نهمین نشست مفاهمه دانشگاه علوم پزشکی یاسوج با موضوع خشونت در مراکز درمانی با حضور استادان دانشگاه و مسئولان برگزار شد. در این نشست، عضو هیئت علمی گروه روانشناسی دانشگاه یاسوج، با تشریح ابعاد مختلف خشونت در محیطهای درمانی، بر ضرورت آموزش مستمر مهارتهای زندگی، تقویت سلامت روان کارکنان و ایجاد سازوکارهای پیشگیرانه برای کاهش خشونت تأکید کرد.
به گزارش سایت بویرنیوز، در این نشست، سحر جهانبخش، با تشریح ابعاد مختلف خشونت در محیطهای درمانی، بر ضرورت آموزش مستمر مهارتهای زندگی، تقویت سلامت روان کارکنان و ایجاد سازوکارهای پیشگیرانه برای کاهش خشونت تأکید کرد.
وی با بیان اینکه خشونت تنها به درگیری فیزیکی محدود نمیشود، اظهار کرد: از نگاه روانشناسی سازمانی، خشونت سه شکل اصلی دارد؛ خشونت فیزیکی، خشونت کلامی و عاطفی و خشونت روانی ـ سازمانی. در حالی که خشونت فیزیکی بیشترین بازتاب رسانهای را دارد، خشونتهای کلامی و روانی فراوانتر و ماندگارتر هستند و آثار عمیقی بر سلامت روان کارکنان برجای میگذارند.
استاد روانشناسی دانشگاه یاسوج، ناکامی، فشارهای کاری، کمبود منابع، نبود حمایت سازمانی و انتظارات غیرواقعبینانه را از مهمترین عوامل بروز رفتارهای پرخاشگرانه دانست و افزود: اگر افراد راهکارهای سالم برای مدیریت استرس و هیجان را نیاموزند، این فشارها میتواند به خشونت منجر شود.
وی با اشاره به پدیده «سکوت سازمانی» تصریح کرد: در سازمانهایی که کارکنان تصور میکنند گزارش خشونت بیفایده است یا برای آنان پیامد منفی دارد، میزان خشونت افزایش مییابد؛ بنابراین ایجاد سازوکارهای امن برای گزارش موارد خشونت، یک ضرورت مدیریتی است.
جهانبخش همچنین به «اثر تماشاگر» در روانشناسی اجتماعی اشاره کرد و گفت: در بسیاری از مواقع افراد حاضر در صحنه خشونت، به امید اینکه شخص دیگری وارد عمل شود، از مداخله خودداری میکنند؛ موضوعی که ضرورت آموزش نحوه مداخله صحیح در شرایط بحرانی را دوچندان میکند.
وی با اشاره به پیامدهای خشونت در محیطهای درمانی گفت: خشونت تنها به فرد آسیبدیده محدود نمیشود، بلکه کیفیت خدمات درمانی، سلامت روان کارکنان، اعتماد عمومی، بهرهوری سازمان و حتی ایمنی بیماران را نیز تحت تأثیر قرار میدهد و به همین دلیل باید آن را یک مسئله سازمانی دانست، نه صرفاً یک رفتار فردی.
استاد روانشناسی دانشگاه یاسوج، فرسودگی شغلی را یکی از مهمترین چالشهای کادر درمان دانست و افزود: کارکنانی که به طور مداوم در معرض فشار، استرس و خشونت قرار دارند، بیشتر دچار فرسودگی شغلی، کاهش انگیزه، افزایش خطاهای انسانی و افت بهرهوری میشوند؛ از این رو سلامت روان کارکنان باید به صورت مستمر پایش شود.
وی با انتقاد از مقطعی بودن آموزشهای مهارتهای زندگی در برخی دستگاهها گفت: یکی از مشکلات اساسی، اجرای آموزشهای صوری و کوتاهمدت است. آموزش کنترل خشم، مدیریت استرس، حل تعارض، جرأتمندی و تنظیم هیجان باید به صورت مستمر، تخصصی و برای همه گروههای سنی و شغلی ارائه شود.
جهانبخش با استناد به توصیههای سازمان جهانی بهداشت خاطرنشان کرد: مهارتهای زندگی مختص گروه یا حرفه خاصی نیست و همه افراد، فارغ از سطح تحصیلات و جایگاه شغلی، برای مدیریت روابط، هیجانها و تعارضها به این آموزشها نیاز دارند.
وی تأکید کرد: خشونت، ویژگی ذاتی مردم این استان نیست، بلکه بخش مهمی از آن به ضعف آموزش مهارتهای زندگی بازمیگردد. اگر این آموزشها از خانواده، مدرسه، دانشگاه و محیطهای کاری به شکل اصولی و مستمر دنبال شود، بسیاری از رفتارهای پرخاشگرانه قابل پیشگیری خواهد بود.
استاد روانشناسی دانشگاه یاسوج در بخش دیگری از سخنان خود به خشونت همراهان بیماران پرداخت و اظهار داشت: همراه بیمار معمولاً در شرایط اضطراب، نگرانی و فشار روانی قرار دارد و اگر احساس کند صدایش شنیده نمیشود یا اطلاعات کافی دریافت نمیکند، احتمال بروز رفتارهای خشونتآمیز افزایش مییابد.
وی با تأکید بر اینکه هدف از بررسی رفتار همراهان بیماران، توجیه خشونت نیست، افزود: شناخت ریشههای روانشناختی این رفتارها میتواند به پیشگیری از وقوع آنها کمک کند. خانوادههایی که در شرایط سوگ قرار دارند، به طور طبیعی در جستوجوی علت و مقصر هستند و هرگونه اظهار نظر غیرتخصصی، گمانهزنی یا انتقال اطلاعات ناقص از سوی کارکنان خارج از تیم درمان، میتواند احساس خشم، بیاعتمادی و تنش را تشدید کند.
جهانبخش خاطرنشان کرد: اطلاعرسانی درباره روند درمان باید صرفاً از سوی پزشک معالج یا مسئول تیم درمان انجام شود و سایر کارکنان از بیان حدس و گمان یا اظهار نظر خارج از حوزه مسئولیت خود پرهیز کنند؛ زیرا از نگاه همراهان بیمار، هر فردی که در محیط درمان حضور دارد، مرجع قابل اعتماد تلقی میشود.
وی همچنین بر ضرورت آموزش مدیران و کارکنان برای مواجهه با موقعیتهای پرتنش تأکید کرد و گفت: ایجاد نظام گزارشدهی ایمن، آموزش نحوه مداخله صحیح همکاران هنگام وقوع خشونت و استقرار نظام پایش سلامت روان و فرسودگی شغلی،از مهمترین راهکارهای پیشگیری از خشونت در مراکز درمانی است.
استاد روانشناسی دانشگاه یاسوج در پایان پیشنهاد کرد نظام پایش خشونت و سلامت روان کارکنان در مراکز درمانی ایجاد شود تا با شناسایی زودهنگام نشانههای فرسودگی شغلی، احساس بیعدالتی و فشارهای روانی، از بروز رفتارهای خشونتآمیز پیشگیری شود.
وی تأکید کرد: خشونت در محیطهای درمانی تنها یک رفتار نامناسب نیست، بلکه تهدیدی برای سلامت روان کارکنان، کیفیت خدمات، اعتماد عمومی و کارآمدی نظام سلامت به شمار میرود و کاهش آن نیازمند آموزش، حمایت سازمانی و همکاری همه بخشهای جامعه است.
انتهای پیام
