سایه زشتی جنگ بر صورت ایران‌ بیوتی | گزارشی از سی‌وسومین نمایشگاه آرایشی و بهداشتی

سرویس اقتصادی، انصاف نیوز: سی‌وسومین نمایشگاه مواد شوینده، آرایشی، بهداشتی، محصولات سلولزی و ماشین‌آلات وابسته که روزهای ۲۲ تا ۲۵ تیر ماه در تهران برگزار شد، غیر از آن‌چه در معرض دید گذاشته بود، بازتابی آشکار از تاثیر بی‌ثباتی بر صنعت و تجارت بود.

این گزارشی از حال‌وهوای حاکم بر نمایشگاه و دست‌اندرکاران صنعت آرایشی و بهداشتی است.

خلوت‌تر از قبل

دوره دوم نمایشگاه ایران بیوتی، فروردین ۴۰۴ با مشارکت و حضور ۲۴۲ شرکت داخلی و ۸۰ شرکت خارجی برگزار شد و به همین دلیل روی بعد «بین‌المللی» نمایشگاه تاکید زیادی می‌شد.

اما در فاصله فروردین ۴۰۴ تا تیر ۴۰۵، کشور دو جنگ را پشت سر گذاشت و در روزهای برگزاری ایران‌بیوتی، دور جدیدی از تبادل آتش میان ایران و امریکا آغاز شده بود.

بنابراین چندان عجیب نبود که تعداد مشارکت‌کنندگان افت کند و بر بین‌المللی بودن نمایشگاه هم زیاد تاکید نشود: «در این دوره از نمایشگاه، بیش از ۱۴۸ شرکت داخلی و خارجی از جمله کشور چین محصولات و توانمندی‌های خود را در بخش‌های مختلف از جمله مواد شوینده و پاک‌کننده، محصولات سلولزی، آرایشی و بهداشتی، عطر و ادکلن، تجهیزات کلینیک‌های زیبایی و لیزردرمانی، اسانس‌ها، مواد اولیه و همچنین ماشین‌آلات بسته‌بندی و صنایع وابسته به نمایش گذاشته‌اند.» (/iranfair.com/1078) 

البته تعداد شرکت‌های حاضر در یک نمایشگاه به خودی خود بر موفقیت یا شکست آن دلالت نمی‌کند اما شاید برای آن دسته از کارگزاران بروکراسی کشور به طور عام و مدیران وزارت صمت و سازمان‌ها و شرکت‌های اقماری‌اش که «بزرگی عدد» را مهم‌ترین بخش هر پیام تبلیغی تصور می‌کنند، تلنگر مناسبی باشد و باعث شود از این تاکید همیشگی بر اعداد و اصرار به ارائه رقمی بزرگ‌تر از قبل پرهیز کنند.

بخش پررونق آرایشی

در میان سالن‌های نمایشگاه ایران بیوتی، سالن‌هایی شلوغ‌ترند که میزبان ارائه‌کنندگان کالاها و خدمات آرایشی هستند. از میان غرفه‌های آرایشی نیز آن‌هایی شلوغ‌ترند که امکان آزمایش و به اصطلاح تست محصول را برای بازدیدکنندگان فراهم کرده‌اند.

مخاطب این بخش از نمایشگاه، زنان هستند یا به عبارت بهتر، بیشترین بازدیدکنندگان خارج از صنعت در این بخش نمایشگاه زنان و دخترانی‌ هستند که تجمع گاه به گاه‌شان مقابل بعضی از غرفه‌ها برای دقایقی نمایشگاه ایران بیوتی سی‌وسوم را از رویدادی تجاری به یک جشنواره فرهنگی تبدیل می‌کند.

این‌جا هم می‌توان بازتابی از تحولات اجتماعی سال‌های اخیر را به ویژه در نوع پوشش و آرایش حاضران، چه غرفه‌داران و چه بازدیدکنندگان دید.

این‌گوشه و آن‌گوشه نمایشگاه، به ویژه در سالن‌های پرمخاطب‌تری مانند بخش آرایشی، اینفلوئنسرها (که معادل فارسی‌اش شده انسان رسانه) حضور دارند و در حال تولید محتوا هستند.

آن‌چه به چشم خبرنگار انصاف نیوز آمد، محبوبیت بی‌چون و چرای پلت‌فرم اینستاگرام برای تولیدکنندگان محتوا درباره محصولات آرایشی و بهداشتی است.

مرز مهم است

کسی از دست‌اندرکاران صنعت آرایشی و بهداشتی نیست که رشد تولید و مصرف داخلی و رشد صادرات و نفوذ در بازارهای منطقه‌ای را انکار کند، اگر هم کسی چنین باوری دارد، حاضر نیست آن را با دیگری در میان بگذارد.

صنعت آرایشی بهداشتی رو به رشد است اما در ۱۵ ماه اخیر یکی از پر افت‌وخیزترین دوره‌های فعالیت خود را تجربه کرده است.

معاون یکی از شرکت‌های بورسی حاضر در نمایشگاه ایران بیوتی به خبرنگار انصاف نیوز می‌گوید: «صنعت آرایشی بهداشتی یکی از صنایع فرعی صنعت شیمیایی است و صنعت شیمیایی هم پایین‌دست صنعت پتروشیمی تعریف می‌شود و بنابراین هر اتفاقی در بالادست رخ دهد، بر فعالیت‌های شرکت‌های تولیدکننده مواد اولیه یا محصول آرایشی بهداشتی تاثیر می‌گذارد.

او از چند ماده اولیه نام می‌برد که کاربرد زیادی در تولید محصولات آرایشی و بهداشتی دارند اما هنوز در داخل تولید نمی‌شوند و صنعت به واردات‌شان وابسته است. با این تاکید، شمایی از شرایط حاکم بر صنعت آرایشی و بهداشتی ارائه می‌دهد: «بسته بودن مرزها در طول دو جنگ اخیر روند واردات مواد اولیه و در نتیجه تولید را بسیار کند کرد. مواد اولیه موجود در بازار هم به سرعت نایاب و گران شد. در نتیجه هم محصول کمتری تولید شده و هم قیمت تمام‌شده تولید افزایش داشته است.»

آقای معاون که اصرار خبرنگار انصاف نیوز برای درج نامش در گزارش تا مرز لغو مجوز انتشار سخنانش پیش می‌رود، از قیمت‌گذاری دستوری به فغان است: «قبلا بخشی از افزایش قیمت را با گران‌کردن محصول صادراتی جبران می‌کردیم اما بازارهای صادراتی هم به دلیل بسته‌بودن مرزها در دسترس نیست. تولیدکنندگان مواد شوینده و لوازم بهداشتی ناچارند قیمت محصولات خود را افزایش دهند تا افزایش هزینه‌های مواد اولیه و کارگر و آب و برق را جبران کنند اما دولت مجوز افزایش قیمت نمی‌دهد یا خیلی کند مجوز می‌دهد. بنابراین تولید برخی محصولاتی که در مرز زیان هستند را باید متوقف کنیم.»

بازار منتظر کسی نمی‌ماند

مدیر صادرات یک شرکت دیگر از بسته‌شدن مرز عراق به دلیل آغاز آیین راه‌پیمایی اربعین خبر می‌دهد و می‌گوید: «از حدود ۱۰ بازار منطقه‌ای، تنها بازار عراق برای‌مان باقی مانده که آن‌هم شرایط شکننده‌ای دارد.»

آقای نورالدینی ادامه می‌دهد: «بازار منتظر کسی نمی‌ماند. ما دو دهه تلاش کردیم در قفسه فروشگاه‌های بزرگ بغداد و نجف و کربلا و شهرهای مهم اقلیم کردستان جایی برای کالای ایرانی باز کنیم و موفق هم شدیم و در یک رقابت نابرابر شرکت‌های ترکیه‌ای و عربی-اروپایی را مغلوب کردیم اما وقتی کالا نرود و نباشد، قفسه فروشگاه خالی نمی‌ماند به سرعت با کالای دیگری جایگزین می‌شود. مشتری‌ات هم اگر خیلی وفادار باشد، حداکثر یک یا دو بار خریدش را به بعد موکول می‌کند اما در نهایت می‌رود برند دیگری را می‌خرد.»

ارز، ارز، ارز و باز هم ارز

«بازار به هم ریخته است» این را یک تولیدکننده مواد اولیه دارویی به خبرنگار انصاف نیوز می‌گوید و اضافه می‌کند: «جنگ بالاخره تمام می‌شود اما ظاهرا قصه ارز تا ابد ادامه دارد.»

این صنعتگر که موی سپیدش از تجربه طولانی‌اش خبر می‌دهد، می‌گوید: «ما بلدیم خودمان را با جنگ سازگار کنیم همان‌طور که در جنگ با عراق ایستادیم و تولید کردیم و خط تولید را گسترش دادیم و در همان شرایط صادرات هم کردیم. مابلیدم با جنگ بسازیم اما بلد نیستیم با نوسان نرخ ارز سازگار شویم. یعنی اصلا نمی‌شود با نوسان سازگار شد مگر این‌که تولید را تعطیل کنیم و بچسبیم به دلالی.»

اصرار برای این‌که منظورش را واضح کند، بی‌فایده می‌ماند اما می‌گوید: «اگر دست‌تان به آقایان می‌رسد بگویید برای تولیدکننده ارز گران باثبات صدبرابر ارزشمندتر و کارآمدتر از دلار ارزان بی‌ثبات است.»

جورج‌ها و چینی‌ها

سال‌ها پیش در تبلیغ یک محصول بهداشتی چنین تبلیغ می‌شد که «تحت لیسانس» یک شرکت انگلیسی تولید می‌شود اما بعدها مشخص شد مالک ایرانی برند، یک شرکت هم در انگلستان ثبت کرده و خبری از لایسنس و تولید مشترک و همکاری بین‌المللی نیست.

این روزها هم اسلوگان‌هایی نظیر «فرموله شده در آلمان» در تبلیغ برخی محصولات آرایشی بهداشتی به چشم می‌خورد که نسبتش با واقعیت چندان مشخص نیست کما این‌که نسبت برندهای مشهور و معتبر خارجی تولیدی با مالک برند و نحوه همکاری و انتقال فناوری و میزان سرمایه‌گذاری و ساختار سهام‌داری و… کمتر شفاف بوده است.

طبق معمول دو دهه اخیر، بیشترین خارجی‌های حاضر در ایران بیوتی ۳۳، برادران و خواهران چینی هستند که هم در بخش ماشین‌آلات و هم در حوزه مواد اولیه و هم حوزه محصولات آرایشی و بهداشتی شرکت کرده‌اند.

چینی‌ها در صنعت آرایشی بهداشت کهنه‌کار محسوب نمی‌شوند و تازه دارند به بازارهای جهانی راه پیدا می‌کنند اما در شرایطی که راه همکاری با شرکت‌های اروپایی و آسیایی و امریکایی معتبر برای تولیدکنندگان و بازرگانان ایرانی مسدود است، همکاری با شرکت‌های چینی فرصتی مغتنم محسوب می‌شود.

با این‌حال به نظر می‌رسد در صنعت آرایشی و بهداشتی هم مانند دیگر صنایع، نقشه راه همکاری میان دو کشور مشخص نیست و به همین دلیل، چینی‌ها ورود به بازار بزرگ لوازم آرایش ایران را به هدف اول و اصلی خود تبدیل کرده‌اند. این را می‌شود هم از نوع حضور ایرانی‌ها در غرفه‌های چینی نمایشگاه ایران‌بیوتی فهمید و هم از پرسه‌زنی چینی‌ها در سالن‌های میزبان شرکت‌های ایرانی.

زخم جنگ را کاور می‌کنیم

نوسانات قیمت جهانی نفت بر صنعت آرایشی بهداشتی تاثیر دارد.

هر نوسانی در تولید و تجارت محصولات پتروشیمی این صنعت را متلاطم می‌کند.

نرخ حمل‌ونقل دریایی و بیمه و تعرفه‌های واردات صادرات برای صنعت آرایشی بهداشتی مهم است، نرخ تسعیر ارز هم.

دو جنگی که در فاصله دو نمایشگاه «ایران بیوتی و کلین» رخ داده، همه حساسیت‌های صنعت را برانگیخته است اما صنعتگران و بازرگانان آرایشی بهداشتی نگران جنگ نیستند. می‌گویند صنعتی که بازاری بزرگ در مقابل دارد، محکوم است به پیشرفت.

می‌گویند زخم‌های جنگ را ترمیم می‌کنند و بلدند سایه جنگ را بر صورت صنعت «کاور» کنند به شرطی که دولت هم ترکش‌های «قیمت‌گذاری دستوری» و «ارز بی‌ثبات» و «مقررات دست‌وپاگیر» را پوشش دهد.

انتهای پیام

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *