سیاست «اشتراک هستهای» ناتو که سازوکاری برای استقرار بیشتر تسلیحات هستهای آمریکا در خاک اروپا است، آیا به بازدارندگی بیشتر میانجامد یا دور زدن پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای«NPT» را تسهیل میکند؟
به گزارش انصاف نیوز به نقل از راشاتودی، در حالی که غرب خود را مدافع اصلی نظام منع گسترش سلاحهای هستهای معرفی میکند، منتقدان میگویند طرح «اشتراک هستهای» ناتو پرسشهای جدی درباره پایبندی کشورهای غربی به روح پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) ایجاد کرده است.
بر اساس این طرح، بمبهای هستهای آمریکا در چند کشور اروپایی عضو ناتو مستقر میشوند و نیروهای هوایی این کشورها برای حمل و استفاده احتمالی از آنها آموزش میبینند. اگرچه کنترل نهایی این تسلیحات در اختیار واشنگتن باقی میماند، منتقدان معتقدند چنین ترتیباتی عملاً مرز میان کشورهای هستهای و غیرهستهای را کمرنگ کرده و با فلسفه اصلی پیمان منع گسترش در تضاد است.
این بحث همزمان با مطرح شدن ایده گسترش «اشتراک هستهای» در اروپا اهمیت بیشتری یافته است. برخی کشورهای اروپایی خواهان مشارکت بیشتر در این سازوکار هستند؛ آن هم در شرایطی که آمریکا بهطور فزاینده بر انتقال منابع نظامی خود به آسیا و مهار چین تمرکز کرده و احتمال کاهش حضور متعارف نظامیاش در اروپا مطرح شده است.
منتقدان این رویکرد هشدار میدهند که استقرار بیشتر تسلیحات هستهای آمریکا در خاک اروپا، امنیت قاره را افزایش نمیدهد بلکه کشورهای اروپایی را به اهداف مستقیم در هرگونه رویارویی هستهای احتمالی با روسیه تبدیل میکند. از نگاه آنها، جنگ اوکراین نشان داده است که گسترش زیرساختهای نظامی ناتو در نزدیکی مرزهای روسیه میتواند به تشدید رقابتهای امنیتی و افزایش خطر رویارویی منجر شود.
این دیدگاه همچنین بر این باور است که واشنگتن میکوشد با کاهش بخشی از تعهدات نظامی متعارف خود در اروپا، مسئولیت بیشتری را به متحدان اروپایی واگذار کند؛ در حالی که نقش آنها در راهبرد بازدارندگی هستهای آمریکا حفظ یا حتی تقویت میشود. در چنین شرایطی، برخی تحلیلگران اروپایی این پرسش را مطرح میکنند که آیا افزایش وابستگی امنیتی به آمریکا واقعاً به نفع اروپا است یا این قاره را بیش از پیش در رقابتهای قدرتهای بزرگ گرفتار خواهد کرد.
در نهایت، منتقدان سیاست «اشتراک هستهای» معتقدند اروپا به جای گسترش نقش خود در ساختار بازدارندگی هستهای آمریکا، باید به دنبال معماری امنیتی مستقلی باشد که بتواند روابط متوازنتری با قدرتهای جهانی از جمله روسیه و چین برقرار کند. هرچند این دیدگاه در میان دولتهای اروپایی طرفداران محدودی دارد، اما با تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی، بحث درباره آینده امنیت اروپا و نقش آمریکا در آن بیش از گذشته به موضوعی مناقشهبرانگیز تبدیل شده است.
انتهای پیام
