حسین باستانی، تحلیلگر بیبیسی در یادداشتی تلگرامی نوشت:
تلاش برای مرتبط کردن تمام اظهارات جنجالی دونالد ترامپ به سیاستهای راهبردی، گمراهکننده خواهد بود. هرچند مجموعهای از اظهارنظرهای او، حتما برای سردرگمکردن رقبا و دشمنانش بیان می شوند، ولی برای مجموعهای دیگر، به سختی ممکن است بتوان دلیلی جز «احساسات لحظهای» گویندهشان پیدا کرد.
این حقیقتی است که طیفی از حامیان سرسخت ترامپ در آمریکا، بهتازگی در ابعادی کمسابقه در مورد آن ابراز نگرانی میکنند. این ابرازنگرانیها، مثلا هفته پیش وقتی برجسته شدند که ترامپ در عرض دو روز، هم لازم دید اعلام کند از مرگ رئیس سابق اف بی آی «خوشحال است»، هم تهدید به «انهدام» نیروگاههای برق ایران را پیش کشید، و هم گفت که با «مرگ ایران» حالا حزب دموکرات «بزرگترین دشمن آمریکا» است.
حتی اگر برخی از این قبیل اظهارات مبتنی بر محاسبات سیاسی مشخص باشند، برخی دیگر آشکارا در دنیایی متفاوت سیر میکنند. به عنوان نمونه اظهارات او در مورد ایران، ممکن است نوعی جنگ روانی در تکمیل رویارویی نظامی جاری تلقی شوند. ولی آیا معرفی یکی از دو حزب بزرگ ایالات متحده به عنوان «بزرگترین دشمن آمریکا» هم نتیجه محاسبات حکومتی مشخصی بوده؟ آیا ابراز شادمانی از مرگ رئیس سابق اف بی آی -که از قضا همحزبی ترامپ نیز بود- ریشه در ضرورت سیاسی مهمی داشته است؟
به همین ترتیب، آیا میتوان فرض کرد که اظهارات دونالد ترامپ در مورد ولیعهد عربستان، متحد اصلی آمریکا در خلیج فارس، آن هم در میانه درگیری نظامی جاری در منطقه، ریشه در اولویت راهبردی اجتناب ناپذیری داشته؟ آیا بیان عباراتی از قبیل اینکه محمد بن سلمان «تصور نمیکرد باید […] من را ببوسد»، آن هم در حین تمجید از متحدان عرب آمریکا و مشخصا عربستان سعودی، مبتنی بر نظام فکری سازمان یافتهای است؟
قابل انکار نیست که اظهارات غیرمنتظره دونالد ترامپ در عرصه داخلی، برای بسیاری از آمریکاییهایی که از او حمایت میکنند جذابیت داشته و به پیروزی او در انتخابات گذشته کمک کرده است. همچنین، نمیتوان انکار کرد که رفتار غیرقابل پیشبینی او در عرصه بینالمللی، برایش دستاوردهای مشخصی را به همراه آورده -و ممکن است در آینده هم، به دستاوردهای جدیدی بینجامد.
ولی همه اینها، نافی نشانههای تشدید نوعی «وضعیت ذهنی ناپایدار» در دونالد ترامپ ۸۰ ساله نیستند. وضعیت خاصی که به واسطه آن، در «هر» زمان ممکن، احتمال انجام «هر» رفتار غافلگیرکنندهای وجود دارد؛ اعم از عملیات نظامی غیرمنتظره، معاملههای سیاسی غیرمنتظره، یا تغییر جهتهای شوکآور در پروندههای راهبردی -و از جمله در پرونده ایران.
انتهای پیام
ترامپ احمقس بیش نیست.