نیویورک‌تایمز: حساب‌وکتاب هزینه‌هایی که شاهد ۱۳۶ روی دست رهگیر‌ها گذاشت

یکی از بزرگ‌ترین نکات جنگ با ایران این است که این کشور ثابت کرده است که یک دشمن شگفت‌انگیز و توانمند علیه ایالات متحده است.

به گزارش انصاف نیوز به نقل از نیویورک‌تایمز ، ایران علاوه بر تمایل به تهاجم، ایالات متحده و متحدان منطقه‌ای آن را مجبور کرده است تا با ظهور پهپادهای ارزان قیمت در میدان نبرد مقابله کنند.

تولید پهپادهای ایرانی که با فناوری تجاری ساخته شده‌اند، تقریباً ۳۵ هزار دلار هزینه دارد. این تنها کسر کوچکی از هزینه رهگیرهای نظامی پیشرفته‌ای است که گاهی اوقات برای سرنگونی آن‌ها استفاده می‌شود.

۴ میلیون دلار، ۲.۱ میلیون دلار، ۱۲۶ هزار دلار، قیمت‌های متفاوت هر موشک رهگیر آمریکا است که علیه شاهد ۱۳۶ ایرانی که نهایتا ۳۵ هزار دلار هزینه دارد استفاده می‌شود. 

توجه: در پاراگراف قبلی قیمت تخمینی مهمات برای هر واحد قید شده است. در عمل، هنگام هدف قرار دادن یک پهپاد، چندین رهگیر شلیک میشوند.

پهپادهای ارزان، جنگ در اوکراین را تغییر دادند و به ایرانی‌ها این امکان را داده‌اند که از شکاف موجود در سرمایه‌گذاری‌های دفاعی آمریکا که از نظر تاریخی راه‌حل‌های با دقت بالا اما بسیار گران‌قیمت را در اولویت قرار داده‌اند، بهره‌برداری کنند.

به گفته مایکل سی. هوروویتز، که از مقامات پنتاگون در دولت بایدن بود، مقابله با پهپادها سال‌هاست که اولویت اصلی پنتاگون بوده است.

تنها در شش روز اول جنگ علیه ایران، ایالات متحده ۱۱.۳ میلیارد دلار برای جنگ با ایران هزینه کرد. کاخ سفید و پنتاگون تخمین‌های به‌روز شده‌ای ارائه نکرده‌اند، اما موسسه امریکن انترپرایز، یک اندیشکده با گرایش محافظه‌کار، در اوایل آوریل تخمین زد که ایالات متحده تقریباً بین ۲۵ تا ۳۵ میلیارد دلار برای جنگ هزینه کرده است و رهگیرها بخش زیادی از این هزینه را به خود اختصاص داده‌اند. بسیاری از کارشناسان دفاع موشکی نیز نگرانند که ذخایر رهگیرها اکنون به طرز خطرناکی کم شده باشد.

در اینجا به تفصیل به برخی از روشهای مقابله ایالات متحده و متحدانش با پهپادهای ایران و دلیل پرهزینه بودن آن اشاره میکنیم.

گزینه حملات هوایی

در یک سناریوی ایده‌آل، یک هواپیمای هشدار اولیه، پهپادی را در فاصله چند صد مایلی از هدف شناسایی میکند و یک جت جنگنده، مانند اف-۱۶، از یک پایگاه نظامی اعزام میشود. سپس اف-۱۶ میتواند با استفاده از موشکهای سیستم سلاح کشتار دقیق پیشرفته (APKWS) II، پهپاد را از فاصله حدود شش مایلی هدف قرار دهد.

نتیجه:
یک شاهد-۱۳۶
حدود ۳۵ هزار دلار
دو راکت APKWS II و یک ساعت پرواز F-16
حدود ۶۵ هزار دلار
منبع: نیروی دریایی ایالات متحده، وزارت دفاع

این نوع گشتهای هوایی دفاعی مقرون به صرفه هستند، اما به دلیل دامنه وسیع درگیری اغلب اوقات در دسترس نبوده‌اند. به گزارش NBC News، ایران همچنین هواپیماهای هشدار اولیه‌ای را که ایالات متحده برای شناسایی پهپاد از آن فاصله به آنها نیاز دارد، هدف قرار داده است.

گزینه دیگر برای شناسایی و سرنگونی پهپادها، انواع سیستم‌های مختلف شناسایی زمینی است، اما همه این سیستمها در معرض خطر هستند، زیرا توانایی آنها در شناسایی پهپادهای کم پرواز به دلیل انحنای زمین محدود است.

سیستم‌های دفاع ضد پهپاد

یکی از سیستمهای دفاعی زمینی که ایالات متحده و متحدانش به طور خاص برای مقابله با پهپاد‌ها در برد کوتاه‌تر ساخته‌اند، کایوت است. این سیستم میتواند پهپادها را تا فاصله حدود نه مایلی رهگیری کند.

نتیجه:
یک پهپاد شاهد ۱۳۶
حدود ۳۵ هزار دلار
دو رهگیر کایوت
۲۵۳ هزار دلار
منبع: ارتش ایالات متحده

کایوت به طور قابل توجهی ارزان‌تر از بسیاری از سیستم‌های دفاعی زمینی دیگر موجود برای ایالات متحده و متحدانش است و از نظر تاریخی در دفاع از دارایی‌های مهم، مؤثر بوده است. اما مشکل این‌جاست که با وجود مؤثر و مقرون به صرفه بودن، کایوت‌های نسبتاً کمی در سالهای اخیر توسط ارتش ایالات متحده خریداری شده‌اند.

وقتی نظامیان تحت حمایت ایران در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ حملاتی را علیه نیروهای زمینی ایالات متحده در منطقه آغاز کردند، تعداد کمی کایوت در دسترس بود که نیروها مجبور شدند سیستم ها را بین هشت پایگاه مختلف در منطقه جابجا کنند.

دفاع ضد موشکی مستقر در کشتی

بسیاری از سیستمهای دفاعی زمینی برد بلند که ایالات متحده و متحدانش میتوانند برای مقابله با پهپادها استفاده کنند، گران‌تر هستند، زیرا آنها برای سرنگونی هواپیماها و موشک‌های بالستیک طراحی شده‌اند، نه پهپادها. به عنوان مثال، سیستم رادار داخلی یک ناوشکن نیروی دریایی میتواند پهپادها را از فاصله ۳۰ مایلی شناسایی کرده و با رهگیرهای موشک استاندارد ۲ (SM-2) آنها را سرنگون کند. همانطور که در حملات هوایی، پروتکل نظامی تصریح می‌کند که حداقل دو موشک شلیک شود؛ دو موشک SM-2 تقریباً ۴.۲ میلیون دلار قیمت دارند، حدود ۱۲۰ برابر سامانه رزمی Aegis ساخت ایران

نتیجه:
یک موشک شاهد ۱۳۶
حدود ۳۵ هزار دلار
دو موشک SM-2
۴.۲ میلیون دلار
منبع: نیروی دریایی ایالات متحده

این ناهماهنگی بین سیستمهای دفاعی آمریکا و تاکتیکهای جنگی فعلی پس از جنگ سرد آغاز شد، زمانی که تهدیدات مورد انتظار، پرتابه‌های کمتر، سریع‌تر و پیشرفته‌تر بودند، نه حملات گسترده پهپادها.

ایران اغلب با توجه به قیمت پایین پهپادهای شاهد ۱۳۶، چندین پهپاد را همزمان پرتاب می‌کند. این پهپادها همچنین قبل از پرتاب با یک مقصد برنامه‌ریزی می‌شوند و می‌توانند تقریباً ۱۵۰۰ مایل را طی کنند و اهدافی را در سراسر خاورمیانه در دسترس قرار دهند.

پدافندهای ضد موشکی زمینی

سامانه پدافند هوایی استاندارد ارتش، پاتریوت است. این سامانه که معمولاً در یک پایگاه نظامی مستقر است، میتواند با استفاده از رهگیرهای تقویت‌شده بخش موشکی PAC-3، یک پهپاد را از فاصله حدود ۲۷ مایلی سرنگون کند. پروتکل نظامی تصریح میکند که حداقل دو موشک باید شلیک شود؛ دو موشک PAC-3 MSE تقریباً ۸ میلیون دلار قیمت دارند که حدود ۲۲۰ برابر سامانه دفاع موشکی پاتریوت شاهد-۱۳۶ ایرانی است.

نتیجه:

یک موشک شاهد ۱۳۶
حدود ۳۵ هزار دلار
دو موشک PAC-3 MSE
حدود ۸ میلیون دلار
منبع: ارتش ایالات متحده

استیسی پتیجان، عضو ارشد و مدیر برنامه دفاعی در مرکز امنیت نوین آمریکا، گفت: آموزش دفاع هوایی به اعضای ارتش می‌آموزد که ابتدا استفاده از سیستمهای دفاعی برد بلند را در اولویت قرار دهند تا “تا جایی که میتوانند از سیب گاز بزنند”، اما این سیستمها گرانترین هستند.

اما یک دفاع پرهزینه هنوز هم میتواند برای محافظت از یک هدف ارزشمند، به ویژه آنهایی که تعمیر یا جایگزینی آنها دشوار است، مانند رادار تقریباً ۱.۱ میلیارد دلاری در یک پایگاه نظامی در قطر و حسگر دفاع هوایی ۵۰۰ میلیون دلاری در یک پایگاه در اردن که در اوایل درگیری آسیب دیدند، از نظر اقتصادی منطقی باشد.

توپ‌های زمینی
در نهایت، چیزی وجود دارد که میتوان آن را آخرین راه حل نامید: توپ زمینی. وقتی یک پهپاد حدود یک مایل دورتر یا کمتر از یک دقیقه تا برخورد به هدف فاصله دارد، چیزی مانند Centurion C-RAM میتواند به سرعت شروع به شلیک کند تا پهپاد را ساقط کند، این توپ در هر ثانیه ۷۵ گلوله شلیک میکند. پنج ثانیه شلیک این توپ ۳۰ هزار دلار هزینه دارد، کمی کمتر از یک شاهد-۱۳۶ ایرانی. موشک‌انداز، توپخانه و خمپاره‌انداز Centurion در ۵ ثانیه ۳۷۵ گلوله شلیک میکند.

نتیجه:
یک شاهد ۱۳۶
حدود ۳۵ هزار دلار
پنج ثانیه شلیک گلوله ۲۰ میلیمتری
حدود ۳۰ هزار دلار
منبع: ارتش ایالات متحده

اگرچه Centurion C-RAM نسبتاً مقرون به صرفه است، اما  گزینه دفاعی مناسبی نیست زیرا برد بسیار کوتاهی دارد.

تلاش‌های دیگر برای کاهش نسبت هزینه به ازای هر شلیک برای از بین بردن یک پهپاد شکست خورده است.

در برابر این عدم تعادل، ترس واقعی بسیاری از اعضای جامعه دفاعی آمریکا، ذخایر خالی شده مهمات است.

تام کاراکو، مدیر پروژه دفاع موشکی در مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی در واشنگتن، گفت: «چیزی که مرا می‌ترساند این است که این مهمات تمام شوند. نه اینکه نتوانیم از پس هزینه‌های آنها برآییم، بلکه قبل از اینکه بتوانیم آنها را جایگزین کنیم، تمام خواهیم شد.»

انتهای پیام