در دفاع از «آزاد» | احسان هوشمند

احسان هوشمند، نویسنده و پژوهشگر، در گفت‌وگو با انصاف نیوز گفت: رسانه‌ی آزاد در سال‌های گذشته با فراهم کردن امکان گفت‌وگو و مناظره میان کارشناسان، استادان، پژوهشگران و اندیشمندان، به یکی از فرصت‌های مهم برای افزایش آگاهی عمومی و تقویت فرهنگ گفت‌وگو در کشور تبدیل شده بود و محدود کردن چنین رسانه‌هایی می‌تواند به تضعیف مرجعیت رسانه‌های داخلی و سوق دادن مخاطبان و کارشناسان به سمت رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور منجر شود.

هوشمند با اشاره به شکل‌گیری رسانه آزاد در فضای مجازی گفت: این رسانه طی سال‌های فعالیت خود، ده‌ها و صدها کارشناس و صاحب‌نظر را در قالب گفت‌وگوهای یک‌نفره و مناظره‌های دو یا چندنفره گرد هم آورده و بیش از ۳۰۰ برنامه تولید کرده است.

او گفت: در شرایطی که رادیو و تلویزیون رسمی کشور توجه کافی به ضرورت برگزاری چنین گفت‌وگوهایی نداشته، رسانه آزاد توانسته فضایی برای طرح دیدگاه‌های متفاوت فراهم کند؛ فضایی که در آن کارشناسان بتوانند درباره مسائل مبتلابه جامعه سخن بگویند و با کمترین میزان اعمال سلیقه و سانسور، دیدگاه‌های خود را مطرح کنند.

او گفت: همین رویکرد باعث شد این رسانه با استقبال قابل توجه مخاطبان در داخل و خارج کشور مواجه شود. برخی برنامه‌های رسانه آزاد ده‌ها هزار و گاه صدها هزار بیننده داشته‌اند و مجموع مخاطبان ماهانه آن میانگین به حدود دو میلیون نفر می‌رسیده است.

این پژوهشگر ادامه داد اهمیت چنین رسانه‌ای تنها در تعداد مخاطبان آن خلاصه نمی‌شد، بلکه این مجموعه توانسته بود بخشی از مرجعیت رسانه‌ای داخل کشور را به خود اختصاص دهد و تصویری متفاوت از ظرفیت کارشناسی ایران ارائه کند.

هوشمند گفت: مخاطب را بیش از پیش امیدوار کرده بود که در داخل کشور کارشناسان، محققان، استادان و متخصصین زیادی در حوزه‌های مختلف هستند که می‌توانند به مسائل کشور از نظرگاه‌های متفاوت نگاه کنند.

او گفت: استمرار این گفت‌وگوها علاوه بر افزایش آگاهی عمومی، می‌توانست فرصت‌هایی برای اصلاح امور در اختیار تصمیم‌گیران قرار دهد و به انسجام داخلی کمک کند.

هوشمند در عین حال تأکید کرد که در یک رسانه با حجم بالای تولید محتوا، وقوع اشتباه امری طبیعی است. ممکن است در میان صدها برنامه، گاهی یک عدد اشتباه یا یک رویداد به شکل ناقص بیان شود، اما چنین خطاهایی نباید مبنای توقف کلی فعالیت رسانه قرار گیرد.

او گفت: برنامه‌های فراوانی که تولید می‌شود، گاه ممکن است در لحظاتی یا بخش‌های کمی از این برنامه‌ها یک عددی اشتباه بیان شود یا رویدادی ناقص بیان شود که در کنار حجم برنامه‌ها و حجم تولیدات مثبتی که صورت گرفته، اصلاً چیز قابل توجهی نیست.

او گفت: قطع فعالیت یک رسانه به دلیل چنین خطاهایی، علاوه بر محروم کردن مخاطبان، می‌تواند در میان کارشناسان و پژوهشگران نیز ناامیدی ایجاد کند.

این نویسنده گفت: اگر کارشناسان احساس کنند در رسانه‌های داخلی امکان طرح دیدگاه‌های متفاوت وجود ندارد، ممکن است برای بیان نظرات خود به رسانه‌های رقیب در خارج از کشور مراجعه کنند؛ اتفاقی که حتی با سیاست‌های رسمی کشور نیز همخوانی ندارد.

او گفت: حداقل رسانه‌های تصویری داخل را بگذارید که آزادانه به انتشار محتوا و مطالب با محتواهای متفاوت از سلیقه این جناح یا آن جناح بپردازند. اتفاقی هم رخ نمی‌دهد.

او تأکید کرد که چنین فضایی پیش از این نیز تجربه شده و نتیجه آن چیزی جز افزایش توجه مخاطبان به رسانه‌های داخلی نبوده است. جذابیت و خلاقیتی که در ساختار رسانه آزاد شکل گرفته، بخشی از ظرفیت نسل جدید رسانه‌ای کشور است؛ نسلی که با ابتکار جوانان فارغ‌التحصیل دانشگاه توانسته شمار قابل توجهی از مخاطبان ایرانی را جذب کند.

هوشمند این ظرفیت را فرصتی برای کشور دانست و گفت: چنین رسانه‌هایی می‌توانند به افزایش امید، گسترش گفت‌وگو و تقویت آگاهی‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی کمک کنند.

او با اشاره به موضوعاتی که در رسانه آزاد مورد بحث قرار می‌گرفت، گفت: مسائلی مانند رابطه ایران و آمریکا، اقتصاد و تورم، مهاجرت، مهاجرت اتباع خارجی به ایران، مسائل اجتماعی، هویت ملی، مسائل قومی، جنگ، فلسطین و سیاست خارجی در شمار موضوعات مورد توجه این رسانه بوده و بسیاری از پژوهشگران داخلی در این گفت‌وگوها حضور داشته‌اند.

او هشدار داد که محدود کردن رسانه‌های داخلی می‌تواند نتیجه‌ای برخلاف هدف مورد نظر داشته باشد و جامعه را بیشتر به سمت رسانه‌های خارج از کشور سوق دهد.

او گفت: هر نوع محدود کردن این نوع رسانه‌ها به نظر می‌آید که از آن برمی‌آید که با مرجعیت رسانه داخل کشور در تعارض و نوعی هل دادن جامعه به سمت رسانه‌های خارج از کشور است. رسانه‌های داخلی در صورت برخورداری از فضای مناسب می‌توانند قدرت تحلیل جامعه را افزایش دهند و سطح آگاهی رسانه‌ای، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی مخاطبان را ارتقا دهند.

هوشمند در پایان ابراز امیدواری کرد دستگاه قضایی در تصمیم خود درباره محدودیت فعالیت رسانه آزاد تجدیدنظر کند و اجازه دهد این رسانه بار دیگر فعالیت عادی خود را از سر بگیرد. اگر خطایی رخ داده، می‌توان با توجه به حجم گسترده برنامه‌های تولیدشده، از آن موارد چشم‌پوشی کرد و اجازه داد رسانه‌هایی از این دست به تدریج ریشه بدوانند و به افزایش امید ملی کمک کنند. در غیر این صورت، محدودیت چنین فرصت‌هایی می‌تواند به ناامیدی و حتی نارضایتی در جامعه دامن بزند.

انتهای پیام

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *