حامد وفایی مدرس دانشگاه تهران و پژوهشگر مطالعات چین، در گفتوگو با انصاف نیوز با اشاره به تحرکات دیپلماتیک پکن پس از آغاز جنگ گفت: چین از همان ابتدا با محکوم کردن اقدامات یکجانبه و آغاز رایزنیهای گسترده، تمایل خود را برای ایفای نقش در کاهش تنشها و مدیریت بحران نشان داده است.
آقای وفایی گفت: از ابتدای آغاز جنگ، چینیها علاقهمندی خود را برای ایفای نقشی مثبت به عنوان یک کشور بزرگ و مسئولیتپذیر در نظام بینالملل اعلام کردند و اقدامات یکجانبه و غیرقانونی آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران را محکوم کردند.
او با اشاره به زمان آغاز جنگ گفت: با توجه به اینکه ایران در حال مذاکره با کشورهای غربی بود، تهاجم یکجانبهای که به خاک ایران صورت گرفت عملاً به معنای برهم خوردن چارچوب مذاکرات و سازوکارهای تعامل و حل اختلافات از طریق گفتوگو بود.
از همان ساعات نخست نیز چین در حمایت از اقدام ایران برای دفاع از تمامیت ارضی و حاکمیت ملی خود تأکید کرد؛ موضوعی که به معنای حمایت از مواضع جمهوری اسلامی بود، زیرا ایران به صورت یکجانبه هدف قرار گرفت و در عالیترین سطح نیز متأسفانه ضربه خوردیم که شهادت رهبر انقلاب از جمله آن بود.
این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی ادامه داد: نکته مهم این است که چینیها در این زمینه یک دیپلماسی فعال را آغاز کردند، زیرا بیثباتی در منطقه خاورمیانه و غرب آسیا را به نفع خود نمیدانند. این مسئله دو وجه دارد.
نخست اینکه رویکرد چین در این منطقه عمدتاً ژئواکونومیک بوده است، در حالی که آمریکا با پررنگ کردن ابعاد ژئوپلیتیک در منطقه عملاً کارآمدی ابزارهای چین را با چالش مواجه کرده است. وجه دوم نیز به مسئله نظم جهانی مربوط میشود.
چینیها بارها خود را به عنوان کشوری مسئولیتپذیر و حافظ نظم جهانی معرفی کردهاند و اعلام کردهاند که از چارچوبهای بینالمللی و سازمانهای جهانی حمایت میکنند.
این مدرس دانشگاه گفت: اقداماتی که دولت آمریکا و اسرائیل انجام دادهاند و همچنان ادامه میدهند، یعنی تجاوز به خاک ایران، عملاً چارچوبهای بینالمللی را نیز نقض کرده است و این موضوع برای چین بسیار مهم است. در دیپلماسی چین یکی از خطوط قرمز، احترام به چارچوبهای بینالمللی، سازمانهای جهانی، سازمان ملل و مصوبات شورای امنیت است. اینکه آمریکا بدون هیچ مصوبهای و در میانه مذاکرات چنین تهاجمی را انجام داده، به شدت باعث نارضایتی و نگرانی چینیها شده است.
وفایی با اشاره به تحرکات دیپلماتیک اخیر پکن گفت: چین به عنوان یکی از قدرتهای مؤثر در نظام بینالملل دیپلماسی فعالی را در پیش گرفته است. در همین راستا وزیر امور خارجه چین و عضو شورای مرکزی سیاسی حزب کمونیست چین، در ۷۲ ساعت اخیر با مقامات هفت کشور گفتوگو داشته است که نشاندهنده فعال شدن دیپلماسی چین در این زمینه است. همچنین اعلام شده که یک نماینده ویژه چین در امور خاورمیانه که پیشتر در مسائل یمن و سوریه نیز نقش داشته بهزودی به منطقه اعزام خواهد شد.
او تأکید کرد: همه این اقدامات نشان میدهد که چینیها علاقهمند به ایفای نقش در این بحران هستند و به نظر من جمهوری اسلامی باید هرچه سریعتر از ظرفیتی که چین مطرح کرده استفاده کند.
در حال حاضر ما با یک معادله نابرابر مواجه هستیم؛ در یک سوی این معادله رژیم اسرائیل به عنوان یک قدرت منطقهای در کنار ایالات متحده به عنوان یک قدرت جهانی قرار دارد و در سوی دیگر جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک قدرت منطقهای مورد تجاوز قرار گرفته است. بنابراین لازم است بازیگران جهانی مانند چین که از موضع حمایت از چارچوبهای بینالمللی وارد این فضا میشوند در این معادله نقشآفرین شوند.
این پژوهشگر مطالعات چین ادامه داد: البته منظور این نیست که چین از یک طرف در این منازعه حمایت کند، بلکه هدف این است که از ظرفیت چین برای مدیریت این وضعیت و مقابله با یکجانبهگرایی استفاده شود. به نظر من باید این موضوع را بهصراحت برای چینیها توضیح داد که بمباران شهرهای ایران فقط به معنای تخریب خانهها و کشته شدن شهروندان ایرانی نیست.
او ادامه داد: این حملات در واقع ابتکاراتی را که رئیسجمهور چین، شی جینپینگ، در قالب ابتکارهای جهانی مطرح کرده نیز تحت تأثیر قرار میدهد. چین در این حوزه سرمایهگذاری و تلاش زیادی انجام داده است. بنابراین آنچه امروز در حال آسیب دیدن است فقط زیرساختهای ایران نیست، بلکه ابتکارات جهانی چین نیز در معرض تهدید قرار گرفته است.
به همین دلیل در روند مقابله با یکجانبهگرایی کشورهای غربی که امروز واشنگتن و تلآویو در خط مقدم آن قرار دارند باید از ظرفیت چین استفاده کرد. مواضع و اقداماتی که چین تاکنون اتخاذ کرده نیز نشان میدهد که این کشور برای ایفای چنین نقشی علاقهمند است.
انتهای پیام
دیدگاهتان را بنویسید