ایران و حاکمیت بر تنگه راهبردی هرمز


مصطفی قهرمانی در یادداشتی با عنوان « ایران و حاکمیت بر تنگه راهبردی هرمز» که در اختیار انصاف نیوز قرار داده، نوشت:

هرمز فقط یک تنگه نیست؛ گلوگاه تپنده انرژی و قدرت در جهان امروز است. از زمان ورود پرتغالی‌ها به خلیج فارس به‌عنوان نخستین استعمارگران اروپایی در سال ۱۵۰۷ میلادی—که با حمله ناوگان دریایی آنان به فرماندهی آلفونسو آلبوکرک به جزیره راهبردی هرمز آغاز شد—بیش از ۵۰۰ سال می‌گذرد. آنها با هدف تسلط بر مسیرهای تجاری آسیا، در سال ۱۵۱۵ دژ بزرگی در جزیره هرمز، در دهانه ورودی به خلیج فارس، ساختند و بیش از یک قرن بر تجارت و آب‌های منطقه حکمرانی کردند.

سلطه پرتغالی‌ها بر این منطقه تا سال ۱۶۲۲ میلادی (۱۰۳۱ هجری قمری) ادامه داشت تا اینکه شاه عباس اول صفوی با فرماندهی امامقلی‌خان و با بهره‌گیری از کشتی‌های جنگی انگلیسی، موفق شد آنان را شکست داده و جزیره هرمز و سایر پایگاه‌هایشان را از خلیج فارس اخراج کند. البته باید گفت که با وجود این پیروزی تاریخی، تا امروز تنگه هرمز و خلیج فارس هرگز به‌طور کامل از حضور و هیمنه قدرت‌های دریایی جهان، از جمله بریتانیا و پس از جنگ جهانی دوم آمریکا، رهایی نیافته است.

تنگه راهبردی هرمز، به‌مثابه گذرگاه ورودی به خلیج فارس، سرمایه‌ای ملی در جهت تأمین استقلال و اقتدار ایران بر پهنه وسیع سواحل جنوبی کشور در خلیج فارس و دریای عمان به‌شمار می‌رود. صلح، آرامش و شکوفایی اقتصادی و زیست‌ محیطی این پهنه آبی، پیوندی مستقیم با اقتدار و امنیت آن دارد؛ امری که تاکنون عمدتاً در چارچوب منافع قدرت‌های استعمار گر تعریف و تبیین شده است. بیش از یک‌پنجم انرژی جهان از این گذرگاه عبور می‌کند؛ واقعیتی که هرمز را به یکی از حساس‌ترین گلوگاه‌های ژئواکونومیک جهان بدل کرده است.

برای حفظ اقتدار و استقلال سیاسی و اقتصادی در خلیج فارس، ورودی این پهنه آبی—یعنی تنگه هرمز—نقشی راهبردی، ژئواکونومیک و ژئو‌استراتژیک دارد. ما ایرانیان، به‌عنوان وارثان این میراث تاریخی، باید به این امر به‌مثابه سرمایه‌ای ملی بنگریم. در عین حال، در چارچوب حقوق بین‌الملل دریاها، عبور و مرور در آبراه‌های راهبردی—از بسفور و داردانل تا مسیرهای مشترک میان کشورها—به رسمیت شناخته شده، اما این اصل در همه جا در چارچوب حاکمیت ملی کشورها اجرا می‌شود، نه در تقابل با آن.

بازپس‌گیری حاکمیت راهبردی ایران بر این تنگه و حفظ و تثبیت این اقتدار، دستاوردی بزرگ تلقی می‌شود که میهن ما پس از تحولات و تنش‌های منطقه‌ای اخیر به آن دست یافته است. حاکمیت ایران بر تنگه هرمز، همانند استقلال و آزادی ایران عزیز، خط قرمز و بخشی از منشور ملی ایرانیان بوده و یقیناً غیرقابل واگذاری است. این نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت تاریخی و ژئوپلیتیکی برای ایران است.

انتهای پیام

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *