محسن کدیور، اسلام پژوه ایرانی و استاد دانشگاه دوک در آمریکا، که از منتقدان جمهوری اسلامی ایران است، در یادداشتی تلگرامی به ارزیابی زندگی مرحوم آیت الله حسن زاده آملی پرداخته و بخشی از آن را نقد کرده است.
به گزارش انصاف نیوز، آقای کدیور که مدتی شاگرد آیت الله حسن زاده آملی بوده در این یادداشت با عنوان «سرگرم ملکوت و غافل از رنج مردم در ناسوت / حسن حسن زاده آملی عالِمی از دوران سپری شده»، نوشته است:
«حسن زاده در نسخه شناسی فلسفی و عرفانی و در ریاضیات و هیئت قدیم متبحر بود. اما این تبحر دلالتی بر «شعور سیاسی» ندارد. تسلط بر فقه، فلسفه، و عرفان و دیگر علوم اسلامی یک چیز است، و شعور و بینش سیاسی و اجتماعی چیز دیگر. تمایز علوم دینی از علوم سیاسی بلکه از سیاست روزمره یک اصل اساسی است. با سیر و سلوک عرفانی نه می توان در دانشهای تجربی ادعایی کرد، و نه در عالَم سیاست موضع درستی گرفت. حسن زاده راه استاد خود سیدمحمد حسین طباطبایی را نرفت. آخرین پیام طباطبایی (نیمه اول پائیز ۱۳۶۰) این بود: «در این انقلاب یک شهید واقعی بود، که مظلومانه هم شهید شد، و آن اسلام بود.»
بنا به برداشت کدیور، «حسن زاده غرق در رصد عالم ملکوت بود» اما او معتقد است که آن مرحوم «از درک واقعیات عالم ناسوت و ظلم مضاعفی که به نام دین» انجام شده غافل بود.
دوران شاگردی
کدیور در بخشی از این یادداشت نوشته است:
«در اواخر دهه شصت مدت کوتاهی به درس شرح اشارات وی رفتم. ایشان همچنان دل در طبیعیات قدیم و مشخصا هنوز به «عالم اثیری» اعتقاد داشت. اینکه در دوران مدرن عالمی مطلع از ریاضیات و هیئت هنوز از حصار فیزیک و نجوم دوران پیشامدرن بیرون نیامده برایم تعجب آور بود. دیگر در کلاسهایش شرکت نکردم».
پیشنهاد برای کتابخانه
استاد کنونی دانشگاه دوک دربارهی کتابخانهی او هم نوشته است:
«کتابخانه شخصی ایشان مخزن بسیار گرانبهایی از نسخههای خطی اصل «مکتب فلسفی تهران» است. امیدوارم این مجموعه بسیار نفیس خطی اولا فهرست برداری شود، ثانیا در یکی از کتابخانههای بزرگ کشور غرفهای به نام ایشان تاسیس و این نسخ خطی گرانبها با رعایت موازین علمی نگهداری شود، ثالثا در اختیار محققان علوم اسلامی در سرتاسر دنیا قرار گیرد».
کدیور با تاکید بر این که «پیامبر از مداح این و آن شدن نهی کرد و فرمود: در روی مداحان خاک بپاشید»، از نقل قولی که از آیت الله حسن زاده آملی در کتاب «انسان در عرف عرفان» در مورد مسئولان شده است انتقاد کرد.
انتهای پیام
دیدگاهتان را بنویسید