در حالی که مقامهای آمریکایی مدعی شدهاند بخشی از داراییهای آزادشده ایران میتواند صرف خرید محصولات کشاورزی آمریکا شود، عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی ایران، تأکید کرده است که تهران بر اساس تفاهمنامه امضاشده هیچ تعهدی برای خرید گندم، ذرت یا سویا از آمریکا ندارد.
به گزارش انصاف نیوز به نقل از اورینت ترکمنستان، به گفته همتی، نخستین بخش از منابع آزادشده، شامل ۶ میلیارد دلار، مطابق توافق سال ۲۰۲۳ صرف تأمین کالاهای اساسی و دارو خواهد شد و ایران تنها در صورتی به سراغ محصولات آمریکایی میرود که از نظر قیمت و کیفیت گزینه بهتری باشند.
اما نکته اصلی در این ماجرا، صرفاً آزاد شدن ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای ایران نیست؛ بلکه بحث بر سر «حق انتخاب» است. از نگاه تهران، آزادسازی داراییها اقدامی خیرخواهانه یا امتیازی یکطرفه نیست، بلکه نتیجه مذاکرات و توافقهای انجامشده میان ایران و آمریکا است. بنابراین ایران معتقد است دسترسی به این منابع نباید با محدودیتهای تازه یا الزام به خرید از یک کشور خاص همراه شود.
تأکید همتی بر نبود الزام برای خرید از آمریکا، در واقع پاسخی به روایتی است که تلاش دارد آزادسازی منابع مالی را با منافع اقتصادی شرکتهای آمریکایی پیوند بزند. پیام تهران اما روشن است: اگر محصولات آمریکایی از نظر قیمت و کیفیت رقابتی باشند، امکان خرید وجود دارد؛ اما هیچ تعهد سیاسی یا اقتصادی برای ترجیح دادن کالاهای آمریکایی بر سایر تأمینکنندگان وجود ندارد. به گفته مقامهای ایرانی، تصمیم نهایی درباره نحوه هزینهکرد این منابع باید در اختیار خود ایران باقی بماند.
در جهانی که تحریم و ضدتحریم به بخشی از قواعد رایج سیاست بینالملل تبدیل شده است، آزادی انتخاب شاید آخرین ابزار باقیمانده دولتها برای حفظ استقلال تصمیمگیری اقتصادی باشد. از همین رو، برای تهران اهمیت ماجرا فقط دسترسی به میلیاردها دلار دارایی آزادشده نیست؛ بلکه حفظ اختیار انتخاب در نحوه استفاده از این منابع است؛ اختیاری که ایران نشان داده قصد ندارد آن را واگذار کند.
انتهای پیام
