علی نیلی، انصاف نیوز: «اگر بخواهم یک عامل کلیدی را معرفی کنم که به رابطه اولیهام با جامعه اسرائیل شکل داد، باید بگویم که عقده حقارت بود.» این آغازین جملات آوی شلایم در کتاب خاطراتش است که به نوعی تاریخنگاری شکل یافتن جامعه اسرائیل در نیمه دوم قرن بیستم است.
آوی شلایم، فرزند یک خانواده متمول و مرفه از یهودیان بغداد است که تحولات سیاسی خاورمیانه پس از جنگ جهانی دوم و تشکیل دولت یهود در سرزمین موعود، او را به نسل اول مهاجران شرقی به اسرائیل بدل کرد.
شلایم اکنون استاد بازنشسته روابط بینالملل دانشگاه آکسفورد و از اعضای برجسته جریان تاریخنگاران نوین اسرائیل است؛ تاریخنگارانی که روایت رسمی و جهانی از تاریخ صهیونیسم و دولت اسرائیل را به شدت به چالش میکشد.
خاطرات شلایم که با عنوان «۳ دنیا» در سال ۲۰۲۳ منتشر شد، یکی از مشخصترین آثار او در به چالشکشیدن «تاریخ مظلومیت اسرائیل» است.
این روایت نشان میدهد مهاجرت یهودیان آسیایی به اسرائیل آنچنان که تبلیغ میشود، نه «نجات قهرمانانه یهودیان شرق» که فرایندی آکنده از «تحقیر سیستماتیک» و «بیزاری» بوده است.
«سه دنیا»ی نویسنده شامل دوران کودکی در عراق، مهاجرت اجباری و زندگی در اسرائیل و در نهایت مهاجرتی دیگر به اروپا و تحصیل و اقامت در انگلستان است.
بر اساس روایت او، زندگی در بغداد شیرین بود و تا «ملیگرایی عرب» دست به دست «افراطگری مخفیانه صهیونیسم» نداد، نه فقط خانواده شلایم که همه یهودیان عراق در آرامش زندگی میکردند.
تشکیل دولت اسرائیل در قلب فلسطین، تحولاتر ا سبب شد که «مهاجرت» یا به بیان بهتر «آوارگی» خانواده شلایم را در پی داشت؛ آنان به اسرائیل «نزول» میکنند و از همان لحظه نخست با تحقیر مواجه میشوند.
در اسرائیل، یهیودیان اروپایی از هر لحاظ بر یهیودیان آسیایی و افریقایی تبار برتر دانسته میشوند و این تفاوت، حس دائمی تحقیر و تبعیض را بر بخش بزرگی از آن جامعه جعلی تحمیل کرده است.
شلایم میگوید در نهایت تبعیض و تحقیر، خانوادهاش را از هم گسسته و او را در نوجوانی راهی انگلستان کرده است.
موقعیت کنونی شلایم و جایگاه علمیاش در آکسفورد، سبب شده کتاب خاطرات او به عنوان روایتی «خودی» از تضادها، تحقیر و تبعیضهای سیستمی و ناهمگنی جامعه درون اسرائیل مورد توجه رسانههای غربی قرار بگیرد.
این کتاب را هرمز همایونپور به فارسی برگردانده و نشر فرزان روز آن را منتشر کرده است.
انتهای پیام
