کانال تلگرام ترجمان نوشت:
گاردین، فیبی گرینوود — من بیش از ده سال خبرنگار جنگ بودهام. با گذشتِ زمان، هر فاجعۀ جدید برایم شبیه به همان فاجعۀ قبلی بود: صحنۀ دردناک و تکراری از ساختمانهای ویرانشده و اجساد که چند عکاس آن را دوره کردهاند. خبرنگارانی مثل من میتوانستند از کانون خون و وحشت فاصله بگیرند، اما عکاسان ناچار بودند تا جای ممکن به صحنه نزدیک شوند تا بتوانند عکسی «تمیز و بینقص» بگیرند.
وقتی از آنها میپرسیدم چطور میتوانند روزهایشان را با تماشای رنج دیگران سپری کنند اکثرشان یک پاسخ مشترک داشتند: لنزِ دوربین برایشان مثل یک سپر یا یک محافظ عمل میکرد. آنها در واقع به آن کودکِ در حال مرگ خیره نمیشدند، بلکه داشتند به «تصویر» او نگاه میکردند.
دان مککالین، یکی از اسطورههای عکاسیِ جنگ، بهخوبی از خطرات ناشی از این «فاصلهگرفتن از واقعیت» آگاه بود. سال ۱۹۸۳ میگفت «کار من کار یک عکاس نیست، بلکه کار یک انسان است. تلاش میکنم آنچه را ثبت میکنم، نه با نگاه یک عکاس، بلکه با نگاه یک انسانِ معمولی تعدیل کنم و بدینطریق ارتباطم را با واقعیت حفظ کنم». اما حالا اوضاع فرق کرده؛ همۀ ما وابسته به دستگاهی هستیم که واقعیت را از پس دوربینها به ما نشان میدهد.
البته این دوربینها همیشه به سمتِ بیرون نشانه نرفتهاند. صنایع چند میلیارد دلاری بر پایۀ عکسبرداریِ مردم از خودشان بنا شدهاند. و اکنون، خطر این عصر خودشیفتگی، از ابعاد روانشناختی فراتر رفته است؛ اوایلِ همین ماه، پنج نوجوان در یک بزرگراه در ایرلند، درحالیکه در جهت مخالف رانندگی میکردند تصادف مرگباری کردند. آنها در حالِ اجرای ترندی بودند که در آن جوانان از رانندگی بیپروای خود فیلم میگیرند و پلیس را تحریک میکنند تا به دنبال آنها بیفتد.
مری ایکن، روانشناس سایبری قانونی، این وضعیت را «رفتارِ ترکیبی» مینامد: فیلمبرداری و زندگی بهطور همزمان؛ یک پا در دنیای واقعی و یک پا در فضای مجازی. درحالیکه خودرو با سرعت جنونآمیزی پیش میرود، بخشی از ذهن راننده درگیر فیلمبرداری و گرفتن لایک است. این دوگانگی در رفتار فقط به رانندگی در بزرگراه محدود نمیشود؛ بلکه حاکی از بحران جدیتری در شیوۀ مواجهۀ ما با واقعیت است.
گوشیهایمان بلافاصله پس از دیدن ریلز اینفلوئنسرهایی که با لذت «بهترین پاستای عمرشان» را میخورند، تصاویری از اعدام، خشونت، و کودکان تکهتکهشده یا در حال مرگ را جلوی چشمانمان میآورند. ما به این دوربینها و صفحهنمایشها عادت کردهایم، چراکه آنها این توانایی جادویی را دارند که بسیاری از وقایع ترسناک، دردناک، یا حتی بسیار زیبا را به چیزی تبدیل کنند که بتوانیم آن را قاب بگیریم، ویرایش کنیم، کپشن بزنیم و به اشتراک بگذاریم.
قطعاً منظور متوقفکردن ثبت وقایع نیست؛ در غزه، روزنامهنگاران فلسطینی سندی حیاتی از جنگی را به نمایش میگذارند که خبرنگارانِ خارجی عمدتاً از ورود به آن منع شدهاند. اما باید به یاد داشته باشیم که تنها راه نجات از فاصلهگرفتن از واقعیت این است که سعی کنیم انسان باقی بمانیم؛ به یاد داشته باشیم که پس از انتشار یک تصویرْ تازه کار ما شروع میشود: باید با آن واقعیتِ تلخ روبهرو شویم و به آن بیندیشیم.
آنچه خواندید برگرفته از مطلب «Sunsets, disasters, dinners: we now record them all with our phones. But what is that doing to our souls?» نوشتۀ فیبی گرینوود است که در تاریخ ۲۹ اوت ۲۰۲۶ در گاردین منتشر شده است.
انتهای پیام
