حسن بنیانیان، رئیس پیشین کمیسیون فرهنگی ـ اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی، دربارهی شیوهی انتخاب دبیر این شورا و احتمال تغییر آن گفت: دبیر شورا را رئیسجمهور انتخاب نمیکند. افراد کاندیدا میشوند، اعضای شورا رأی میدهند، پیشنهاد میکنند و تأیید آن از رهبری گرفته میشود و فرد به عنوان دبیر انتخاب میشود.
بنیانیان در گفتوگو با انصاف نیوز درباره جایگاه شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: این شورا باید سیاستهای کلان حوزه فرهنگی را تصویب کند و بعد از تصویب، این سیاستها باید وارد برنامههای دستگاههای اجرایی شود. باید در برنامههای پنجساله بیاید و در برنامههای قوه مجریه، مقننه و قضائیه تبدیل به خطمشیهای اجرایی متناسب با همان دستگاه شود.
او تأکید کرد که سیاستگذاری فرهنگی نباید صرفاً محصول یک جلسه و اظهارنظرهای لحظهای باشد و گفت: وقتی در کشور تصمیم میگیریم، گاهی اظهارنظر در جلسه به درد نمیخورد. یک موضوع باید مطرح شود و بعد دستگاه فرهنگی و پژوهشی مرتبط با حوزه فرهنگ چند ماه درباره آن تحقیق کند، تجربه سایر کشورها را ببیند و بعد سیاست مورد تصویب قرار بگیرد.
رئیس سابق کمیسیون فرهنگی ـ اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه به تفاوت میان سیاستگذاری و اجرا اشاره کرد و گفت: فرض کنید شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره یک موضوع سیاستی را تصویب میکند. مرحله بعد این است که آن سیاست وارد برنامههای دستگاه اجرایی شود. اگر در مرحله اجرا مشکلی ایجاد شد، نمیتوان همه مسئولیت را متوجه شورا کرد.
او برای توضیح این موضوع به مسئله کنکور اشاره کرد و گفت: ممکن است شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره کنکور یک نظامنامه تصویب کند، اما اجرای آن بر عهده وزارت علوم باشد. اگر اشکالاتی در کار وجود دارد، بخشی از آن را باید در وزارت علوم جستوجو کرد و بخشی نیز ممکن است مربوط به خود سیاستگذاری باشد. بنابراین باید مشخص کرد اشکال از سیاست بوده یا از اجرای آن.
بنیانیان گفت: شورا ممکن است برای موضوعات مختلف سیاستگذاری کند، اما دستگاههای مسئول باید آن سیاستها را در ساختار اجرایی خود دنبال کنند. به همین دلیل، ارزیابی عملکرد شورا باید بر اساس وظایف و جایگاه واقعی آن انجام شود.
او درباره رابطه شورای عالی انقلاب فرهنگی با رئیسجمهور گفت: هر رئیسجمهوری یک دیدگاه و تلقی از مفهوم فرهنگ و حساسیتها و ارزشهای خاصی دارد. این نگاه بخشی از مسئله است، اما وقتی رئیسجمهور در رأس قوه مجریه است، باید نگاه خود را به جمعی از صاحبنظران رشتههای مختلف ببرد و بگوید من اینگونه درباره این موضوع فکر میکنم؛ بعد این موضوع باید به شور و مصلحت گذاشته شود تا از دل آن یک سیاست بیرون بیاید.
بنیانیان ادامه داد: سیاستی که از این فرایند بیرون میآید باید محصول همفکری افراد و مطالعات پشتوانه تصمیمگیری باشد. نمیشود درباره موضوعات مهم فرهنگی، بدون مطالعه کافی و بررسی تجربههای دیگر کشورها، صرفاً در یک جلسه تصمیم گرفت.
او با اشاره به جایگاه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: دبیر شورا نقش هماهنگکننده دارد. ریاست شورا با رئیسجمهور است و دبیر شورا باید موضوعاتی را که قرار است در شورا مطرح شود با رئیس شورا هماهنگ کند.
بنیانیان درباره این موضوع که پس از تغییر دولت، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تغییر نکرده است، گفت: اینکه چون رئیسجمهور عوض شده، چرا دبیر شورا عوض نشده، سؤال غلطی است. دبیر شورا را رئیسجمهور انتخاب نمیکند. افراد کاندیدا میشوند، اعضای شورا رأی میدهند، پیشنهاد میکنند و تأیید آن از رهبری گرفته میشود و فرد به عنوان دبیر انتخاب میشود.
او گفت: بنابراین وقتی رئیسجمهور عوض میشود، اگر ببیند فردی دانشمند است، کار خودش را انجام میدهد و زحمت میکشد، عقلانی است که او را نگه دارد. اینکه رسانهها فشار بیاورند که چرا این فرد عوض نمیشود، مربوط به آسیب سیاسی کشور ماست که نمیدانیم سیاست کجا باید نقش ایفا کند.
بنیانیان تأکید کرد: بنا نیست با تغییر رئیسجمهور، همه مدیران و مسئولان تغییر کنند. اگر قرار باشد هر دولتی افراد خودش را بیاورد و افراد قبلی را کنار بگذارد، تجربیات دولتهای قبل به دولتهای بعد منتقل نمیشود و بسیاری از کارهای اساسی نیز نیمهتمام میماند.
رئیس پیشین کمیسیون فرهنگی ـ اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره عملکرد حجت الاسلام خسروپناه گفت: اگر بخواهیم عادلانه جواب بدهیم، باید بدون حب و بغض از نزدیک برویم و کار را بررسی کنیم.اینکه ما راحت درباره آدمها قضاوت کنیم، بدون اینکه اطلاعات داشته باشیم، هم از نظر اخلاقی درست نیست و هم باید بابت آن پاسخگو باشیم.
او ادامه داد: من الان قضاوتی درباره عملکرد یک دانشمند که در عرصه فلسفه و حکمت اسلامی صاحبنظر است، نمیکنم. اینکه دانش ایشان توانسته در فعالسازی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی نقش داشته باشد یا نه، باید مورد ارزیابی علمی قرار بگیرد.
بنیانیان گفت: معمولاً در دنیا پنج یا شش نفر آدم باتجربه که سابقه کارهای مشابه دارند، یک تیم تشکیل میدهند و مثلاً دو یا سه هفته کار را بررسی میکنند تا بتوانند بگویند این فرد در چه عرصههایی موفق بوده، در چه عرصههایی موفق نبوده و علت آن چه بوده است.
او تأکید کرد: بنابراین درباره عملکرد دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز باید چنین ارزیابیای صورت بگیرد، نه اینکه صرفاً بر اساس آنچه در رسانههای عمومی منتشر میشود، درباره عملکرد او قضاوت کنیم.
بنیانیان در ادامه گفت: دبیر شورا نباید نقش خیلی برجستهای در سیاستگذاری فرهنگی کشور پیدا کند. البته نقش دارد؛ اینکه روی چه موضوعاتی حساسیت داشته باشد و وقتی نزد رئیس شورا میرود، با توضیحات خود بتواند نظر رئیسجمهور را جلب کند، مهم است. اما گاهی وزن افراد و جایگاه آنها را در ساختار اداری در نظر نمیگیریم و بیش از اندازه از آنها توقع ایجاد میکنیم.
او گفت: به نظر من درباره خود شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز بیش از اندازه توقع ایجاد شده است. وقتی در مسائل اجتماعی و فرهنگی جامعه، مثلاً در مقوله زبان فارسی، آسیب میبینیم، باید بررسی کنیم که شورا در این زمینه چه سیاستی داشته و دستگاههای مسئول در مرحله اجرا چه کردهاند.
بنیانیان در پایان گفت: شوراها گاهی برای موضوعی تشکیل میشوند، سیاستی را به جمعبندی میرسانند و بعد اجرای آن به دستگاه مسئول سپرده میشود. بنابراین برای قضاوت درباره عملکرد شورای عالی انقلاب فرهنگی باید هم کیفیت سیاستگذاری و هم نحوه اجرای سیاستها در دستگاههای مسئول را بررسی کرد.
انتهای پیام
