حجت الاسلام احمد حیدری در یادداشتی که در اختیار انصاف نیوز قرار داده است، نوشت:
رهبری طبق طریق معقول و معمول در تمام زمانها و مکانها، بعد از شور با کارشناسان تصمیم می گیرد و طبیعی است در این مرحله نظرات مختلف است و هر کس سعی می کند با ارائه دلایل، دیگران را با خود همراه سازد و در نهایت نظری مورد موافقت اهل شورا قرار میگیرد.
هر کسی قبل از اخذ تصمیم نظری دارد و سعی دارد با ارائه دلایلش دیگران را با خود همراه سازد و گاهی در این امر موفق شده و گاه نه و معقول هم آن است که نظری که بیشترین همراه را دارد، به عنوان تصمیم نهایی اخذ شود و اعلام گردد.
هر تصمیمی که بعد از شور از طرف رهبر، شخص اول و حاکم گرفته شود، نظر جمع اعلام میشود و مسؤولیت آن تصمیم بر عهده همه است. قرآن هم بر این رویه معقول و معمول مهر تأیید زده و خطاب به پیامبر به عنوان رهبر و حاکم جامعه میفرماید:
«وَ شاوِرْهُمْ فِی الْأَمْرِ فَإِذا عَزَمْتَ فَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُتَوَکِّلین» (آلعمران/۱۵۹)= و در کارها با آنان مشورت کن، و چون تصمیم گرفتی بر خدا توکل کن؛ زیرا خدا توکل کنندگان را دوست دارد.
در تاریخ حکومتی پیامبر، امام علی و امام حسن هم به کرات شاهد این رویه معقول هستیم. مثلاً وقتی در جنگ احد خبر حمله سپاه قریش به مدینه رسید، رسول خدا با اصحابش در مورد نوع مقابله به شور نشست.
خود رسول خدا و جمعی از افراد صاحب تجربه با توجه به انبوه سپاه مجهز دشمن، به سنگر گرفتن برج و باروی شهر نظر داشتند ولی جوانان پرشور و جنگجو به مقابله رودررو متمایل بودند. با توجه به کثرت موافقان رأی دوم، حضرت به مقابله رودررو تصمیم گرفت و با اینکه که افرادی مثل عبدالله بن ابی به جهت همراهی پیامبر با جوانان، قهر کردند و از حضور در جنگ خودداری کردند، ولی پیامبر با توجه به نظر اکثریت و با توکل بر خدا راه مقابله رودررو پیش گرفت و با این که همان جوانان از همراهی نکردن با نظر رسول خدا پشیمان شدند و به ایشان اعلام کردند که شما نظر خودت را اعمال کن، ولی رسول خدا فرمود تصمیمی که با توکل بر خدا گرفته ایم را با قدرت ادامه می دهیم.
امام علی در جنگ صفین با موافقت جمع کثیری از اصحابش با قبول حکمیت پیشنهادی معاویه مواجه شد و با این که خودش و معدود اصحاب با وفایش حکمیت پیشنهادی را حیله معاویه می دانستند، ولی وقتی نتوانستند انبوه موافقان حکمیت را قانع کنند، حکمیت را پذیرفتند و با این که بعداً موافقان پشیمان شدند، حضرت تا آخر بر آن پایبند ماند تا حکمین خیانت کردند.
امام مجتبی هم با صلح پیشنهادی معاویه مخالف بود ولی با دیدن نظر موافق اصحابش آن را پذیرفت و با آن که عده ای بی توجه به مصالح او را «مذل المؤمنین» خواندند، ولی آن پیشنهاد را پذیرفت.
امام خمینی هم وقتی با توجه به نظر مسؤولان ادامه جنگ را به مصلحت ندید، با این که تا آن روز شعار «جنگ جنگ تا رفع فتنه» داده بود، ولی برای رضای خدا و مصلحت مردم صلح را که در آن وهله به منزله جام زهر تلخ و کشنده بود، پذیرفت و خداوند هم آبرویش را حفظ کرد و در اوج محبوبیت از دنیا رفت.
امروز هم با توجه به رأی اکثریت اعضای شورای عالی امنیت ملی و …، مذاکره و توافق پیش گرفته شده و رهبری اعلام کرده با توجه به رأی اکثریت قریب به اتفاق اعضای شورا و با توجه به حسن نظر آنان، اجازه مذاکره و توافق را داده و امید است با پایبندی طرف مقابل به نتایج مطلوب برسد.
انتهای پیام
