رپورتاژ آگهی
برای بسیاری از دانشجویان دکتری، رسیدن به مرحلهی دفاع از رساله یا شرکت در آزمون جامع، با یک چالش غیرمنتظره همراه میشود: الزام به ارائهی مدرک زبان انگلیسی معتبر. تا همینجا هم داستان چندان پیچیده نیست، اما وقتی دانشجو برای اولینبار با دو نام EPT و MSRT مواجه میشود، سردرگمی شروع میشود. کدامیک الزامی است؟ آیا باید هر دو را بدهد؟ کدامیک متعلق به دانشگاه اوست؟ این سوالات آنقدر تکرار میشوند که میتوان گفت شناخت تفاوت این دو آزمون، خودش یک گام مستقل و ضروری در مسیر دکتری محسوب میشود، پیش از آنکه اصلاً وارد فاز آمادگی زبانی شویم.

آزمون EPT چیست؟
EPT مخفف English Proficiency Test است؛ آزمونی که بهطور مشخص توسط دانشگاه آزاد اسلامی برای دانشجویان دکتری همین دانشگاه برگزار میشود. اگر دانشجوی دکتری واحدهای مختلف دانشگاه آزاد در سراسر کشور هستید و قصد شرکت در آزمون جامع یا دفاع از رساله را دارید، به احتمال زیاد EPT همان آزمونی است که باید در کارنامهی خود داشته باشید.
ساختار این آزمون حول چهار محور اصلی میچرخد: گرامر، واژگان، درک مطلب و بخشی با عنوان Cloze Test که ترکیبی از درک متن و دانش گرامری است. برخلاف تصور رایج، این آزمون صرفاً یک امتحان حفظی نیست؛ بلکه توانایی واقعی داوطلب در فهم متون علمی انگلیسی را میسنجد، مهارتی که برای مطالعهی منابع تخصصی رشتهی تحصیلی هر دانشجو اهمیت زیادی دارد.
نکتهای که کمتر به آن توجه میشود این است که EPT، برخلاف بسیاری از آزمونهای بینالمللی، مهارت مکالمه (Speaking) را نمیسنجد؛ تمرکز اصلی آن بر دانش گرامری و لغت است. همین ویژگی باعث میشود شیوهی آمادگی برای آن با آمادگی برای آزمونهایی مثل آیلتس تفاوت اساسی داشته باشد و نیازمند رویکردی متمرکزتر بر گرامر و واژگان تخصصی باشد. برای دانشجویانی که بهدنبال مسیری ساختاریافته برای این نوع آمادگی هستند دوره EPT میتواند گزینهی مناسبی باشد؛ چرا که چنین دورههایی معمولاً دقیقاً بر اساس سرفصلهای واقعی این آزمون طراحی میشوند، نه یک برنامهی عمومی آموزش زبان.

آزمون MSRT چیست و چه تفاوتی با EPT دارد؟
در نقطهی مقابل MSRT مخفف Ministry of Science, Research and Technology آزمونی است که توسط سازمان سنجش آموزش کشور و زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برگزار میشود. این آزمون مخصوص دانشجویان دکتری دانشگاههای دولتی و سراسری است؛ یعنی اگر در یکی از دانشگاههای زیرمجموعهی وزارت علوم (نه دانشگاه آزاد) مشغول تحصیل هستید، این احتمالاً همان آزمونی است که باید بگذرانید.
از نظر ساختاری، MSRT هم شباهتهای زیادی به EPT دارد؛ هر دو بر پایهی گرامر، واژگان و درک مطلب علمی طراحی شدهاند و هیچکدام بخش مکالمه ندارند اما آزمون MSRT شامل لیسنینگ نیز می شود. تفاوت اصلی بیشتر در نهاد برگزارکننده و دامنهی اعتبار است: مدرک EPT عمدتاً در داخل مجموعهی دانشگاه آزاد پذیرفته میشود، در حالیکه مدرک MSRT بهعنوان یک مدرک سراسری، در دانشگاههای دولتی سراسر کشور اعتبار دارد. به همین دلیل، اشتباه گرفتن این دو، میتواند به ازدسترفتن زمان و حتی هزینهی مضاعف منجر شود؛ تصور کنید دانشجویی ماهها برای EPT آماده شود، در حالیکه دانشگاهش صرفاً MSRT را میپذیرد. از یک دوره MSRT ساختار یافته استفاده کنند تا مسیر آمادگی خود را بر اساس سرفصلهای دقیق این آزمون خاص پیش ببرند، نه یک منبع عمومی زبان انگلیسی.
چرا نباید این دو را با هم اشتباه گرفت؟
بزرگترین ریسک برای دانشجویان دکتری، نه ضعف زبانی، بلکه انتخاب اشتباه مسیر است. هر ساله دانشجویانی هستند که بدون بررسی دقیق الزامات دانشگاه خود، شروع به آمادهشدن برای آزمونی میکنند که اصلاً مورد نیاز دانشکدهشان نیست. برای جلوگیری از این اشتباه، بهتر است پیش از هر اقدامی، مستقیماً از ادارهی تحصیلات تکمیلی دانشگاه خود استعلام بگیرید که کدام آزمون EPT یا MSRT برای دفاع از رساله یا آزمون جامع شما الزامی است. برخی دانشگاهها، بهویژه در برخی رشتههای میانرشتهای، حتی ممکن است هر دو مدرک را بپذیرند؛ در این حالت، انتخاب بر عهدهی خود دانشجو خواهد بود و میتوان بر اساس زمان باقیمانده تا موعد دفاع یا آشنایی قبلی با ساختار هرکدام، تصمیم گرفت.
جدول مقایسه ای
| معیار | EPT | MSRT |
| برگزار کننده | دانشگاه آزاد اسلامی | سازمان سنجش (وزارت علوم) |
| مخاطب اصلی | دانشجویان دکتری دانشگاه آزاد | دانشجویان دکتری دانشگاههای دولتی |
| مهارتهای سنجیدهشده | گرامر، واژگان، درک مطلب، Cloze Test | گرامر، لیسنینگ، درک مطلب |
| مهارت مکالمه | ندارد | ندارد |
| دامنهی اعتبار | عمدتاً دروندانشگاهی | سراسری |
جمع بندی موضوع
در نهایت، آزمون MSRT با توجه به در برگرفتن مهارت شنیداری و سوالات گرامری پیچیده تر کمی سخت تر از آزمون EPT است؛ آنچه واقعاً تعیینکننده است، تطابق آزمون با الزام دانشگاه شماست. پیش از شروع هر برنامهی مطالعاتی، ابتدا مطمئن شوید کدام آزمون برای شما الزامی است، و سپس با یک برنامهی هدفمند، متناسب با ساختار دقیق همان آزمون، مسیر آمادگی خود را آغاز کنید. چه در مسیر آمادهشدن برای دانشگاه آزاد باشید و چه دانشگاههای دولتی، شناخت درست نقطهی شروع، نیمی از راه موفقیت در این آزمونهاست.
انتهای پیام




