بازار میوه و ترهبار مشهد در روزهای اخیر با افزایش قابل توجه قیمت پیاز و سیبزمینی مواجه شده است؛ بهطوریکه قیمت انواع پیاز در خردهفروشی میادین ترهبار این شهر به ۱۰۰ تا ۱۱۴ هزار تومان و قیمت هر کیلوگرم سیبزمینی به ۵۵ تا ۷۸ هزار تومان رسیده است. بررسیها نشان میدهد افزایش صادرات، بارندگی در مناطق تولیدکننده، اختلال در برداشت و حملونقل و کاهش سطح زیرکشت از مهمترین عوامل اثرگذار بر افزایش قیمت این محصولات هستند.
به گزارش شهرآرانیوز، افزایش قیمت محصولات پرمصرف کشاورزی در بازار مشهد، طی روزهای اخیر نگرانیهایی را درباره قدرت خرید خانوارها ایجاد کرده است. بررسی نرخهای خردهفروشی در میادین ترهبار مشهد نشان میدهد قیمت انواع پیاز در محدوده ۱۰۰ تا ۱۱۴ هزار تومان قرار گرفته و سیبزمینی نیز با قیمت ۵۵ تا ۷۸ هزار تومان به دست مصرفکنندگان میرسد.
بر اساس نرخهای اعلامشده، قیمت پیاز زرد و سفید معمولی و همچنین پیاز قرمز بین ۱۰۰ تا ۱۱۴ هزار تومان است. پیاز درشت زرد نیز ۱۰۰ تا ۱۱۰ هزار تومان و پیاز درشت سفید ۱۰۰ تا ۱۱۴ هزار تومان قیمتگذاری شده است. قیمت سیبزمینی نیز در محدوده ۵۵ تا ۷۸ هزار تومان قرار دارد.
بارندگی و صادرات؛ دو عامل افزایش قیمت پیاز در مشهد
یکی از مهمترین دلایل افزایش قیمت پیاز در بازار مشهد، مشکلات ایجادشده در فرآیند برداشت و انتقال محصول از مناطق تولیدکننده عنوان شده است.
رئیس اتحادیه خردهفروشان میوه و ترهبار مشهد، با تأیید افزایش قیمت پیاز در بازار خردهفروشی این شهر اعلام کرده است که بارندگیهای اخیر در مراکز تولید، روند جمعآوری محصول و حملونقل را با مشکل مواجه کرده است.
به گفته وی، علاوه بر شرایط جوی، افزایش صادرات نیز بر رشد قیمت پیاز در بازار مشهد تأثیر گذاشته است.
این اظهارات نشان میدهد بخشی از افزایش قیمت در بازار مصرف، ناشی از کاهش ورود مستمر محصول به مراکز عمدهفروشی و اختلال در زنجیره تأمین است؛ موضوعی که در صورت تداوم میتواند فاصله میان عرضه و تقاضا را افزایش دهد.
کاهش سطح زیرکشت و بیثباتی سیاستهای صادراتی
در کنار مشکلات مربوط به برداشت و حملونقل، کاهش انگیزه کشاورزان برای کشت برخی محصولات و تغییرات مکرر سیاستهای صادراتی نیز از عوامل زمینهساز نوسان قیمت محصولات کشاورزی عنوان شده است.
برخی رسانهها، با اشاره به نوسانات بازار پیاز، سیبزمینی و گوجهفرنگی، تغییرات مکرر محدودیتها و مجوزهای صادراتی را از عوامل مؤثر بر بیثباتی بازار دانسته اند.
رئیس اتحادیه بارفروشان تهران اعلام کرده است که سطح زیرکشت پیاز در آذربایجان شرقی از حدود ۱۵ هزار هکتار به کمتر از ۱۲ هزار هکتار کاهش یافته است. همچنین قیمت پیاز در این استان از محدوده ۴۰ تا ۶۰ هزار تومان به ۷۰ تا ۹۰ هزار تومان رسیده است.
از سوی دیگر، اکبر یاوری، رئیس اتحادیه صنف بارفروشان تهران، افزایش هزینه نهادههای کشاورزی، مشکلات تأمین برق و زیان کشاورزان در سال گذشته را از عوامل کاهش انگیزه تولید عنوان کرده است.
به گفته وی، سطح زیرکشت پیاز در سال جاری حدود سه هزار هکتار کاهش یافته و موجودی انبارهای این محصول نیز نسبت به قبل کاهش قابل توجهی داشته است.
این شرایط در کنار سیاستهای صادراتی ناهماهنگ میتواند عرضه محصول در بازار داخلی را تحت فشار قرار دهد.
چرا قیمت سیبزمینی افزایش یافته است؟
در بازار سیبزمینی نیز کاهش عرضه در مقاطع زمانی مختلف، یکی از عوامل اصلی افزایش قیمت بوده است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده از بازار محصولات کشاورزی، بخش قابل توجهی از سیبزمینی مورد نیاز کشور از استانهایی مانند همدان تأمین میشود. در برخی مقاطع، شرایط آبوهوایی و زمانبندی برداشت موجب کاهش ورود محصول به بازارهای عمدهفروشی شده است.
در شهریورماه امسال نیز رئیس اتحادیه صنف بارفروشان تهران از کاهش حدود ۵۰ درصدی عرضه سیبزمینی به میدان مرکزی میوه و ترهبار تهران خبر داده بود. به گفته وی، کشاورزان به دلیل شرایط آبوهوایی مناسب و عدم نیاز فوری به برداشت، محصول را با سرعت کمتری وارد بازار میکردند.
از سوی دیگر، افزایش صادرات سیبزمینی در ماههای گذشته، بهویژه به مقصد عراق، از عوامل فشار بر بازار داخلی عنوان شده است.
رضا نورانی، رئیس اتحادیه ملی محصولات کشاورزی ایران، اعلام کرده بود که افزایش صادرات برخی محصولات کشاورزی، بهویژه به مقصد عراق، بر قیمت بازار داخلی فشار وارد کرده است.
وی همچنین توقف واردات سیبزمینی از سوی عراق و کاهش صادرات ایران را از عوامل مؤثر بر تعدیل قیمت این محصول در مقطع مورد اشاره دانسته بود.
بنابراین، نوسانات بازار سیبزمینی را باید در ارتباط با میزان تولید، زمان برداشت، حجم صادرات و سرعت ورود محصول به بازار داخلی بررسی کرد.
فاصله قیمت عمدهفروشی و خردهفروشی
یکی دیگر از موضوعات قابل توجه در بازار مشهد، فاصله میان قیمت محصولات در میدان مرکزی عمدهفروشی و نرخ عرضه به مصرفکننده است.
بر اساس گزارشی که شهرآرانیوز در ۱۴ آبان ۱۴۰۵ از نرخنامه اتحادیه بارفروشان مشهد منتشر کرده بود، قیمت عمدهفروشی پیاز در محدوده ۶۰ هزار تومان و سیبزمینی در محدوده ۵۰ هزار تومان قرار داشت.
مقایسه این ارقام با نرخهای فعلی خردهفروشی نشاندهنده افزایش قیمت در طول زنجیره توزیع است؛ هرچند برای تعیین دقیق میزان افزایش، باید قیمت روز عمدهفروشی و خردهفروشی با توجه به کیفیت، نوع محصول و هزینههای توزیع مقایسه شود.
افزایش هزینه حملونقل، بارگیری، ضایعات و سود حلقههای مختلف توزیع نیز میتواند بر قیمت نهایی پرداختی مصرفکننده اثرگذار باشد.
با افزایش قیمت محصولات پرمصرف، موضوع مدیریت صادرات و تأمین نیاز بازار داخلی بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است.
برخی فعالان صنفی معتقدند صادرات محصولات کشاورزی باید متناسب با میزان تولید و نیاز داخلی مدیریت شود و صدور مجوزهای صادراتی بدون توجه به شرایط عرضه میتواند به افزایش قیمتها منجر شود.
در مقابل، تغییرات ناگهانی و مکرر در مقررات صادراتی نیز میتواند برنامهریزی کشاورزان و فعالان تجاری را با مشکل مواجه کند و انگیزه تولید را در فصلهای بعدی کاهش دهد.
از این رو، مدیریت بازار پیاز و سیبزمینی نیازمند سیاستی هماهنگ میان بخش تولید، صادرات و توزیع است؛ سیاستی که ضمن حفظ منافع کشاورزان و امکان صادرات، از ایجاد کمبود در بازار داخلی جلوگیری کند.
در مجموع، افزایش قیمت پیاز و سیبزمینی در مشهد را نمیتوان صرفاً به عملکرد خردهفروشان نسبت داد. مشکلات برداشت و حملونقل، کاهش عرضه، افزایش صادرات و ناهماهنگی در سیاستهای تنظیم بازار، مجموعه عواملی هستند که در شکلگیری قیمتهای فعلی نقش دارند. تداوم این شرایط میتواند فشار بیشتری بر سبد هزینه خانوارها وارد کند و ضرورت نظارت بر زنجیره تأمین از مبدأ تولید تا بازار مصرف را افزایش دهد.
انتهای پیام




