روزنامه فرهیختگان نوشت: قرمزپوشی در ۹ ربیع یک کنش دینی نیست، گرچه به اسم دین انجام میشود. در واقعیت، کنشی مخالف وحدت است که بر ضد ظاهر خود، یعنی بر ضد یک امر دینی تبدیل میشود و سرانجام آن به دلایل مختلف، تخریب دین است. چرا وحدت علاوه بر موضوعات سیاسی و ملی در حوزه دین و مذهب هم مهم است و باید رعایت شود؟ درک اهمیت وحدت در حوزه دین هم همچون اهمیت وحدت در حوزه سیاسی و ملی ساده است؛ دشمن چه میکند و چه میخواهد؟
برنامههای دشمن برای ایجاد تفرقه بین مذاهب اسلامی و شیعه و سنی روشن است و در چنین شرایطی پیداست که هر مسلمانی در کدام سوی ماجرا باید بایستد. موضوع وحدت هم یکیشدن همه مذاهب با یکدیگر نیست؛ بلکه صرف عدم موضعگیری علیه یکدیگر و عدم جدل و تکفیر همدیگر کفایت میکند. وحدت اسلامی نه یک شعار تشریفاتی یا تاکتیکی سیاسی، بلکه ضرورتی راهبردی برخاسته از متن دین، عقل و تجربه تاریخی برای حفظ دین و جوامع اسلامی است.
وقتی رهبر معظم انقلاب، حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای در مورد تجزیه اجتماعی هشدار میدهند و امر بر گذشتن از اختلافات موجه و غیرموجه میکنند، این امر صرفاً شامل اختلافات سیاسی نیست؛ چراکه تجزیه اجتماعی هم صرفاً از طریق اختلافات سیاسی نیست.
وحدت؛ ضرورتی دینی و عقلانی
اسلام بهعنوان کاملترین دین الهی، بنای خود را بر پایه «اخوت ایمانی» استوار ساخته است. قرآن کریم با صراحت تمام میفرماید: «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَهٌ» (همانا مؤمنان برادر یکدیگرند). این برادری، فراتر از مرزهای قومی، نژادی و حتی اختلافات فرقهای، است. اسلام علیرغم پذیرش تنوع مذاهب، مجوزی نمیدهد که امت اسلامی تبدیل به تکههایی مجادله کننده با یکدیگر شوند.
اختلافات میان شیعه و سنی، هرچند در جایگاه علمی خود قابل بحث و بررسی است، اما نباید به عاملی برای نفی هویت اسلامی یکدیگر یا دستاویزی برای درگیری و خونریزی تبدیل شود. اصول مشترک میان این دو مذهب بزرگ اسلامی بسیار گستردهتر از نقاط افتراق است. رها کردن اشتراکات و چنگ زدن به مسائل اختلافی، جز تکمیل کردن تکههای پازلی که دشمنان برای ایجاد اختلاف بین مسلمانان طراحی کردهاند، نتیجهای ندارد.
توهین به مقدسات مذهبی دیگر، چه آوردهای برای یک مذهب میتواند داشته باشد؟ آیا با این قسم رویدادها، میتوانند کسی را جذب خود کنند یا آنکه از جمع خودی هم افراد را متنفر میکنند؟ کجا دیده شده یک جمع متفرق در درون خود و در حال جدال دائمی و درونی با خود، برای کسی جذاب باشد که بخواهد به آن جمع بپیوندد؟ به عبارت عامیانه میتوان گفت که ناظر بیرونی وقتی به ماجرا نگاه میکند، با خود میگوید اینها با خودشان هم دعوا دارند، پس با دیگران چگونه خواهند بود؟!
لذا از منظر عقلانی هم وحدت یک ضرورت انکارناپذیر است. جهان اسلام با جمعیتی نزدیک به دو میلیارد نفر، غنیترین منابع طبیعی، موقعیت ژئوپلیتیک کمنظیر و میراث تمدنی عظیم، در صورت اتحاد میتواند به قدرتی بینظیر در معادلات جهانی تبدیل شود. در مقابل، تفرقه و درگیریهای داخلی، این ظرفیتهای عظیم را به هدر داده و مسلمانان را در موضع ضعف، انفعال و وابستگی قرار میدهد. تجربه تلخ چند قرن اخیر، از استعمار تا اشغال و دخالتهای نظامی، همگی در سایه تفرقه و عدم انسجام داخلی جهان اسلام ممکن شده است.
تأکیدات راهبردی امام خمینی(ره) بر وحدت
حضرت امام خمینی(ره)، بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی، از آغاز نهضت خود، وحدت مسلمین را یکی از ارکان اصلی اندیشه و عمل سیاسی خود قرار دادند. ایشان با نگاهی قرآنی و با آگاهی از شرایط جهان اسلام، بارها خطر تفرقهافکنی دشمنان را گوشزد کرده و مسلمانان را به اتحاد فراخواندند.
یکی از مهمترین اقدامات راهبردی امام خمینی(ره)، نامگذاری هفته وحدت بود. ایشان با درک اختلافنظر تاریخی میان شیعه و سنی درباره تاریخ ولادت پیامبر اکرم(ص) (۱۲ ربیعالاول از نظر اهل سنت و ۱۷ ربیعالاول از نظر شیعه)، فاصله میان این دو تاریخ را بهعنوان «هفته وحدت» نامگذاری کردند که هر ساله با برنامههای ویژه در ایران گرامی داشته میشود. این اقدام هوشمندانه، نمادین و درعینحال عملیاتی، نشاندهنده درک عمیق ایشان از اهمیت نمادها و مناسبتهای مشترک در ایجاد همبستگی بود.
تأکیدات رهبر شهید بر وحدت بهمثابه راهبرد دائمی
حضرت آیتالله خامنهای، رهبر شهید انقلاب اسلامی، وحدت اسلامی را نه یک تاکتیک موقتی، بلکه یک «راهبرد دائمی» و «استراتژی بنیادین» برای جهان اسلام معرفی کردهاند. ایشان در طول سالهای رهبری خود، با صراحت و جدیت کمنظیری، این موضوع را در سطوح مختلف پیگیری کردهاند. از نظر رهبر معظم انقلاب، وحدت به معنای دستکشیدن از اصول اعتقادی هر مذهب نیست، بلکه به معنای «اتحاد در عین احترام به اختلافات» است. ایشان در این باره فرمودهاند: «مراد ما از وحدت اسلامی، یکیشدن عقاید و مذاهب اسلامی نیست… مراد ما از وحدت دنیای اسلام، عدم تنازع است.»
این تعریف دقیق و عالمانه، هرگونه شائبه ذوبشدن هویتهای مذهبی را برطرف کرده و راه را برای همکاریهای گسترده بر اساس مشترکات باز میکند. رهبر شهید همچنین همواره به نقش مخرب قدرتهای استکباری در ایجاد تفرقه اشاره کردهاند. ایشان تعبیر «بیداری اسلامی» را با وحدت گره زده و بارها تأکید کردهاند که هر گونه ضعف در وحدت، مستقیماً به معنای تقویت جبهه دشمن است.
خطرات غفلت از وحدت
غفلت از اصل وحدت، پیامدهای فاجعه باری برای ایران و جهان اسلام به همراه دارد. این خطرات را میتوان در چند سطح تحلیل کرد:
اول؛ تضعیف امنیت ملی: ایران کشوری است با تنوع قومی و مذهبی گسترده. در مناطق سنینشین پیوند مذهبی میتواند عاملی برای همبستگی ملی یا در صورت غفلت، عاملی برای واگرایی باشد. دشمنان انقلاب اسلامی همواره تلاش کردهاند تا با سوءاستفاده از برخی نارضایتیهای اقتصادی یا سیاسی، رنگ مذهبی به آنها بدهند و امنیت این مناطق را مختل کنند. تحریک احساسات مخالف یکدیگر، میتواند همزیستی مسالمتآمیز در این مناطق را تضعیف کرده و راهی برای تقویت تجزیهطلبان و برهمزدن انسجام مقابل تجاوز دشمن شود.
دوم؛ انحراف از آرمانهای انقلاب: انقلاب اسلامی ایران بر پایه شعار «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» شکل گرفت. یکی از مهمترین ابعاد صدور این انقلاب، احیای هویت اسلامی در برابر ملیگراییهای افراطی یا سکولاریسم بوده است. اگر جمهوری اسلامی بهعنوان الگویی موفق از وحدت شیعه و سنی شناخته نشود، بخش عظیمی از ظرفیت الهامبخشی خود را در جهان اسلام از دست خواهد داد.
سوم؛ هدررفتن منابع: درگیریهای فرقهای در کشورهایی مانند عراق، سوریه، پاکستان و افغانستان نشان داده که تفرقه چه هزینههای مادی و انسانی وحشتناکی دارد. میلیونها کشته و آواره، ویرانی زیرساختها و عقبماندگی چند دههای، بخشی از نتایج جنگهای فرقهای است. ایران اسلامی به لطف بصیرت رهبران و آگاهی مردم، از ورود به چنین باتلاقی دور مانده، اما حفظ این وضعیت نیازمند مراقبت دائمی است.
چهارم؛ تقویت اسلامهراسی: یکی از ابزارهای اصلی دشمنان اسلام برای جلوگیری از گسترش این دین، ارائه تصویری خشن و متحجر از آن است. جنگهای فرقهای، تکفیر و ترور، بهترین سوژه را برای رسانههای غربی فراهم میکند تا اسلام را دین خشونت معرفی کنند. در مقابل، وحدت و همزیستی مسالمتآمیز، بهترین تبلیغ برای اسلام راستین و جذب دلها بهسوی آن است.
توطئههای دشمنان برای برهمزدن وحدت
دشمنان اسلام، از صهیونیسم بینالملل گرفته تا استکبار جهانی و برخی حکومتهای مرتجع منطقه، همواره از تفرقه میان مسلمانان بهعنوان یک ابزار راهبردی استفاده کردهاند. تحلیل این توطئهها نشان میدهد که ایجاد شکاف میان شیعه و سنی، برنامهای حساب شده و چند لایه است: طرح ایرانهراسی و شیعههراسی، ایجاد و تقویت گروههای تکفیری، سوءاستفاده از اختلافات تاریخی، مهندسی خطرناک رسانهای برای تولید و انتشار محتوای تفرقهافکنانه و ایجاد تفرقه بر محور مسائل اقتصادی و اجتماعی بخشی از اقدامات دشمنان است. در نهایت آنکه وحدت شیعه و سنی در ایران، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت حیاتی برای بقا، پیشرفت و حفظ آرامش اجتماعی کشور و ایفای نقش تاریخی جمهوری اسلامی در جهان اسلام است.
انتهای پیام
