای نقد دولت، به حمله علیه آن روی میآورند.
او گفت: به نظر میرسد برخی از این افراد نسبت به آینده خود در شرایط ثبات نگرانی دارند. اگر دستگاه دیپلماسی بتواند دستاوردهای نظامیان ایران را در مذاکرات پیش ببرد، جنگ را به شکل عزتمندانه پایان دهد و کشور وارد مسیر پیشرفت و توسعه شود، اینها نگراناند.
جلاییپور گفت: این نیروها بیشتر در تخریب استعداد دارند و نگرانی آنها به شرایطی مربوط میشود که پس از پایان جنگ و بازگشت ثبات، نقش و جایگاهشان تغییر کند.
او در پایان با اشاره به مشکلات معیشتی مردم گفت: بخش قابل توجهی از جامعه همچنان با مشکلات اقتصادی دستوپنجه نرم میکند و در چنین شرایطی، انحصارگرایی رسانهای میتواند به نارضایتی دامن بزند. با انحصارگرایی رسانهای ناراضی میشود تولید کرد ولی به وحدت بین اقشار متکثر جامعه نمیشود کمک کرد.
انتهای پیام
