گونه‌شناسی مدیران | حسین انتظامی

حسین انتظامی، معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت فرهنگ و ارشاد در یادداشتی تلگرامی نوشت:

مدیران در یک تقسیم‌بندی به چهار گروه سنتی، مدیر پروژه، استراتژیست و مسئله‌حل‌کن تقسیم می‌شوند. اکثریت قریب به‌ اتفاق مدیران در بخش‌ دولتی و عمومی کشورمان را گروه اول شامل می‌شود. تحول‌ها، آبادانی‌ها، تغییر ریل‌ها و تکامل‌ها در سایه سه گروه بعدی رخ می‌دهد که می‌توان همگی را در یک دسته کلی «تحول‌گرا» صورت‌بندی کرد. مشخصات بالینی این دو دسته (سنتی و تحول‌گرا) چیست؟ اگر آنها فهرست شود به‌راحتی متوجه می‌شویم در گروه الف قرار داریم یا گروه ب.

۱ـ الف‌ها اسیر رویّه‌اند اما ب‌ها رویه را فی‌نفسه مقدس نمی‌شمارند. اگر علت مُبقیه داشت ادامه می‌دهندش و اگر نداشت، خلاص! تازه، رویه‌هایی را هم که نگه می‌دارند در صدد روزآمدی آن برمی‌آیند.
۲- برای الف‌ها نامه‌بازی فی‌نفسه موضوعیت دارد. نگاه‌شان به «دریافت نامه و ارسال پاسخ» یا «ارسال نامه و پیگیری دریافت پاسخ» شبیه شطرنج‌بازان است که مهره خود را حرکت می‌دهند و بلافاصله ساعت رقیب را فعال می‌کنند. مهم این است که توپ در زمین‌شان نباشد! گمان می‌کنند «نامه= کار» اما ب‌ها برای نامه، اصالت قائل نیستند و ضرورتی نمی‌بینند که هر نامه را ارجاع یا پاسخ دهند. معتقدند کاغذ خردکن را برای همین مواقع ساخته‌اند!
۳ـ الف‌ها به جلسه و ارسال و دریافت دعوتنامه و کاغذبازی‌های رایج علاقه‌ای وافر دارند.
۴- الف‌ها را زیر دستان اداره می‌کنند. ب‌ها چنین اجازه‌ای نمی‌دهند. موضوع کارشناس‌محوری و اخلاق‌مداری بحثی دیگر است. اینجا صحبت اداره شدن است.
۵ـ برای الف‌ها تشریفات خیلی مهم است. گمان می‌کنند جایگاه‌شان با تشریفات، معنا می‌یابد و تشریفات از لوازم مدیریت است. به پس‌رو و پیش‌رو و کیف‌کش و پاویون و هیئت همراه و استقبال و … اهمیت می‌دهند و اگر کسی تخطی کند حالش را می‌گیرند.
۶-هر دو جاه‌طلب‌‌اند اما جنس جاه‌طلبی‌شان فرق می‌کند. الف‌ها صندلی را دوست دارند؛ ب‌ها نتیجه کار یا تحسین دیگران یا قضاوت تاریخ را.
۷ـ الف‌ها زیاد خاطره می‌گویند؛ ب‌ها وقت را هدر نمی‌دهند.
۸- الف‌ها پرحوصله‌ترند؛ ب‌ها بی‌قرارتر.
۹-الف‌ها معمولاً خوش‌بَزم‌ترند؛ ب‌ها بعضاً تلخ‌اند و کم‌تحمل و شاید نچسب.
۱۰-الف‌ها گِرد صحبت می‌کنند؛ ب‌ها صریح.

رده الف و ب به سطح، بستگی ندارد. چه بسا کسی وزیر و حتی رئیس قوه بوده ولی الِفی باشد و چه بسا یک رئیس اداره، ب باشد. البته طبیعی است امکان بالندگی ب‌هایی که در رده‌های پایین‌اند خیلی سخت است چون معمولا رؤسایی از جنس الف دارند که این متفاوت بودن را ضد ارزش می‌شمارند.
بقیه تفاوت‌ها را روزهای آتی خواهیم گفت.

گونه‌شناسی مدیران

در ادامه یادداشت قبلی در بیان تفاوت‌های مدیران سنتی و تحول‌گرا موارد زیر هم قابل توجه است:

۱- الف‌ها به حضور در صف اول رویدادها علاقه‌ای وافر دارند. حضور به دلیل الزام پروتکلی، یک چیز است، خودْ دعوتی یا پیگیری برای حضور، چیزی دیگر! آنها می‌دانند دیده‌شدن‌ها و لابی و بعضاً زد و بند در همین مجامع و رویدادهای ظاهرا غیر رسمی چه نقش بی‌بدیلی در هدف‌گذاری‌ها بازی می‌کند.
۲- الف‌ها عشق دوربین‌اند. طبعا وسواس خاصی روی خبر و عکس خود هم دارند. روابط‌ عمومی‌های این گروه هم رگ خواب را یافته‌اند. ب‌ها معمولا به این چیزها وقعی نمی‌گذارند چون چیزهایی دیگر در اولویت‌شان است.
۳- برای الف‌ها به قول خودشان «تعامل» با نمایندگان مجلس خیلی اهمیت دارد. حق دارند چون افق‌های آینده را می‌بینند. ضمن آن‌که می‌دانند تخریب‌گری احتمالی یک نماینده مجلس چقدر پرهزینه است و باید پیشگیری کرد.
۴- الف‌ها معتقدند یک دشمن هم زیاد است؛ ب‌ها بعضاً دشمن‌تراش‌اند.
۵- نگاه الف‌ها به قوانین و مقررات، چون وحی است و در پی تشکیک یا روز آمدی آنها نیستند. به کلاف‌های سردرگم تن می‌دهند و با تقدیس آنها راه‌های برون‌رفت را بر خود و دیگران می‌بندند.
۶- الف‌ها هنوز روی صندلی، جا خوش نکرده‌اند به فکر صندلی و پله بعدی‌اند اما ب‌های این دیار معمولاً جوانمرگ می‌شوند.
۷- الف‌ها به دید و بازدید اهمیت می‌دهند و از این‌رو دوستان زیادی از جنس خود دارند. به همین دلیل، صبحانه و ناهارها را یا میزبان‌اند یا مهمان. منابع عمومی برای همین مواقع است دیگر.
۸- مدیریت البته مواهب دارد. سفره و امکانات خاص برای همه مدیران، فراهم است: تشریفات، اقامتگاه‌ها، تحویل گرفته شدن‌ها، تورهای رایگان در ساعات آزاد ِسفرهای مأموریتی و … اما فقط مدیران الف‌اند که بخوبی و به‌کمال از این مواهب استفاده می‌کنند. مدیران ب معمولا فرصت این خوشگذرانی‌های مشروع را ندارند و عملا ناکام می‌روند.
۹- الف‌ها سفر تیار می‌کنند؛ مخصوصا از جنس خارجی‌اش. تقریبا محال است سفری را که با جلسه مجازی یا اعزام رده‌های پایین قابل انجام باشد قضا کنند. تازه این برای سفرهای ضروری است؛ استاد منطق‌تراشی برای جور کردن سفرهای زاید‌ هم هستند.
۱۰- هر مدیری گمان می‌کند در دوره او اتفاقات مهمی رخ داده است. به انبوه آلبوم‌ها و گزارش‌کار‌ها و رنگین‌نامه‌ها با کاغذ و بلکه مقوای گلاسه که بنگرید بیشتر به این نکته واقف می‌شوید. اما ویژگی متفاوت ب‌ها این است که بین قبل و بعد حضور آنان تفاوتی جدی و چشمگیر محسوس است. به همین جهت عبارت حسرت‌آلود «دوره فلانی» را به‌کرات از ذینفعان مشترک و کارکنان آن دستگاه می‌شنویم.

باز هم از تفاوت‌های این دو تیره خواهیم گفت.

انتهای پیام

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *