علی اکبر حدادی هرندی، مدرس دانشگاه:
سفر دونالد ترامپ به چین بیش از آنکه یک رویداد صرفاً سیاسی باشد، نمایش روشنی از پیوند سیاست خارجی با اقتصاد و فناوری است. در ترکیب هیئت همراه او، نام مدیران عامل بزرگترین شرکتهای جهان به چشم میخورد؛ از اپل و انویدیا گرفته تا کوالکام، مایکرون، متا، مسترکارت و ویزا. اگر تسلا و اسپیسایکس را نیز در همین منظومه فناوریهای پیشرفته قرار دهیم، بیش از نیمی از همراهان ترامپ را مدیران ارشد شرکتهایی تشکیل میدهند که در قلب اقتصاد دیجیتال جهان قرار دارند.
این ترکیب اتفاقی نیست. جهان امروز بر محور فناوری اطلاعات، هوش مصنوعی، نیمههادیها و پلتفرمهای دیجیتال میچرخد. در چنین شرایطی، طبیعی است که قدرتهای بزرگ در مذاکرات و سفرهای دیپلماتیک خود، مدیران شرکتهایی را به میدان بیاورند که بازیگران اصلی اقتصاد آینده هستند. در واقع دیپلماسی اقتصادی امروز بیش از هر زمان دیگری به «دیپلماسی فناوری» تبدیل شده است.
اما در این روزها که در پکن، مدیران شرکتهای فناوری در کنار سیاستمداران درباره آینده اقتصاد دیجیتال گفتوگو میکنند، ایران هفتاد و پنجمین روز قطعی گسترده اینترنت خود را پشت سر گذاشته است؛ وضعیتی که طبق گزارشها درآمد شرکتهای فناوری را بین ۳۰ تا ۷۰ درصد کاهش داده، هزینههای عملیاتی را افزایش داده و موج تازهای از مهاجرت نیروهای متخصص را به راه انداخته است.
کارشناسان حوزه فناوری هشدار میدهند که ادامه این روند میتواند کشور را با عقبماندگی تکنولوژیک دستکم یک دههای نسبت به کشورهای منطقه مواجه کند؛ شکافی که در دنیای پرشتاب فناوری بهسادگی قابل جبران نیست. اینترنت برای اقتصاد دیجیتال همان نقشی را دارد که برق برای صنعت کلاسیک داشت؛ قطع آن نهتنها فعالیت کسبوکارها را مختل میکند بلکه سرمایه انسانی و سرمایهگذاری را نیز از بین میبرد.
تناقض تصویرها قابل تأمل است: در یک سو، قدرتهای اقتصادی جهان با اتکا به شرکتهای فناوری در پی گسترش بازارها و شکل دادن به آینده اقتصاد دیجیتال هستند؛ در سوی دیگر، کشوری که میتواند از ظرفیت گسترده نیروی انسانی متخصص در این حوزه بهره ببرد، با محدودیت در زیرساخت پایهای همین اقتصاد یعنی اینترنت مواجه است.
اقتصاد قرن بیستویکم بر بستر داده، اتصال و نوآوری شکل میگیرد. کشورهایی که این واقعیت را در سیاستگذاری و دیپلماسی خود جدی بگیرند، سهم بیشتری از ثروت آینده جهان خواهند داشت. پرسش اصلی این است که در این رقابت جهانی، جایگاه ما کجاست و آیا سیاستگذاری داخلی با الزامات اقتصاد دیجیتال همراستا شده است یا بنا به توصیه کارشناسان رسانه ملی باید خودمان را با سوریه و افغانستان تطبیق دهیم.
انتهای پیام
