مراقبت روانی و عاطفی از سالمندان در شرایط جنگ
دکتر پیمان پرچمی در یادداشت ارسالی به انصاف نیوز با موضوع «مراقبت روانی و عاطفی از سالمندان در شرایط جنگ» نوشت:
مراقبت روانی و عاطفی از سالمندان در شرایط جنگ، به اندازه مراقبتهای جسمی حیاتی است. آنها نه تنها با خطرات فیزیکی، بلکه با بار سنگینی از تجربههای تلخ، ترس، اضطراب و دلتنگی دست و پنجه نرم میکنند. در ادامه، راهکارها و نکات کلیدی برای حمایت روانی و عاطفی از سالمندان در دوران جنگ ارائه می شود
۱. ایجاد حس امنیت و ثبات
اگرچه امنیت فیزیکی در جنگ بهشدت خدشهدار میشود، اما تلاش برای ایجاد حس امنیت روانی بسیار مهم است:
- اطلاعرسانی شفاف و آرام: تا حد امکان، اخبار را به صورت صادقانه و با لحنی آرام منتقل کنید. از ایجاد وحشت یا دلهره پرهیز کنید. اگر اخبار منفی است، در کنار آن به اقدامات حمایتی و تلاشهای صورتگرفته برای بهبود اوضاع نیز اشاره کنید.
- روتینها و نظم: حتی در شرایط آشفته، تلاش کنید تا حد ممکن روتینهای روزمره (زمان غذا، استراحت، فعالیتهای آرام) را حفظ کنید. این نظم به سالمندان کمک میکند تا حس کنترل بیشتری بر شرایط داشته باشند.
- حضور مداوم: صرف حضور یک فرد مراقب یا همراه، حتی اگر فعالیتی انجام ندهد، میتواند بسیار تسلیبخش باشد. احساس تنها نبودن، مهمترین نیاز روانی در بحران است.
۲. گوش دادن فعال و همدلانه
- فرصت بیان احساسات: به سالمندان اجازه دهید آزادانه درباره ترسها، نگرانیها، خاطرات تلخ یا دلتنگیهایشان صحبت کنند. بدون قضاوت و با صبر به حرفهایشان گوش دهید.
- اعتبارسنجی احساسات: احساسات آنها را تأیید کنید. جملاتی مانند «حق داری بترسی»، «این شرایط واقعاً سخته»، «طبیعیه که دلتنگ خانوادهات بشی» بسیار کمککننده است.
- تشویق به خاطرهگویی: خاطرات مثبت گذشته، بهویژه دوران خوش و موفقیتها، میتواند یادآور تابآوری و توانایی غلبه بر مشکلات باشد. این کار به تقویت هویت و عزتنفس کمک میکند.
۳. حفظ کرامت و احترام
- ارزشگذاری بر تجربیات: تجربیات و دانش سالمندان را نادیده نگیرید. از آنها در حد توانشان در تصمیمگیریها (حتی کوچک) مشارکت دهید.
- حمایت از استقلال: تا جایی که امکان دارد، اجازه دهید سالمندان کارهای شخصی خود را انجام دهند (مانند غذا خوردن، پوشیدن لباس). این کار حس خودکارآمدی را تقویت میکند.
- توجه به ظاهر: کمک به بهداشت فردی و آراستگی ظاهری، حتی در شرایط سخت، به حفظ حس عزت نفس کمک شایانی میکند.
۴. تمرینهای آرامسازی و ذهنآگاهی
- تنفس عمیق: آموزش چند تکنیک ساده تنفس عمیق میتواند به کاهش اضطراب لحظهای کمک کند.
- تمرکز بر حال: تشویق سالمندان به تمرکز بر آنچه در لحظه حال در دسترس است (مانند طعم غذا، احساس گرما، صدای یک پرنده) میتواند از غرق شدن در افکار اضطرابآور جلوگیری کند.
- فعالیتهای آرامبخش: گوش دادن به موسیقی آرام، خواندن اشعار، باغبانی (حتی در گلدان کوچک) یا هر فعالیتی که حس آرامش را منتقل کند.
۵. حمایت اجتماعی و ارتباطی
- ارتباط با خانواده: اگر امکان دارد، راههایی برای ارتباط با اعضای خانواده که جدا افتادهاند، فراهم کنید (تلفن، پیام، یا هر شیوه دیگر).
- گروههای حمایتی: ایجاد گروههای کوچک برای سالمندان تا بتوانند با هم صحبت کنند و حمایت متقابل داشته باشند. شنیدن اینکه دیگران نیز تجربیات مشابهی دارند، میتواند بسیار آرامشبخش باشد.
- مشارکت در فعالیتهای گروهی: فعالیتهای ساده و گروهی (مانند خواندن دسته جمعی، تعریف خاطره) میتواند حس تعلق و اجتماعی بودن را تقویت کند.
۶. مداخله حرفهای در صورت نیاز
- شناسایی علائم شدید: مراقبان باید علائم هشداردهنده مانند افسردگی شدید، افکار خودکشی، اضطراب فلجکننده، یا علائم روانپریشی را بشناسند.
- کمک روانشناختی: در صورت امکان، دسترسی به روانشناسان، روانپزشکان یا مشاوران برای ارزیابی و ارائه درمانهای لازم (دارو درمانی یا رواندرمانی) بسیار حیاتی است.
نکته پایانی :مراقبت روانی و عاطفی یک فرآیند مداوم است. مهمترین چیز این است که سالمندان احساس کنند دیده میشوند، شنیده میشوند و تنها نیستند. ابراز محبت، صبر و همدلی، بزرگترین دارویی است که میتوان در شرایط جنگ به آنها هدیه داد.
انتهای پیام
