کوروش احمدی، دیپلمات سابق ایران بر این باور است که اسرائیل و شخص نتانیاهو بازندگان اصلی توافق ایران و آمریکا هستند و هشدار داد که مهمترین تهدید پیشروی تفاهم کنونی، تلاش مخالفان آن، بهویژه اسرائیل، برای ایجاد مانع در مسیر مذاکرات ۶۰ روزهی پیش رو است.
آقای احمدی ساعاتی پس از اعلام توافق نظام با آمریکا برای پایان جنگ علیه ایران در گفتوگو با انصاف نیوز گفت: این تفاهم را میتوان بهصورت بالقوه آغازگر فصل جدیدی در روابط تهران و واشنگتن دانست.
به گفته او، جنگ ۴۰ روزه اخیر برای هر دو طرف درسهای مهمی به همراه داشت؛ آمریکا باید دریافته باشد که از طریق زور، تجاوز و اقدام نظامی نمیتواند اهداف خود را محقق کند و ایران نیز با واقعیت خسارتهای سنگین انسانی، اقتصادی و زیرساختی جنگ روبهرو شده است.
او با اشاره به عملکرد آمریکا و اسرائیل در این جنگ گفت: اهدافی که این دو در این جنگ برای خود تعریف کرده بودند محقق نشد و همین مسئله برای آمریکا بهعنوان قدرت نخست نظامی جهان شکست محسوب میشود.
احمدی گفت: ایران نیز متحمل خسارتهای گستردهای شد؛ از آسیب به زیرساختهای نظامی و غیرنظامی گرفته تا از دست رفتن جان ارزشمند هزاران شهروند ایرانی.
او درباره مهمترین دستاوردها و امتیازات احتمالی تفاهم اخیر تأکید کرد: هنوز متن توافق منتشر نشده اما رفع محاصره دریایی، باز شدن مسیرهای تجاری و رفع انسداد تنگه هرمز را از مهمترین تحولات حاصلشده میتوان دانست. البته پایان جنگ و توقف درگیریها در همه جبههها هم موضوع اصلی توافق و مبنای دیگر توافقات در این تفاهم بوده است.
این تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اگر در این مرحله امتیازات اقتصادی مانند آزادسازی بخشی از داراییهای ایران یا کاهش محدودیتهای اقتصادی بدون اعطای امتیاز قابل توجه در حوزه هستهای از جانب ایران حاصل شده باشد، این موضوع در مقایسه با توافق موقت ژنو میتواند یک دستاورد مهم برای ایران تلقی شود؛ هرچند برای قضاوت نهایی باید منتظر متن تفاهم و نتایج عملی آن بود.
احمدی درباره تأثیر آزادسازی احتمالی داراییها و رفع برخی محدودیتهای اقتصادی بر اقتصاد ایران گفت: این منابع به تنهایی پاسخگوی نیازهای گسترده اقتصاد کشور نیستند، اما در هر صورت میتوانند آثار مثبتی داشته باشند و قطعا در حد خود ارزنده است و بویژه اهمیت سیاسی دارد. حجم سرمایهگذاریهای معوق که باید در اقتصاد ایران انجام شود، بسیار فراتر از ارقام مطرحشده است.
او دربارهی واکنش مقامهای اسرائیل گفت: بدون تردید اسرائیل و بهویژه بنیامین نتانیاهو بزرگترین بازندگان این روند هستند. نتانیاهو معمار اصلی پروژه تقابل با ایران بود و بخش مهمی از سرمایه سیاسی خود را روی این مسیر قرار داد، اما نهتنها به اهدافش نرسید بلکه در نتیجه تجاوز به ایران و نیز در اثر جنایات در غزه و لبنان جایگاه خود در داخل و جایگاه اسرائیل در سطح بینالمللی را با آسیب بسیار مواجه کرد.
به گفته او، روابط نتانیاهو و ترامپ نیز تحت تأثیر این تحولات دچار تنش شده و اثرگذاری نتانیاهو از بر ترامپ از بین رفته است و این امر موجب تضعیف شدید موقعیت نتانیاهو در انتخابات اسرائیل خواهد بود.
احمدی در عین حال هشدار داد که نتانیاهو در ماههای پیش رو همچنان میتواند بازیگری خطرناک برای روند مذاکرات باشد و احتمال دارد که بویژه برای تقویت موقعیت خود در انتخابات از هیچ تلاشی برای برهم زدن مسیر تفاهم دریغ نکند. این یکی از مهمترین موانع تبدیل تفاهم فعلی به یک توافق پایدار است.
او مانع دیگر را نیاز ترامپ به ارائه یک دستاورد قابل دفاع برای افکار عمومی آمریکا دانست و گفت: رئیسجمهور آمریکا نمیخواهد توافقی امضا کند که از سوی منتقدان داخلی به عنوان توافقی مشابه برجام تعبیر شود. از همین رو، اگر دو طرف در مذاکرات آینده انعطاف لازم را نشان ندهند، خطر طولانی شدن مذاکرات، بازگشت تنشها و حتی تشدید فشارهای اقتصادی علیه ایران وجود خواهد داشت. اگر طرفین با رویکردی مبتنی بر رفع خصومت وارد مذاکرات شوند، اختلافات فنی و حقوقی بر سر برنامه هسته ای خیلی راحت تر قابل حل خواهد بود.
این دیپلمات پیشین ایران در پایان درباره تأثیر تفاهم بر موقعیت منطقهای ایران گفت: مقاومت ایران در برابر فشار نظامی آمریکا و اسرائیل نوعی بازدارندگی جدید ایجاد کرده و وجهه متفاوتی از توانایی ایران در منطقه به نمایش گذاشته است. او تأکید کرد این دستاورد زمانی تثبیت خواهد شد که به موفقیتهای دیپلماتیک و اقتصادی تبدیل شود.
احمدی همچنین با اشاره به عملکرد محتاطانه کشورهای مختلف از جمله چین، روسیه و برخی کشورهای منطقه در جریان جنگ، گفت: ایران برای بهرهبرداری از شرایط جدید، نیازمند حرکت در جهت ایجاد توازن در سیاست خارجی و گسترش روابط منطقهای و ایجاد ائتلافهای مؤثر در عرصه دیپلماسی است.
انتهای پیام
