یک لاقبا؛ توهین به ایرانیان یا یک سوء تفاهم؟

مرتضی زارعی، مدرس دانشگاه در یادداشتی با عنوان «حمله به شفیعیان در خصوص توییت یک لاقبا!» که در اختیار انصاف نیوز قرار داده، نوشت:

چند روز پیش پیامی در فضای مجازی از یکی از آشنایان برایم رسید که در ذیلِ توییتِ جناب شفیعیان، ایشان را به‌شدت موردِ عتاب و نکوهش قرار داده بود؛ به این بهانه که چرا دربارهٔ مردمِ ایران تعبیرِ «یک‌لاقبا» را به کار برده است. وقتی توییتِ موردِ اشاره را کامل خواندم، دیدم برداشتِ آن فرد با برداشتِ من تفاوتِ زیادی دارد: چراکه نه‌تنها این تعبیر توهین به مردمِ ایران نیست، بلکه بیانِ تنهایی و در همان حال آزادگی و وابسته نبودن ایرانیان است .

به یادِ بیتِ حافظ افتادم که در وصفِ خود، با همان رندیِ همیشگی، از عنوانِ «یک‌لاقبا» بهره می‌گیرد: «به تنگ‌چشمی آن ترکِ لشکری نازم / که حمله‌بر منِ درویشِ یک‌لاقبا آرد» «یک‌لاقبا» در اصل یعنی کسی که جز یک جامه چیزی ندارد؛ اما در سنتِ ادبیِ ما این تنگیِ دست، مایهٔ آزادگی و بی‌نیازی است، نه خواری. حافظ خود را «درویشِ یک‌لاقبا» می‌خواند و به آن می‌ بالد. لذا با لبخندی پیام دریافتی را نادیده گرفتم‌.

بعد، صحبت‌های جناب شفیعیان را دیدم که با اشاره به انتقادِ برخی نمایندگان و سیاسیون از ایشان به خاطر به کارگیریِ این تعبیر، در پاسخ بیان داشته بود که منظورش مظلومیت مردم ایران بوده است و با ارجاع مستند افزوده بود که رهبرِ شهید عنوان-یک لاقبا- را درباره شهید بابایی و روحانیت قبل از انقلاب به کار برده اند. همچنین آقای صادق آهنگران نیز در سرودی در وصفِ بسیجیانِ دفاعِ مقدس از همین تعبیر استفاده کرده است.

منطق گفتگو و اعتماد اقتضا می کرد با این توضیحات سوء تفاهم ها بر طرف شده و قضیه خاتمه پیداکند؛ اما چنین نشد و همچنان هجمه ها علیه آقای شفیعیان در رسانه های رسمی و غیر رسمی ادامه یافت. تداوم این امر نشان می دهد که هدف نه دفاع از ایران و ایرانی بلکه تخریب رقیب است. رویه ای که چند دهه ها است علیه شخصیت های مختلف به کار گرفته می شود و خسارات جبران ناپذیر به جامعه و سرمایه های اجتماعی وارد کرده است. شیوه ای از میدان به‌در کردنِ رقیبان ذیلِ یک ساختارِ جمعیِ هماهنگ، با حمله‌ای همه‌جانبه و بدون دغدغه کشف و دفاع از حقیقت.

در این فرایند علتِ حمله آن چیزی نیست که نشان داده می‌شود؛ از این‌رو توضیحِ گویندهٔ سخنی که به‌خاطرِ جمله یا کلمه‌ای موردِ حمله قرار گرفته، برای حمله‌کنندگان و آمرانِ حمله موضوعیتِ چندانی ندارد، چون این بهانهٔ حمله بوده، نه علتِ آن.
علتِ اصلی پنهان نگه داشته می‌شود و حمله‌کنندگان — و پس از کمی تجربه، خودِ فردِ موردِ حمله — می‌دانند که موضوع چیزِ دیگری است. این اتفاق در شرایطی می‌افتد که کشور امروز بیش از هر زمان به اتحاد و انسجامِ داخلی نیاز دارد؛ اما برخلافِ این نیاز عمل می‌شود و پازلِ دشمن در ایجادِ تفرقه و چند دستگی داخلی تکمیل می‌گردد.

به‌ عنوان کسی که نزدیک یک دهه با (انصاف نیوز) پایگاهِ خبریِ تحتِ مدیریتِ جناب شفیعیان ارتباطِ مختصری دارد و گاه مطالبِ این حقیر در این پایگاه منتشر می‌شود، وظیفهٔ خود می‌دانم این را بنویسم که مدیریتِ فرهنگیِ سیاسی جناب شفیعیان و عملکرد همکارانشان در مشیِ آزادمنشانهٔ رسانه‌ای ستودنی است و ایشان از جمله ایران دوستان واقعی و دارنده دغدغه ایران و ایرانی و جمهوری اسلامی هستند و بیشترین اهتمام در ایجاد فضای نقد و گفتگو در جامعه به جای تخریب یکدیگر را دارند.

بر اساسِ تجربهٔ شخصی، مطالبی که در موضوعاتِ مختلفِ سیاسی، فرهنگی و اجتماعی نوشته‌ام و بخشی از آنها در نقدِ جریان‌ها یا افرادِ با تفکرات گوناگون — اصول‌گرا، اصلاح‌طلب،جریانِ روشنفکری و غیره — بوده است، تقریباً همگی منتشر شده‌اند.

در مجموع نگاهِ جامعِ جناب شفیعیان و مجموعهٔ تحتِ مدیریتشان به مسائل، و پوششِ نقدها و نظرها بدونِ در نظر گرفتنِ جایگاهِ جناحی و حزبی — در کشوری که همه‌چیز ذیلِ تعلقاتِ جناحی و گروهی تعریف می‌شود – تحسین‌برانگیز است.

شاید همین منشِ متعادل و ملی گرایانه در کنار اهتمام به ارزشها و توجه به همهٔ افراد و گروه‌های سیاسی و اجتماعی و فرهنگی، که ِموجب آشنایی و الفت و فراهم آمدن زمینهٔ گفت‌وگو و درک مشترک می شود، برخی را برآشفته و دلیل اصلی حمله به ایشان است. در پایان، آنچه می‌ماند، آزادگی و به تعبیر حافظ؛ یک لاقبایی و وارستگی است، نه تخریب شخصیت ها و از بین بردن اعتمادهای اجتماعی.

انتهای پیام

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *