اولویت نخست کشور چیست؟ | احسان هوشمند

احسان هوشمند، نویسنده و پژوهشگر در یادداشتی که در اختیار انصاف نیوز قرار داده است، نوشت:

تعدادی از روحانیون در خطبه های نماز جمعه در باره روند مذاکرات مستقیم و غیر مستیقم میان ایران و امریکا ابراز نارضایتی کرده و به شدت به ادامه مذاکرات تاختند.این نخستین باری نیست که چنین افرادی با استفاده از تریبون های در اختیار علیه روندهای جاری دیپلماتیک به ابراز نظر و موضع و حمله می پردازند.

همزمان برخی از حاضران در تجمعات خیابانی شبانه نیز علیه مذاکرات موضع گیری منفی کرده و به مذاکره کنندگان حمله کردند. این در حالی است که  در این روزها روند فعالیت های دیپلماتیک با موانع سختی دست به گریبان است و نشانه های امید بخشی از پیشرفت در مذاکرات میان ایران و امریکا در دست نیست. هر چند مشخص نیست که موانع پیش روی پیشرفت مذاکرات دقیقا شامل چه مواردی است؟ آیا سرنوشت اورانیوم غنی شده شصت درصدی و درخواست امریکا برای انتقال آن به خارج از کشور چالش اصلی مذاکراتی است یا اینکه موارد دیگری چون رفع محاصره دریایی ایران یا باز شدن تردد کشتی های تجاری و نفتی محل مناقشه است؟ یا دیگر موضوعات؟ 

۱. دیری است که گروهی از شخصیت های سیاسی و عناصر مخالف هر نوع تعامل دیپلماتیک و روندهای سیاسی برای حل و فصل مسائل میان ایران و امریکا هستند بی آنکه این گروه به روشنی بتوانند راهکار بی هزینه یا کم هزینه ها جانشین خود را برای جایگزینی مذاکرات اعلام کنند. در سال های گذشته این عناصر امکان وقوع جنگ و درگیری میان ایران و امریکا را جدی نمی دانستند و البته با هرنوع مذاکره و مصالحه ای مخالف بودند.

در آن شرایط روز به روز بر دامنه تحریم های کشور افزوده شد و تحریم گذشته از نتایج فساد انگیز خود عرصه را برای فعالیت های اقتصادی تنگ و تنگ‌تر کرده و بدین ترتیب تورم و گرانی و رکود و به دنبال آن گسترش بیکاری به ویژه بیکاری افراد تحصیل کرده رشد قابل توجهی پیدا کرده و مهاجرت نیروهای تحصیل کرده به خارج از کشور و گسترش دلالی و باند بازی به بهانه دور زدن تحریم ها  و کاهش تولید ناخالص داخلی به واقعیت اقتصادی و اجتماعی کشور مبدل شد.

اگر هزینه های استمرار تحریم ها بر کشور به صورت دقیقی بررسی شود احتمالا هزینه های تحمیل شده به کشور ناشی از تحریم ها کمتر از هزینه های یک جنگ تمام عیار نباشد. اما این وضعیت موجب نشد تا این جریان به صورت واقع بینانه به چالش های پیش روی کشور بپردازد و برای رفع این چالش های به ابتکار عملی دست زند تا بلکه سایه جنگ و تحریم از کشور دور شود.

در روزهای اخیر نیز گروهی از این عناصر با استفاده از تریبون ها و فرصت هایی که در دست دارند بر فشار خود افزوده و به این ترتیب سعی دارند تا کشور را در این شرایط بلاتکلیف نه جنگ نه صلح نگه دارند بی آنکه دقت و تأملی در پیامدهای چنین وضعیتی در عرصه های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی داشته باشند.

استمرار این وضعیت گذشته از آنکه تاب آوری اجتماعی را به شدت تحت تأثیر قرار می دهد بلکه موجب شدت گرفتن مشکلات و چالش های موجود شده و عرصه را برای زندگی روزمره ایرانیان با دشواری روبرو می سازد.

در عرصه بین المللی هم استمرار این وضعیت به ویژه محدودیت عرضه نفت خلیج فارس در نهایت ممکن است موجب شود تا گروهی از دیگر کشورهای خلیج فارس به امریکا نزدیک شوند و به همراهی نظامی با امریکا روی آورند. در این شرایط این عناصر باید مشخص کنند روش و راهبرد جانشین آنان برای گذر از شرایط موجود چیست؟ و اگر روش های آنان موجب تحمیل هزینه های سنگین بر کشور شد توضیح دهند که چگونه در پی بر عهده گرفتن مسئولیت خود برای جبران این هزینه ها خواهند بود؟ آیا این جریان چنین تصور می کند که باید با جنگ و درگیری نظامی به مصاف امریکا رفت؟ یا اینکه راه و راهبرد دیگری برای عبور کشور از این شرایط پیچیده پیشنهاد می کند؟ 

۲. افزون بر این عناصر دیگر جریان های سیاسی کشور به ویژه بخشی که مسئولیت اداره کشور را بر عهده دارد موظف است به صورت دائمی رصد وضعیت کشور را ادامه دهد تا با اطلاع دقیق از توان و ظرفیت ها داخلی و نیز مسائل و محدودیت ها و به ویژه چالش های روزافزون اقتصادی و اجتماعی برای عبور از این شرایط راهبرد واقع بینانه و متناسبی ارائه دهد. وضعیت نه صلح نه جنگ نمی تواند برای دوره ای طولانی استمرار داشته باشد چرا که استمرار این شرایط موجب می شود تا هزینه های تحمیل شده بر کشور روز به روز تشدید شده و به این ترتیب زندگی روزمره شهروندان ایرانی با مسائل روبرو شود.

حضور مسئولان تیم مذاکرات هسته ای در محافل رسانه ای و گفتگو با ایرانیان و ارائه گزارشی از روند مذاکرات و آگاهی بخشی عمومی در این باره نخستین اقدامی است که می بایست مورد توجه قرار گیرد.

به میزانی که افکار عمومی از روند مذاکرات بی اطلاع باشند زمینه برای رشد شایعات و اثرات منفی آن بر فعل و انفعالات اقتصادی و اجتماعی بیشتر می شود.

همچنین مسئولین اجرایی کشور باید بیش از گذشته با افکار عمومی سخن گویند و گزارشی از روند برنامه ها و تصمیمات دولتی برای کاهش فشار اقتصادی به بازار تولید و تجارت و خدمات ارئه دهند.

بنا بر گزارش های موجود شماری از شرکت ها و موسسات اقتصادی در حال تعدیل نیروی کار و نیروی انسانی هستند استمرار این وضعیت هم بر چالش های کشور اضافه می کند. برنامه بخش اجرایی برای مدیریت این چالش ها چیست؟

انتهای پیام