عبدالحمید نورزایی، پژوهشگر افغان نزدیک به طالبان در گفتوگویی با انصاف نیوز گفت: در روزهای ابتدایی جنگ ۱۲ روزه بسیاری تلاش میکردند تمامی مسائل مربوط به نفوذ، جاسوسی یا حملات را به اتباع افغانستان نسبت دهند، در حالی که در جنگ ۴۰ روزه مشخص شد بخشی از این اقدامات توسط شهروندان ایرانی مخالف جمهوری اسلامی ایران صورت گرفته است.
آقای نورزایی دربارهی وضعیت مهاجران افغان در جریان جنگ ۴۰ روزه گفت: در این مدت، اتباع افغانستان بیش از هر چیز با مشکلات اداری، محدودیتهای تردد و اختلال در دریافت خدمات مواجه بودند. بسیاری از مهاجرانی که قصد خروج از ایران یا تمدید اقامت خود را داشتند، به دلیل شرایط جنگی و اختلال در سامانهها هفتهها و حتی ماهها سرگردان ماندند.
او توضیح داد که بسیاری از مهاجران برای دریافت مجوز خروج، تمدید اقامت یا حتی سفر میان شهرها با دشواری روبهرو شدند، زیرا بخشی از ساختارهای اداری و خدماتی درگیر شرایط جنگی بودند و برخی کارمندان یا سامانهها عملاً از دسترس خارج شده بودند. به گفته او، این مشکلات هنوز هم در برخی حوزهها ادامه دارد.
او همچنین به فضای امنیتی ایجادشده در جریان جنگ اشاره کرد و گفت: در روزهای ابتدایی جنگ ۱۲ روزه بسیاری تلاش میکردند تمامی مسائل مربوط به نفوذ، جاسوسی یا حملات را به اتباع افغانستان نسبت دهند، در حالی که در جنگ ۴۰ روزه مشخص شد بخشی از این اقدامات توسط شهروندان ایرانی مخالف جمهوری اسلامی ایران صورت گرفته است.
او با اشاره به تجربه مهاجران افغان پیش از جنگ گفت: پیش از این بحران نیز گزارشهای متعددی از برخوردهای نامناسب، توهینآمیز و حتی رفتارهای غیرانسانی علیه مهاجران وجود داشت، اما در طول جنگ ۴۰ روزه، این برخوردها بهمراتب کمتر شد.
او همچین گفت برخی شهروندان افغان در حملات جان خود را از دست دادند و در شهرهایی چون اصفهان و بوشهر، شهروندان ایرانی در مراسم تشییع آنان حضور یافتند. دولت ایران و برخی ادارات استانی نیز از خانوادههای آسیبدیده و مجروحان حمایت کردند.
این فعال افغان درباره وضعیت روانی مهاجران پس از آتشبس نیز گفت: آتشبس فعلی هنوز نتوانسته احساس امنیت را به خانوادههای افغان بازگرداند، زیرا تا زمانی که جامعه ایران نسبت به احتمال آغاز دوباره جنگ نگران باشد، این اضطراب در میان پناهجویان هم وجود خواهد داشت.
او در بخش دیگری از سخنانش، عملکرد نهادهای ایرانی در جریان بحران اخیر را نسبت به دورههای پیشین «بهتر» توصیف کرد و گفت: دربحرانهای قبلی مثل جنگ ۱۲ روزه حتی در برخی مناطق مهاجران برای خرید نان یا حضور کودکانشان در مدرسه با مشکلات جدی مواجه بودند، اما در جنگ اخیر، برخی مهاجران آموزشدیده در کنار نیروهای امدادی ایران به کمک مصدومان رفتند و در حوزه امداد و نجات همکاری کردند.
او همچنین گفت: ایران در برخی موارد روند خروج مهاجران، بهویژه دانشجویان افغان، را تسهیل کرد و به آنان اجازه داده شد بدون طی برخی تشریفات اداری از مرزهای مشترک خارج شوند.
نورزایی درباره خطرات احتمالی در صورت ازسرگیری جنگ هشدار داد: اگر اقتدار دولت مرکزی تضعیف شود و کشور وارد وضعیت هرجومرج شود، بزرگترین خطر برای مهاجران میتواند حمله گروههای افراطی، اراذل یا جریانهای نژادپرست به منازل و اموال آنان باشد.
او در پایان با تأکید بر نقش اقتصادی مهاجران افغان در ایران گفت: مهاجران افغانستانی سهم مستقیمی در تولید ثروت ملی و شاخصهای اقتصادی ایران دارند، اما از بسیاری حمایتهای اجتماعی و اقتصادی محروم میمانند. وقتی نیروی کار مهاجر در تولید ملی نقش دارد، باید از حداقلی از حمایت و مساوات نیز برخوردار باشد.
انتهای پیام
