زخم کهنه و گسست خانواده؛ روایت تعدادی از اساتید از دل دانشگاه شریف

۳۶ عضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی شریف، در نامه‌ای سرگشاده، ضمن انتقاد شدید از عملکرد معاونت دانشجویی و شورای انضباطی بدوی، خواستار بازبینی فوری احکام اخراج و محرومیت چهارسالهٔ تحصیلی صادرشده برای دانشجویان شرکت‌کننده در اعتراضات اسفندماه شدند.

به گزارش انصاف نیوز، این اساتید با اشاره به آنچه «گسست خانوادهٔ شریف» در پی این احکام و ممانعت شورای مرکزی وزارت علوم از حضور یک عضو هیأت علمی در جلسهٔ دفاعیات دانشجو خوانده‌اند، تأکید کرده‌اند که رفتار دانشگاه با دانشجویان در حافظهٔ جمعی باقی می‌ماند و راه حذف، جایگزین گفتوگو و درک نشود.

متن کامل این نامه با عنوان «برای «شریف»» در پی می‌آید:

ما این متن را نه به‌عنوان حقوقدان، نه به‌عنوان وکیل دانشجویان و نه از موضع دفاع از یک رفتار سیاسی یا اجتماعی خاص می‌نویسیم؛ بلکه رنج‌نامه‌ای است از سوی جمعی از اعضای هیأت علمی دانشگاه صنعتی شریف؛ کسانی که سال‌ها در این دانشگاه زندگی کرده، دانشجو تربیت کرده و «شریف» را نه صرفاً مجموعه‌ای از ساختمان‌ها و آیین‌نامه‌ها، بلکه یک خانوادهٔ علمی و انسانی دانسته‌اند.

در کسب افتخارات ملی و بین‌المللی، دانشجویان شریف گل کاشتند. نام شریف در دانشگاه‌های دنیا با کیفیت دانشجویانش پرآوازه شد و همهٔ ارکان دانشگاه، از استادان تا مدیران، از این افتخارات بهره‌مند شدند. گل سرسبد و افتخار این خانواده، اما دانشجویانش بوده و هستند.

در کنار این افتخارات، خانوادهٔ شریف زخم‌های عمیقی نیز تجربه کرده است؛ از هجوم وحشیانهٔ عناصر معلوم‌الحال به دانشگاه در روز ۱۰ مهر ۱۴۰۱، در پی اعتراضات مرتبط با جان باختن مهسا امینی، تا حوادثی که پس از آن پی‌درپی رقم خورد. دانشجویان شریف در اعتراضات چند سال اخیر نیز رفتارهایی متفاوت از الگوهای متعارف نشان داده‌اند؛ تابوشکنی کرده‌اند و گاه رفتارهایی ناهنجار داشته‌اند.

به‌راستی چرا؟

آیا مدیریت دانشگاه، به‌ویژه معاونت دانشجویی، در این سال‌ها برای یافتن پاسخ این پرسش تلاشی کرده است؟ آیا باب گفت‌وگو را گشوده و ریشه‌های این رفتارها را در درون خانواده جست‌وجو کرده است؟

ما، به‌عنوان شاهدان اتفاقات چند سال اخیر، بی‌غرضانه می‌توانیم بگوییم که عملکرد معاونت دانشجویی، اگر در جهت تشدید بی‌اعتمادی دانشجویان به ارکان دانشگاه نبوده، قطعاً در جهت ایجاد اعتماد و نزدیکی نیز نبوده است. شاید یکی از دلایل مهم رفتارهای عصبی دانشجویان شریف در سال‌های اخیر، ناتوانی این معاونت در ایجاد ارتباط با طیف‌های مختلف فکری دانشجویان بوده باشد.

اوج این مدیریت غیرحرفه‌ای در عملکرد شورای انضباطی بدوی و صدور احکام بی‌سابقه برای تعدادی از دانشجویان شرکت‌کننده در اعتراضات اسفندماه آشکار شد. برای نخستین بار در تاریخ دانشگاه، یکی از ارکان دانشگاه، حکم اخراج دانشجو و محرومیت چهارسالهٔ او را از تحصیل به دلایل انضباطی صادر کرد. شاید اگر چنین حکمی از سوی دادگاه یا نهادی خارج از دانشگاه صادر می‌شد، این اندازه دردآور نبود؛ اما این‌بار حکم از درون خانواده صادر شد. این حکم، خانواده را از هم گسست و شریف دیگر شبیه یک خانواده نبود.

از همان ابتدای صدور احکام، جمع قابل‌توجهی از اعضای هیأت علمی نسبت به مخدوش بودن فرآیند منتهی به این احکام هشدار دادند. استادان نه از سر بی‌تفاوتی و نه برای نادیده گرفتن مقررات، بلکه دقیقاً از سر مسئولیتی که نسبت به دانشگاه و دانشجویان خود احساس می‌کردند، نگرانی‌هایشان را مطرح کردند. آنان در نامه‌ای خطاب به ریاست دانشگاه و نیز در جلسات حضوری، نسبت به ترکیب شورای انضباطی بدوی و روند بررسی پرونده‌ها اعتراض کردند.

گفت‌وگو با دانشجویانی که این احکام را دریافت کرده‌اند نیز نشان داد که روند رسیدگی در شورای انضباطی بدوی با ابهامات و مسائل جدی روبه‌رو بوده و بازبینی احکامی که به اخراج و محرومیت از تحصیل انجامیده‌اند، ضرورتی جدی دارد. دانشگاهی که باید محل پرسش، نقد، گفت‌وگو و خاستگاه آزاداندیشی باشد، اگر در نخستین مواجهه با اختلاف و اعتراض، رابطهٔ خود با دانشجو را بر مبنای حذف و طرد تعریف کند، چیزی مهم‌تر از یک پروندهٔ انضباطی را از دست داده است: اعتماد میان دانشجو و دانشگاه.

با هدف تقویت امکان شنیده‌شدن دفاعیات دانشجو در مرحلهٔ نهایی، مقرر شد یکی از اعضای هیأت علمی در جلسهٔ شورای مرکزی مستقر در وزارت علوم، در کنار دانشجویی که حکم اخراج او در دست بررسی بود، حضور یابد. چنین حضوری، تا آنجا که از مفاد شیوه‌نامهٔ انضباطی برمی‌آید، ممنوعیتی نداشت و می‌توانست به شفافیت و دقت بیشتر در شنیدن دفاعیات کمک کند.

با این حال، با وجود نبود منع صریح در شیوه‌نامه، از این حضور توسط شورای مرکزی جلوگیری شد.

این اتفاق پرسشی جدی ایجاد می‌کند: اگر هدف رسیدگی انضباطی، کشف حقیقت و اتخاذ تصمیم عادلانه است، چرا باید از حضور یک عضو هیأت علمی در کنار دانشجو در مرحلهٔ نهایی جلوگیری شود؛ حضوری که می‌توانست به فهم دقیق‌تر دفاعیات و اتخاذ تصمیمی منصفانه‌تر کمک کند؟

با توجه به مجموعهٔ این ملاحظات، از سر دلسوزی برای شریف، از ریاست محترم دانشگاه انتظار داریم فرآیند منتهی به صدور این احکام را بازبینی کرده و با پیگیری موضوع در وزارت علوم، از اجرای چنین احکامی پیش از بازبینی مجدد روند صدور آنها در شوراهای انضباطی بدوی و تجدیدنظر جلوگیری کنند.

شیوهٔ رفتار یک دانشگاه با دانشجویانش، در حافظهٔ جمعی باقی می‌ماند. اطمینان داریم هیچ‌یک از اعضای این خانواده نمی‌خواهد «شریف» به‌عنوان جایی در یاد بماند که در لحظه‌های دشوار، به جای گفت‌وگو، به جای شنیدن و به جای درک کردن، راه حذف دانشجو را انتخاب کرد.

شاید در چنین روزهایی، بیش از هر چیز، باید به یاد آوریم که دانشگاه پیش از آنکه مجموعه‌ای از مقررات و ساختارها باشد، مجموعه‌ای از انسان‌هاست؛ و آنچه خانواده‌ای را در روزهای سخت کنار هم نگه می‌دارد، نه قدرت، که اعتماد و محبت است.

امضاکنندگان:

۱. دکتر ابراهیم آزادگان، گروه فلسفهٔ علم
۲. دکتر حسین آشوری، دانشکدهٔ مهندسی و علم مواد
۳. دکتر محمدرضا اجتهادی، دانشکدهٔ فیزیک
۴. دکتر محمد اردشیر، دانشکدهٔ علوم ریاضی
۵. دکتر آرش اعرابی اردهالی، دانشکدهٔ فیزیک
۶. دکتر عباس اکبرزاده، دانشکدهٔ مهندسی و علم مواد
۷. دکتر علی‌اکبر اکرامی، دانشکدهٔ مهندسی و علم مواد
۸. دکتر مجتبی باقرزاده، دانشکدهٔ شیمی
۹. دکتر رضا باقری، دانشکدهٔ مهندسی و علم مواد
۱۰. دکتر علی بخشی، دانشکدهٔ مهندسی عمران
۱۱. دکتر محمدرضا پورنکی، دانشکدهٔ علوم ریاضی
۱۲. دکتر مهران جاهد، دانشکدهٔ مهندسی برق
۱۳. دکتر فردین جعفرزاده، دانشکدهٔ مهندسی عمران
۱۴. دکتر سیروس جمالی، دانشکدهٔ شیمی
۱۵. دکتر میرمصدق جمالی، دانشکدهٔ مهندسی عمران
۱۶. دکتر زهرا جمشیدی، دانشکدهٔ شیمی
۱۷. دکتر سید محسن حائری، دانشکدهٔ مهندسی عمران
۱۸. دکتر طیبه حمزه‌لویان، دانشکدهٔ مهندسی شیمی و نفت
۱۹. دکتر احمد رمضانی، دانشکدهٔ مهندسی شیمی و نفت
۲۰. دکتر رضا سروری، دانشکدهٔ مهندسی برق
۲۱. دکتر محمدباقر شمس‌اللهی، دانشکدهٔ مهندسی برق
۲۲. دکتر بیژن ظهوریزنگنه، دانشکدهٔ علوم ریاضی
۲۳. دکتر علی عابدیان، دانشکدهٔ مهندسی هوافضا
۲۴. دکتر سیروس عسگری، دانشکدهٔ مهندسی و علم مواد
۲۵. دکتر کوروش عشقی، دانشکدهٔ مهندسی صنایع
۲۶. دکتر مهدی فردمنش، دانشکدهٔ مهندسی برق
۲۷. دکتر بیژن فرهنیه، دانشکدهٔ مهندسی مکانیک
۲۸. دکتر فرزام فرهمند، دانشکدهٔ مهندسی مکانیک
۲۹. دکتر بهار فیروزآبادی، دانشکدهٔ مکانیک
۳۰. دکتر علی قاضی‌زاده، دانشکدهٔ مهندسی برق
۳۱. دکتر وحید کریمی‌پور، دانشکدهٔ فیزیک
۳۲. دکتر شهره کسائی، دانشکدهٔ مهندسی کامپیوتر
۳۳. دکتر عبدالله لنگری، دانشکدهٔ فیزیک
۳۴. دکتر سامان مقیمی، دانشکدهٔ فیزیک
۳۵. دکتر محمدتقی منظوری‌شلمانی، دانشکدهٔ مهندسی کامپیوتر
۳۶. دکتر علی موقررحیم‌آبادی، دانشکدهٔ مهندسی کامپیوتر

انتهای پیام

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *