مدیر مسئول روزنامهی جوان با اشاره به سخنان چندی قبل رئیسجمهور دربارهی لزوم بیان صریح واقعیتها توسط رسانهها گفت: کمتر دیده شدن برخی واقعیتهای میدانی در رسانهها تا حد زیادی ناشی از نارساییهای قانونی و کمتجربگی ما در اطلاعرسانی جنگ است. سالها از شرایط جنگی فاصله داشتیم و تجربه دفاع مقدس نیز مربوط به دورهای بود که رسانههای دیجیتال و شبکههای اجتماعی امروز وجود نداشتند.
آقای اخوان در گفتوگویی با انصاف نیوز گفت: به طور کلی موضوع اطلاعرسانی به مرزهای آزادی بیان، انعکاس واقعیتها، انتقاد و انتقادپذیری مربوط میشود، اما در شرایط جنگی مسئله ابعاد متفاوتی پیدا میکند؛ چرا که جنگ در همه جای دنیا یک وضعیت استثنایی محسوب میشود و هیچ کشوری آن را مانند شرایط عادی اداره نمیکند.
او با اشاره به تجربه دیگر کشورها گفت: حتی در کشورهای همسایه ما که اینترنت آزادتر از ایران است، نظامهای سختگیرانهای برای انتشار اخبار و تصاویر مرتبط با جنگ وجود دارد. در درگیریهای جنوب خلیج فارس نیز با وجود نبود محدودیت اینترنت، تصاویر مربوط به برخی حملات یا تأسیسات حساس منتشر نمیشود. در رژیم اسرائیل هم نظام سانسور جنگی بسیار سختگیرانهای برقرار است.
اخوان با بیان اینکه مشکل اصلی ایران نبود چارچوب مشخص حقوقی در این حوزه است، گفت: ما قانون مشخصی برای اطلاعرسانی در شرایط جنگی نداریم. در قانون مطبوعات صرفاً به رعایت مصوبات شورای عالی امنیت ملی اشاره شده، اما این حکم بسیار کلی است و بخش بزرگی از رسانههای مجازی و پیامرسانها نیز اساساً تابع قانون مطبوعات نیستند؛ بنابراین عملاً با خلأ قانونی مواجه هستیم.
او ادامه داد: باید در محافل دانشگاهی، رسانهای و کارشناسی درباره مرزهای آزادی بیان در شرایط جنگی بحث شود؛ اینکه نسبت آزادی رسانه با امنیت ملی چیست، چه موضوعاتی باید منتشر شود، چه موضوعاتی نباید منتشر شود، اگر قرار است نهاد تنظیمگری وجود داشته باشد، این نهاد کدام است و با چه فرآیند و سازوکاری باید عمل کند. اکنون همه این مسائل مبهم است و همین ابهام میتواند به تصمیمهای سلیقهای منجر شود.
این روزنامهنگار در پاسخ به پرسشی درباره پررنگ شدن دستاوردها و کمتر دیده شدن برخی واقعیتهای میدانی در رسانهها گفت: این مسئله نیز تا حد زیادی ناشی از همان خلأ قانونی و کمتجربگی ما در اطلاعرسانی جنگ است. سالها از شرایط جنگی فاصله داشتیم و تجربه دفاع مقدس نیز مربوط به دورهای بود که رسانههای دیجیتال و شبکههای اجتماعی امروز وجود نداشتند؛ بنابراین در این زمینه تجربه کافی نداریم.
او گفت: باید میان حق آزادی بیان و حق مردم برای آگاهی از یک سو و حفظ امنیت ملی از سوی دیگر تعادل برقرار شود. هر دو از حقوق مهم جامعه هستند و نمیتوان یکی را فدای دیگری کرد، اما تعیین مرز میان این دو نیازمند بحثهای علمی، نخبگانی و کارشناسی است و هر جامعه نیز با توجه به شرایط خود باید به این جمعبندی برسد.
اخوان با اشاره به فعالیت رسانههای فارسیزبان خارج از کشور گفت: بخشی از این رسانهها در چارچوب پروژه رسانهای دشمن فعالیت میکنند و مأموریت اصلی آنان ایجاد هراس، عملیات روانی و اثرگذاری بر افکار عمومی ایران است. در چنین شرایطی، مدیریت اطلاعرسانی بسیار پیچیده میشود.
او تأکید کرد: از یک سو نباید میدان اطلاعرسانی را به رسانههای دشمن واگذار کرد و از سوی دیگر نباید به گونهای عمل شود که پازل رسانهای آنان تکمیل شود. رسانههای داخلی باید بتوانند روایتی صادقانه، دقیق و بهموقع از تحولات ارائه کنند، بدون آنکه هدف اصلی جنگ رسانهای دشمن، یعنی ایجاد ترس، ناامنی و اضطراب در جامعه، محقق شود.
اخوان در پایان گفت: اکنون که کشور تجربه جنگ را پشت سر گذاشته، زمان آن رسیده است که دانشگاهها، رسانهها و نهادهای مسئول به صورت جدی درباره اصول اطلاعرسانی در شرایط جنگی گفتوگو کنند و با تدوین قانون، ایجاد نهاد تنظیمگر و بهرهگیری از نظر متخصصان، چارچوبی روشن برای این حوزه طراحی شود؛ موضوعی که به اعتقاد من بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز داریم.
انتهای پیام
