مهرداد خدیر، نویسنده و روزنامهنگار، با اشاره به سخنان چندی قبل رئیسجمهور دربارهی لزوم بیان صریح واقعیتها توسط رسانهها گفت: مخاطب اصلی این سخنان، بیش از هر رسانهای، صداوسیما است. رئیسجمهور میخواهد بگوید اگر رسانه ملی بر انتظارات جنگجویانه و شعارهای حداکثری دامن میزند، باید تبعات اقتصادی و معیشتی چنین رویکردی را نیز برای مردم توضیح دهد.
آقای خدیر در گفتوگویی با انصاف نیوز درباره تأکید رئیسجمهور بر اینکه رسانهها باید علاوه بر بیان دستاوردها، واقعیتها و دشواریهای پیشروی کشور را نیز برای افکار عمومی تبیین کنند، گفت: پیش از هر چیز باید روشن شود منظور رئیسجمهور از رسانهها کدام رسانههاست؛ رسانههای رسمی، رسانههای مستقل یا رسانههای منتقد. به باور من، این سخن بیشتر خطاب به کسانی بود که بر طبل انتظارات غیرواقعبینانه میکوبند و فضای جامعه را از واقعیتهای موجود دور میکنند.
او گفت: دولت با واقعیتهای اجرایی، اعداد، ارقام و محدودیتها سروکار دارد و طبیعی است که وقتی افراد وارد مسئولیت اجرایی میشوند، نگاهشان نسبت به دوران شعار دادن تغییر کند. حتی کسانی که پیشتر مواضع تندتری داشتند، پس از ورود به عرصه اجرا با محدودیتهای واقعی کشور آشنا میشوند. از همین رو، رئیسجمهور تلاش دارد جامعه نیز این محدودیتها را بشناسد و بداند نمیتوان همزمان همه مطالبات را بدون توجه به امکانات و شرایط کشور محقق کرد.
خدیر ادامه داد: برداشت من این است که مخاطب اصلی این سخنان، بیش از هر رسانهای، صداوسیما است. در ذهن بسیاری از مسئولان، وقتی از رسانه سخن گفته میشود، همچنان نگاه اصلی به صداوسیماست. رئیسجمهور میخواهد بگوید اگر رسانه ملی بر انتظارات جنگجویانه و شعارهای حداکثری دامن میزند، باید تبعات اقتصادی و معیشتی چنین رویکردی را نیز برای مردم توضیح دهد. اگر همه امکانات کشور قرار است صرف یک مسیر شود، طبیعی است که در سایر حوزهها محدودیت ایجاد خواهد شد.
او با انتقاد از وضعیت موجود گفت: مشکل اینجاست که صداوسیما خود را تافتهای جدا بافته میداند و گویی خود را مشمول هیچیک از این توصیهها نمیبیند، در حالی که فشارها عمدتاً متوجه رسانههای مستقل است.
این روزنامهنگار در پاسخ به این پرسش که در شرایط فشار رسانههای خارجی و محدودیت رسانههای داخلی چه باید کرد، گفت: زمانی که مسئولیت روزنامهای را بر عهده داشتم، سیاست ما ارائه «روایت سوم» بود؛ نه آنچه صداوسیما به عنوان تبلیغ و پروپاگاندا دنبال میکند و نه آنچه رسانههای برانداز مانند ایران اینترنشنال روایت میکنند. امروز کشور بیش از هر زمان دیگری به همین روایت سوم نیاز دارد.
او گفت: مشکل برخی دستورالعملها، هرچند از سر خیرخواهی صادر شوند، این است که مخاطب را ناخواسته به سمت رسانههای فارسیزبان خارج از کشور سوق میدهند. انسان تشنه منتظر نمیماند تا حتماً آب گوارا به دستش برسد؛ اگر تشنگی شدت بگیرد، حتی از آب آلوده هم استفاده میکند. مخاطب نیز اگر پاسخ پرسشهایش را از رسانه داخلی نگیرد، ناگزیر به رسانههای دیگر مراجعه خواهد کرد.
خدیر ادامه داد: مردم پیش از هر چیز دنبال خبر هستند. وقتی حادثهای رخ میدهد یا حملهای صورت میگیرد، اولین پرسش مردم این نیست که تحلیل شما چیست؛ بلکه میپرسند چه خبر؟ اگر رسانه داخلی نتواند این نیاز اولیه را پاسخ دهد، مخاطب سراغ رسانه دیگری میرود و آن رسانه علاوه بر خبر، تحلیل، جهتگیری و القائات خود را نیز به او منتقل میکند؛ اتفاقی که در نهایت به افزایش فشار روانی جامعه منجر میشود.
او در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت رسانههای داخلی گفت: باید به رسانههای مستقل و روزنامهنگاران حرفهای اعتماد کرد. چرا روزنامهنگاران شناختهشده و باسابقه باید به حاشیه رانده شوند و امکان تولید جریان رسانهای نداشته باشند؟ چرا نباید اجازه داد مردم برای اطلاع از واقعیتها به رسانههای داخلی مراجعه کنند؟
خدیر با اشاره به شرایط دشوار فعالیت رسانههای مستقل گفت: رسانههای دیجیتال و الکترونیک نیز با محدودیتها و فشارهای مختلف مواجهاند، در حالی که روزنامهنگاران داخلی با حداقل دستمزد و در سختترین شرایط مشغول اطلاعرسانی هستند و شایسته اعتماد بیشتریاند.
او با اشاره به اظهارات اخیر رئیسجمهور درباره صداوسیما گفت: رسانه باید صدای مردم را به حاکمیت برساند، صدای مردم را به مردم منتقل کند و مردم نیز صدای خود را از رسانه بشنوند؛ اما اکنون عمدتاً شاهد انتقال صدایی یکسویه از یک مرکز قدرت به جامعه هستیم؛ صدایی که شاید برای بخشی از مخاطبان جذاب باشد، اما برای بخش بزرگی از جامعه اقناعکننده نیست.
خدیر در پایان تأکید کرد: شرایط رسانهای امروز با دهههای گذشته تفاوت کرده است.دیگر انحصار گذشته وجود ندارد و اگر به روزنامهنگاران مستقل، رسانههای حرفهای و تولیدکنندگان محتوای داخلی اعتماد شود، هم کیفیت اطلاعرسانی افزایش مییابد و هم نگرانیها درباره تأثیر شبکههای اجتماعی و رسانههای خارجی کاهش پیدا میکند. به جای صدور باید و نباید برای رسانههای مستقل، باید زمینه فعالیت آزادانهتر آنان را فراهم کرد و اجازه داد روزنامهنگاران معتبر داخلی روایت خود را از واقعیتهای جامعه ارائه کنند.
انتهای پیام
