زکیه خراسانی، فعال مدنی افغان که ساکن ایران است، در گفتوگو با انصاف نیوز معتقد است که اعتراضات زنان در هرات نشانهای از نارضایتی گسترده اجتماعی است.
او بر این باور است که آنچه طالبان به نام شریعت اجرا میکند، نه مورد تأیید همه مذاهب اسلامی است و نه حتی با برداشتهای رایج فقه حنفی مطابقت دارد، بلکه محصول ایدئولوژی خاص طالبان است.
انصاف نیوز در تدارک برگزاری میزگردی با حضور مدافعان و منتقدان حکومت طالبان در افغانستان در روزهای آینده است.
فیلم این گفتوگو را در کانال انصاف نیوز در یوتیوب [لینک] و آپارات [لینک] ببینید.
خانم خراسانی در گفتوگویی با انصاف نیوز گفت: ادعای طالبان مبنی بر اینکه محدودیتهای اعمالشده علیه زنان مطابق فرهنگ و شریعت افغانستان است، با واقعیتهای جامعه افغانستان همخوانی ندارد و اعتراضات گسترده زنان و مردان در سالهای اخیر خود گواه این مسئله است.
او با اشاره به بازگشت طالبان به قدرت پس از توافق دوحه و ورود این گروه به کابل گفت: از همان ابتدا نشانههای مخالفت عمومی آشکار بود؛ از فرار گسترده شهروندان از فرودگاه کابل گرفته تا اعتراضات خیابانی زنان که با مطالباتی همچون حق تحصیل، حق کار و کرامت انسانی شکل گرفت.
خراسانی گفت: اعتراضات هفتههای اخیر در هرات نقطه عطفی محسوب میشود، زیرا علاوه بر زنان، مردان نیز در کنار معترضان حضور یافتهاند و همین مسئله نشان میدهد نارضایتی از طالبان به یک جنبش اجتماعی فراگیر تبدیل شده است.
این فعال اجتماعی با استناد به گفتوگوهای خود با زنان داخل افغانستان، مدعی گسترش افسردگی، ناامیدی و احساس بنبست در میان دختران جوان شد و گفت: بسیاری از آنان به دلیل محرومیت از آموزش و اشتغال، آیندهای برای خود متصور نیستند.
خراسانی با اشاره به آمارهای منتشرشده توسط برخی نهادهای بینالمللی گفت: دستکم سی زن در جریان اعتراضات بازداشت شدهاند، اما به دلیل محدودیت شدید رسانهای در افغانستان، آمار دقیقی از برخوردها در دست نیست. بسیاری از خانوادهها نیز به دلیل ترس از برخورد طالبان، از اطلاعرسانی درباره سرنوشت بستگان خود خودداری میکنند.
او با رد این ادعا که طالبان از حمایت گسترده اجتماعی برخوردار است، جامعه افغانستان را متشکل از طیفهای متنوع قومی، مذهبی و فرهنگی دانست و مدعی شد: بخش بزرگی از جامعه، بهویژه در شهرهایی مانند هرات، با سیاستهای طالبان مخالفاند. نقش تاریخی زنان در هرات و پیوندهای فرهنگی این منطقه با ایران باعث شده محدودیتهای طالبان با مقاومت بیشتری مواجه شود.
این فعال فرهنگی همچنین از وجود تناقض در رفتار طالبان سخن گفت: در حالی که دختران و زنان افغان از تحصیل محروم شدهاند، فرزندان بسیاری از رهبران طالبان در کشورهای دیگر از جمله قطر مشغول تحصیل هستند. او این موضوع را نمونهای آشکار از دوگانگی در رفتار طالبان دانست.
خراسانی در بخش دیگری از گفتوگو با اشاره به وضعیت اقتصادی و امنیتی افغانستان، ادعاها درباره بهبود شرایط را رد کرد و گفت: امنیت تنها به معنای نبود درگیری نظامی نیست، بلکه ابعاد اقتصادی، اجتماعی و انسانی نیز دارد. بنا بر ادعای او، بیکاری گسترده، توقف بسیاری از پروژههای عمرانی، افزایش فقر، فروش کودکان، رشد کودکهمسری و مهاجرت گسترده شهروندان نشان میدهد افغانستان با بحرانهای عمیقی روبهرو است.
او همچنین درباره وضعیت شیعیان و دیگر اقلیتهای مذهبی بیان کرد: گزارشهای متعددی از فشار بر شیعیان، بهویژه در برخی مناطق افغانستان منتشر شده و طالبان در مواردی با برخوردهای تبعیضآمیز نسبت به اقلیتهای مذهبی عمل کرده است.
خراسانی با نقد آنچه محدودیتهای شدید علیه زنان در حوزه آموزش و بهداشت مینامید، گفت: حذف تدریجی زنان از عرصه عمومی، بحران انسانی بزرگی برای آینده افغانستان ایجاد خواهد کرد. کمبود پزشک زن در برخی مناطق، جان زنان و کودکان را به خطر انداخته و ادامه این روند پیامدهای جبرانناپذیری برای جامعه افغانستان خواهد داشت.
این فعال اجتماعی دربارهی رفتار مخالفان حکومت طالبان گفت: مقاومت در برابر طالبان همچنان ادامه دارد؛ چه در قالب فعالیتهای مدنی و فرهنگی و چه در قالب جبهههای مخالف سیاسی و نظامی. افغانهای خارج از کشور نیز از طریق رسانه، هنر، ورزش و فعالیتهای بینالمللی تلاش میکنند صدای مردم افغانستان را به جهان برسانند.
خراسانی که ساکن ایران است، در ادعایی دیگر دربارهی حکومت طالبان گفت: پس از بازگشت طالبان، ازدواجهای زودهنگام و اجباری افزایش یافته و بسیاری از خانوادهها به دلیل ترس از ناامنی، فشارهای اقتصادی یا نگرانی از برخورد طالبان، دختران خود را در سنین پایین به ازدواج درمیآورند. این پدیده پیشتر نیز در برخی مناطق افغانستان وجود داشت، اما اکنون ابعاد گستردهتری پیدا کرده است.
این فعال فرهنگی و اجتماعی افغان همچنین وضعیت آموزش و بهداشت زنان را از دیگر پیامدهای محدودیتهای طالبان دانست و گفت: محرومیت دختران از ادامه تحصیل پس از مقاطع ابتدایی، نسل بزرگی از زنان افغانستان را از حق آموزش محروم کرده و بسیاری از آنان را با افسردگی، ناامیدی و احساس بیآیندگی روبهرو کرده است.
خراسانی در بخش دیگری از گفتوگو با اشاره به محدودیت حضور زنان در حوزه درمان و کمبود پزشک زن، مدعی شد: در برخی مناطق زنان، بهویژه زنان باردار، به دلیل نبود امکانات پزشکی مناسب یا محدودیتهای اعمالشده از سوی طالبان با مشکلات جدی درمانی مواجه هستند.
خراسانی در پایان گفت: بزرگترین نیاز امروز افغانستان، اتحاد و همبستگی همه اقشار جامعه فارغ از اختلافات قومی، مذهبی و سیاسی است. زنان افغانستان همچنان برای دستیابی به حقوق اولیه خود ایستادهاند و با وجود همه فشارها، صدای زنان افغانستان خاموش نخواهد شد.
انتهای پیام