شبهای اخیر تلویزیون، میزبان پخش همزمان سه سریال جدید در شبکههای یک، دو و سه سیماست؛ آثاری که عموماً در قالب طنز یا با تکیه بر خلق موقعیتهای کمیک و سرگرمکننده روی آنتن رفتهاند.
اما آنچه در لابهلای دیالوگها و سکانسهای این شبهای رسانه ملی توجه بخشی از مخاطبان، فعالان فضای مجازی و منتقدان را به خود جلب کرده، جنس خاصی از شوخیهاست که شاید تا پیش از این، کمتر با این بسامد در قاب تلویزیون رسمی کشور دیده یا شنیده میشد.
نگاهی گذرا به این مجموعههای در حال پخش نشان میدهد که در برخی قسمتها، استفاده از کنایهها، ایهامهای کلامی، دیالوگهای دوپهلو و موقعیتهایی که به نوعی حول محور مفاهیم یا جذابیتهای جنسی شکل میگیرند، به چشم میخورد.
تکرار این سبک از موقعیتها در سه شبکه اصلی سیما، ناخودآگاه این پرسش مهم را در ذهن ناظران رسانهای ایجاد میکند: آیا ما صرفاً با یک اتفاقِ گذرا و تصادفی در نگارش فیلمنامهها مواجهیم، یا اینکه رویکرد سازمان صداوسیما در خصوص چارچوبها و ممیزیهای همیشگیاش دچار تغییر شده است؟
آیا میتوان اینگونه استنباط کرد که رسانه ملی در مسیر رقابت با شبکههای نمایش خانگی و فضای مجازی، به نوعی انعطافپذیری تن داده و خطوط قرمز پیشین خود را در سریالسازی کمی جابهجا کرده است؟
در مواجهه با این پدیده، بخشی از افکار عمومی و کارشناسان واکنشهای متفاوتی نشان دادهاند. گروهی بر این باورند که طرح چنین مسائلی در لفافه، امری کاملاً طبیعی و بخشی از ذات ساختارهای کمدی است.
از نگاه این طیف، زبان طنز همواره با خطوط قرمز بازی میکند و استفاده از این کنایهها نهتنها غیرطبیعی نیست، بلکه شاید تلاش برنامهسازان برای نزدیکتر کردن زبان تلویزیون به زبان روزمره جامعه باشد.
اما در نقطه مقابل، گروه دیگری از منتقدان و کارشناسان قرار دارند که با رویکردی منفی به این روند نگاه میکنند.
استدلال اصلی این گروه آن است که تلویزیون برخلاف سینما یا پلتفرمهای اینترنتی، یک رسانه کاملاً عمومی است. به اعتقاد آنها، از آنجا که مخاطب صداوسیما عموم مردم هستند و کودکان و نوجوانان نیز بدون هیچ ردهبندی سنی مشخصی پای این برنامهها مینشینند، ناظران پخش و سازندگان آثار باید با دقت و حساسیت بسیار بیشتری عمل کنند تا شوخیها با فضای خانواده ایرانی در تعارض قرار نگیرد.
در نهایت، پاسخ به این پرسش که آیا صداوسیما وارد دوران تازهای از تساهل در ممیزی شده است یا خیر، در هالهای از ابهام قرار دارد. هنوز مشخص نیست که این موقعیتهای خاص و کنایهآمیز، حاصل یک استراتژی جدیدِ رسانهای برای جذب مخاطب است یا صرفاً سلیقهی سازندگانی است که در این مقطع زمانی از فیلترهای نظارتی عبور کردهاند.
احتمالاً گذر زمان و بررسی تولیدات آینده تلویزیون، نمای روشنتری از این ماجرا ارائه خواهد داد.
انتهای پیام
